Tri gjëra që rrisin kolesterolin dhe nuk kanë të bëjnë fare me ushqimin

Kolesteroli i lartë shpesh kalon pa u vënë re sepse zhvillohet pa simptoma të qarta.

Me kalimin e kohës, nivelet e larta të saj mund të çojnë në grumbullimin e pllakave në arterie, ngushtimin e enëve të gjakut dhe një rrezik në rritje të sëmundjeve të zemrës, atakut në zemër dhe goditjes në tru.

3 faktorë të papritur që ndikojnë në kolesterol

Ndërsa shumica e njerëzve e lidhin kolesterolin kryesisht me dietën, ka faktorë të tjerë që mund të kenë një ndikim të madh. Nga gjenetika te zakonet e përditshme si gjumi, kardiologët paralajmërojnë për tre faktorë të habitshëm që mund të ndikojnë në mënyrë të padukshme në nivelet e kolesterolit , shkruan EatingWell.

Trashëgimia gjenetike

Edhe pse dieta dhe ushtrimet luajnë një rol, gjenetika shpesh përcakton fazën. Kardiologët Dr. Barat Sangani dhe Dr. Nathaniel Lebovic theksojnë se gjenetika është një nga shkaqet më të shpeshta të kolesterolit të lartë që neglizhohen. Sangani thotë se çelësi janë "faktorët gjenetikë, veçanërisht lipoproteina(a), ose Lp(a), një faktor rreziku i trashëguar që nuk është pjesë e profilit standard të lipideve. Mund të rrisë rrezikun kardiovaskular edhe kur nivelet e kolesterolit nuk duken veçanërisht të larta".

Lebovitz shton se "gjendjet e trashëguara, të tilla si Lp(a) e ngritur, mund të rrisin ndjeshëm rrezikun pavarësisht nga një stil jetese i shëndetshëm". Ai shpjegon se kjo është një grimcë veçanërisht ngjitëse që nxit mpiksjen dhe inflamacionin në arterie dhe vepron si një ngjitës për pllakën. Meqenëse shpesh nuk i përgjigjet ndryshimeve në dietë dhe stil jetese, është e rëndësishme të jeni të vetëdijshëm për këtë faktor dhe të testoheni, raporton Index.hr .

Mungesa e gjumit cilësor

Me përgjegjësitë e përditshme, gjumi cilësor shpesh neglizhohet, edhe pse luan një rol të rëndësishëm në rregullimin e kolesterolit. Lebovitz shpjegon se "shumë njerëz nuk e kuptojnë se si mungesa e gjumit mund të prishë hormonet që rregullojnë metabolizmin, duke çuar në ndryshime negative në nivelet e kolesterolit".

Ajo shton se gjumi i dobët rrit hormonet e stresit si kortizoli dhe prish rregullimin e oreksit, duke krijuar një reaksion zinxhir që ndikon në yndyrnat në gjak.

Nutricionistja Michelle Rutenstein e konfirmon këtë lidhje.

"Gjumi i pamjaftueshëm ose me cilësi të dobët mund të ulë kolesterolin HDL dhe të rrisë trigliceridet", thotë ajo.

Ajo paralajmëron gjithashtu se kortizoli i lartë mund të rrisë kolesterolin LDL, të nxisë akumulimin e dhjamit të barkut dhe ta bëjë më të vështirë largimin e kolesterolit nga gjaku. Hulumtimet tregojnë se cilësia e dobët e gjumit mund të shoqërohet me nivele më të larta të të ashtuquajturit kolesterol LDL të vogël dhe të dendur, i cili është veçanërisht i rrezikshëm.

Inflamacion kronik

Inflamacioni kronik mund të dëmtojë në mënyrë të pakapshme shëndetin e enëve të gjakut dhe të ndikojë në nivelet e kolesterolit.

"Mund të shkaktohet nga një sërë gjendjesh, të tilla si sëmundjet autoimune, sëmundjet e mishrave të dhëmbëve ose infeksionet kronike, dhe mund të ndryshojë mënyrën se si trupi merret me kolesterolin dhe të rrisë rrezikun e formimit të pllakës", shpjegon Lebovitz.

Me kalimin e kohës, ky inflamacion dëmton muret e arterieve dhe ndryshon mënyrën se si trupi përpunon yndyrën. Lebovitz thotë se kjo mund ta "bëjë kolesterolin LDL më të ndjeshëm ndaj oksidimit dhe depozitimit të pllakave", një hap kyç në zhvillimin e arteriosklerozës.

Çfarë mund të bësh?

Pyesni mjekun tuaj për një profil të detajuar të lipideve, duke përfshirë nivelin tuaj të Lp(a). Parandalimi është thelbësor.

"Kërkoni një vlerësim gjithëpërfshirës që shkon përtej testeve standarde, duke përfshirë një test të vetëm për lipoprotein(a) dhe apolipoproteinën B, veçanërisht nëse ka një histori familjare të sëmundjeve të zemrës", këshillon Lebovitz.

Menaxhimi i stresit është gjithashtu i rëndësishëm. Rutenstein rekomandon krijimin e rutinave që ju ndihmojnë të relaksoheni dhe të zvogëloni stresin.

"Përfshini aktivitete që ju sjellin një ndjenjë paqeje dhe kënaqësie në rutinën tuaj të përditshme për të ndihmuar në menaxhimin e reagimeve tuaja ndaj stresit", thotë ai.

Sigurisht, zakonet themelore të jetesës janë gjithashtu thelbësore.

"Dieta, aktiviteti fizik, mbajtja e një peshe të shëndetshme, shmangia e pirjes së duhanit dhe gjumi cilësor janë themelet e kontrollit të kolesterolit", thotë Sangani. Përfshini ushqime të pasura me fibra si tërshëra, bishtajoret, farat dhe drithërat e plota në dietën tuaj. Rekomandohet të paktën 150 minuta aktivitet fizik i moderuar në javë, siç është ecja e shpejtë ose vallëzimi, së bashku me dy seanca stërvitjeje për forcën.

Kontrollimi i kolesterolit është një pjesë e rëndësishme e ruajtjes së shëndetit të zemrës. Edhe pse dieta dhe ushtrimet janë themelore, ato nuk janë faktorët e vetëm. Gjenetika, cilësia e gjumit dhe inflamacioni kronik mund të ndikojnë në nivelet e kolesterolit në planin afatgjatë. Duke qëndruar të informuar, duke u kujdesur për gjumin tuaj dhe duke jetuar një mënyrë jetese të ekuilibruar, mund të ndërmerrni hapa të rëndësishëm drejt një shëndeti më të mirë.