A do t’i lejojë ndonjëherë mishi i laboratorit vegjetarianët të hanë hamburger me mish?!

Mishi i rritur në laborator është gjithnjë e më afër dhënies së një shansi për vegjetarianët për të kafshuar hamburger, që ngjajnë më shumë me mishin e vërtetë.

Në fund të fundit, shumë njerëz ende dëshirojnë shijen dhe strukturën e proshutës, pulës ose hamburgerëve.

«Nuk ndalova së ngrëni mish sepse nuk më pëlqente më shija e tij», thotë psikologia sociale amerikane Melanie Joy. «Thjesht doja të ndaloja së dëmtuari kafshët».

Ndjenja e saj ndahet nga miliona njerëz të tjerë në mbarë botën, të cilët nxiten nga dhembshuria për të shmangur biftekun, salçiçet ose brisqet e prera.

Mishi i rritur në laborator mund të jetë mënyra, se si ata mund t'i zgjidhin ato dëshira të mbetura.

Mishi i kafshëve ende dominon në dyqane

Vegjetarianët që mendojnë se po u mungon mishi po gjejnë gjithnjë e më shumë kënaqësi në alternativat e rritura në laborator.

Ndërsa konsumi për frymë i mishit të vërtetë arriti në 53.2 kilogramë për person në Gjermani vitin e kaluar, sipas Zyrës Federale për Bujqësi dhe Ushqim (BLE), dyqanet ende shesin një sasi relativisht të vogël të hamburgerëve vegjetarianë, salçiçeve me tofu ose mortadelës seitan.

Shifrat do të ndryshojnë sipas vendit, por Gjermania prodhoi rreth 1.5 kilogramë për frymë të produkteve të tilla në vitin 2024, thotë Zyra Federale e Statistikave.

Kjo mospërputhje nuk është e habitshme për Mark Post, studiues në Universitetin e Maastrichtit në Holandë.

Kjo mund të shpjegohet nga "shenjat në treg, që tregojnë se këto produkte nuk konsiderohen si alternativa të vërteta ndaj mishit", thotë ai.

Ndërsa zëvendësuesit me bazë bimore janë më të lehtë për t’u bërë, laboratorët kanë “teknologjinë e vetme të aftë për të ofruar mish të vërtetë”.

Post, i cili prezantoi hamburgerin e parë in vitro të bërë nga qelizat staminale të bagëtive me ekipin e tij në vitin 2013 dhe bashkëthemeloi një kompani të lidhur me të, është i prirur të nënvizojë se kjo është gjithashtu gjëja e vërtetë.

"Ky nuk është imitim, nuk është i rremë. Është thjesht mish i prodhuar në një mënyrë tjetër", thotë Joy, e cila dha mësim për shumë vite si profesoreshë në Universitetin e Massachusetts, Boston.

Ajo nuk është fanse e frazave si "mish artificial" ose "mish i rremë", për të përshkruar produktet e rritura nga shkencëtarët në laboratorë.

Thellësisht i mësuar me mishin

Fakti që alternativat e mishit synojnë t’i ngjajnë sa më shumë origjinalit, i ka arsyet e veta në prirjet tona të thella, thotë psikologia Joy.

"Mishi ka një rëndësi të madhe për njerëzit. Është i lidhur fort me familjen, traditat dhe kujtimet e fëmijërisë", thotë ajo, në përfundimet e bazuara në dekada eksplorimi të psikologjisë së konsumit të mishit.

Shumë njerëz janë mësuar të hanë mish dhe, bashkë me të, një shije specifike. Nëse alternativat i përmbushin këto pritje, njerëzit e gjejnë tranzicionin shumë më të lehtë, thotë ajo.

Mishi i rritur në laborator është gjithashtu një produkt i bazuar në qeliza të marra nga kafshë të gjalla, të përshkruara nga Post, si kafshë donatore. "Vetëm një pjesë e vogël e kafshëve që përdoren aktualisht është e nevojshme", thotë ai.

Disa kompani kanë arritur të zhvillojnë linja qelizore, që mund të shumohen pothuajse pafundësisht, shton ai.

Kultivimi i viçit në sojë

Studiuesit në Universitetin Tufts në Shtetet e Bashkuara janë ndër ata që tregojnë se sa shpejt po përparon kjo fushë.

Ata rritën qeliza muskulore të gjedhit në një strukturë bazë të bërë nga proteina soje e lirë dhe me teksturë - me vetë materialin bartës të ngrënshëm.

Kjo risi i jep produktit përfundimtar një strukturë fibroze si të mishit, thonë ata në një studim të botuar në Nature vitin e kaluar.

Qasja e tyre mund të ulë kostot e prodhimit, dhe potencialisht të mundësojë prodhimin në shkallë të gjerë.

Kjo erdhi pasi dy kompani amerikane morën miratimin nga Departamenti i Bujqësisë i SHBA-së për të shitur mish pule të rritur nga qelizat shtazore në vitin 2023.

Por jo të gjithë i përshëndesin këto zhvillime me të njëjtin entuziazëm.

Po atë vit, në të gjithë botën, qeveria e krahut të djathtë e Italisë ndaloi prodhimin dhe shitjen e mishit të rritur në laborator. Ai nuk kishte qenë kurrë i disponueshëm atje.

Çfarë fshihet në një emër?

Mishi i rritur në laborator ende nuk është miratuar në Bashkimin Evropian, duke pasur parasysh kompleksitetin e procedurave të nevojshme.

Pra, vegjetarianët ose veganët në Evropë për momentin mbështeten në zëvendësues të bërë nga proteina bimore si soja, bizelet ose gruri. Por politikanët në Parlamentin Evropian ende nuk mund të bien dakord nëse këto produkte mund të përshkruhen si "biftekë" apo "hamburgerë".

Ligjvënësit hodhën poshtë një projektligj për të shfuqizuar këto emra dhe të tjerë, që sugjeronin kafshë në vitin 2020. Një propozim kompromisi që sugjeronte etiketim më të qartë të zëvendësuesve, duke shtuar shënimin "pa mish", gjithashtu dështoi në atë kohë.

Ligjvënësit tani po përgatiten ta shqyrtojnë përsëri çështjen.

Pasi Komiteti i Bujqësisë i Evropës votoi në shtator për të ndaluar përdorimin e termave si "hamburger", "salçiçe" dhe "biftek" për ushqimet me bazë bimore, çështja po shkon në seancë plenare.

Ashtu siç bënë pesë vjet më parë, anëtarët e Parlamentit Europian do të votojnë për këtë çështje në një seancë të madhe para fundit të vitit.

Një aspekt i rëndësishëm i këtyre zëvendësuesve është se ato nuk janë mish i vërtetë. Post thotë: "Ne besojmë se konsumatorët duan që mishi të zëvendësohet me mish."

Argumente të forta në favor të mishit të rritur në laborator për vegjetarianët përfshijnë konsideratat mjedisore, të tilla si sipërfaqja e tokës së kërkuar, konsumi i ujit dhe emetimet e gazrave serrë, plus kosto dhe përfitime shëndetësore potencialisht më të ulëta.

Mishi i rritur në laborator mund të