'Nuk është problemi ynë… pyesni italianët'/ Rama distancohet nga qendrat italiane të emigrantëve në Shqipëri

Qendrat e Italisë për kthimin e emigrantëve në Shqipëri janë “përplasur me drejtësinë italiane” dhe janë pezulluar, ka deklaruar kryeministri Edi Rama në një intervistë ekskluzive për InfoMigrants. “Italianët bëjnë çfarë duhet të bëjnë,” tha Rama, duke theksuar gjithashtu se Shqipëria nuk do të pranojë asnjë emigrant të parregullt nga Mbretëria e Bashkuar.

Në intervistën e dhënë të shtunën, Rama konfirmoi se transferimi i emigrantëve të parregullt nga Italia në qendrat e paraburgimit në Shqipëri është pezulluar për momentin. “Marrëveshja është penguar nga gjykatat italiane, por ky nuk është problemi ynë,” tha ai.

“Sa i përket marrëveshjes me Italinë,” shpjegoi Rama, duke iu referuar kampeve të diskutueshme për emigrantët që Italia ndërtoi në Shqipëri një vit më parë për të ndaluar personat e kapur në det, “pyesni italianët, sepse kjo nuk është pjesë e historisë sonë.”

“Pjesa jonë e historisë është shumë e thjeshtë: Ne u kemi ofruar (italianëve) një copë toke, u kemi dhënë sovranitet mbi atë copë toke, dhe në atë territor që është italian, italianët bëjnë çfarë kanë për të bërë,” tha Rama gjatë vizitës së tij në Berlin fundjavën e kaluar. “Nëse ata kanë probleme me drejtësinë e tyre, nuk është puna jonë.”

Qendrat, të ndërtuara në Shëngjin dhe Gjadër, ishin planifikuar të strehojnë deri në 3,000 emigrantë në muaj si pjesë e skemës së parë “offshore” të Europës.

“Pyetni italianët”

Kur u pyet nëse ishte i sigurt që nuk do të ketë transferta të emigrantëve nga Italia drejt Shqipërisë në të ardhmen e afërt, Rama përsëriti: “Do t’ju duhet të pyesni italianët, nuk e di.”

Sa i përket arsyes pse Shqipëria pranoi të krijonte qendrat e kthimit të emigrantëve fillimisht, Rama u përgjigj: “Për shkak të marrëdhënieve shumë të veçanta me Italinë,” pa dhënë detaje të mëtejshme.

Në lidhje me shqetësimet për korrupsion apo ryshfete që mund të përfshijnë autoritetet shtetërore, trafikantët e njerëzve dhe kontrabandistët e emigrantëve në Shqipëri apo në kufijtë e saj, Rama u përgjigj: “Jo, nuk jemi të shqetësuar për këtë, nuk e kemi atë problem.”

Rama: Shqipëria nuk do të pranojë emigrantë për llogari të Britanisë së Madhe

Kryeministri përsëriti për InfoMigrants se Shqipëria nuk do të presë emigrantë të parregullt në qendra që do të menaxhoheshin në emër të Britanisë së Madhe.
“Britania nuk ka ushtruar më presion kohët e fundit, sepse e kemi bërë të qartë që nuk do të pranojmë asnjë qendër kthimi në Shqipëri,” tha Rama, duke theksuar sërish: “Sa i përket Italisë, kjo është një marrëveshje që kemi bërë me Italinë, sepse Italia është shumë e veçantë për ne.”

Një javë më parë, Rama vizitoi Mbretërinë e Bashkuar me ftesë të kryeministrit britanik Keir Starmer, i cili kishte thirrur një takim me liderët e vendeve të Ballkanit Perëndimor, përfshirë Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi, Serbinë, Bosnjën e Hercegovinën dhe Kosovën, për të diskutuar strategjitë e menaxhimit të emigracionit, ndërsa Britania përpiqet të ulë numrin e emigrantëve të parregullt.

Britania është ende në negociata me disa prej këtyre vendeve për krijimin e të ashtuquajturave “qendra kthimi”, ku azilkërkuesit e refuzuar do të dërgoheshin përpara dëbimit.

Në një fjalim në “Chatham House” në Londër më 21 tetor, Rama e hodhi poshtë idenë e ndërtimit të qendrave të tilla, duke deklaruar: “Kurrë në Shqipëri.”

Kur u pyet nëse do ta konsideronte ndërtimin e një qendre të tillë nëse Britania do të investonte në infrastrukturë, veçanërisht në hekurudha, Rama thuhet se është përgjigjur: “Sigurisht që do ta pranonim, nëse do të investonin 10 miliardë euro për ndërtimin e hekurudhave,” sipas agjencisë britanike PA Media.

Gjatë një vizite në Shqipëri në maj, Starmer kishte shprehur interesin për krijimin e “qendrave të kthimit”. Në atë kohë, Rama ishte treguar i rezervuar, duke thënë se modeli italian “kërkon kohë për t’u testuar”.
“Nëse funksionon, mund të përsëritet. Por jo në Shqipëri — diku tjetër në rajon,” shtoi ai.

Një vit më pas, qendrat italiane për emigrantët në Shqipëri janë thuajse bosh

Një vit pas hapjes së kampeve italiane në Shqipëri, qendrat në Shëngjin dhe Gjadër në veri të vendit janë praktikisht bosh.

Gjykatat italiane kanë bllokuar në mënyrë të përsëritur deportimet, duke penguar planet për të strehuar deri në 3,000 emigrantë në këto kampe. Marrja e informacionit zyrtar mbi programin dhe kushtet në qendra ka qenë e vështirë, ndërkohë që shumë organizata joqeveritare kanë dënuar kushtet e jetesës dhe kanë denoncuar raste të shumta abuzimesh.

Një raport i një koalicioni OJQ-sh dokumenton të paktën nëntë tentativa vetëvrasjeje dhe 21 raste vetëlëndimi mes të ndaluarve në Shqipëri.

Megjithatë, ndërsa Bashkimi Evropian po debaton për krijimin e “qendrave të kthimit” jashtë kufijve të tij, qeveria e djathtë ekstreme e Italisë mbetet e vendosur të përdorë kampet në Shqipëri.

Italia i hapi qendrat më 16 tetor 2024. Të njëjtën ditë, kamerat filmuan mbërritjen e anijes së parë italiane që sillte 16 burra nga Egjipti dhe Bangladeshi, të kapur në det teksa përpiqeshin të hynin në BE. Pas verifikimit të identitetit, ata u transferuan në kampin e Gjadrit për të pritur përpunimin e kërkesave për azil.

Brenda pak orësh, katër prej tyre u identifikuan si “të brishtë” dhe u dërguan sërish në Itali. Dy ditë më vonë, edhe 12 të tjerët u kthyen, pasi një gjykatë italiane vendosi kundër ndalimit të tyre.

Gjykata argumentoi se kishte mospërputhje në listën e qeverisë italiane për “vendet e sigurta të origjinës”, e cila përfshinte shtete që nuk përmbushnin kriteret ligjore evropiane.

Një raport i OJQ-ve italiane tregoi se gjithsej 132 persona ishin transferuar në qendrat shqiptare. Nga këta, vetëm 32 u riatdhesuan, megjithëse nuk është e qartë sa prej tyre u kthyen në Itali apo u dërguan diku tjetër, sipas agjencisë AFP dhe ekspertit ligjor Gianfranco Schiavone, anëtar i rrjetit ASGI (Shoqata Italiane për Studime Juridike mbi Migracionin).

Meloni: “Do të shohim në fund nëse do të funksionojnë”

Në fillim të këtij muaji, kryeministrja italiane Giorgia Meloni deklaroi para parlamentit se politikat e saj të emigracionit “po japin rezultate”.
“Zbarkimet e emigrantëve janë ulur me 30% dhe riatdhesimet janë rritur me 52%,” tha ajo, duke theksuar se zgjedhja e Shqipërisë për ngritjen e qendrave ishte një vendim për të cilin “vazhdoj të qëndroj pas”.

“Do të shohim në fund nëse do të funksionojnë,” shtoi Meloni, duke pyetur: “A nuk është e çuditshme që në propozimin e Komisionit Evropian për listën e vendeve të sigurta janë përfshirë të gjitha vendet nga të cilat vijnë emigrantët që gjykatat italiane nuk kanë autorizuar t’i transferojnë në Shqipëri? Kush ka të drejtë dhe kush gabon?”

Debati në BE mund të përcaktojë fatin e kampeve italiane në Shqipëri

Në mes të sfidave ligjore që vazhdojnë, Italia planifikon që kampet në Shqipëri t’i përdorë si qendra ndalimi për emigrantët që presin dëbimin, pasi janë shpallur “të paligjshëm” nga autoritetet italiane.

Por juristi Gianfranco Schiavone paralajmëroi se një përdorim i tillë do të përballet me pengesa të tjera ligjore: “Ligji italian nuk parashikon që ndalimi administrativ i të huajve që presin dëbimin të kryhet në një vend jashtë BE-së.”

Kjo mund të ndryshojë vetëm nëse Parlamenti Evropian miraton rregulloren e re të “kthimeve”, e cila do t’i lejonte vendet e BE-së të krijojnë qendra migracioni jashtë kufijve të Unionit.

Që prej ardhjes në pushtet në vitin 2022, Meloni e ka bërë luftën kundër emigracionit të parregullt një shtyllë kryesore të qeverisë së saj. Një miratim ligjor i politikës së saj për ndalimet “offshore” do të përbënte një fitore të madhe politike për partinë e saj të djathtë ekstreme Fratelli d’Italia, dhe mund t’i hapte rrugën edhe BE-së për të zbatuar plane të ngjashme në të ardhmen.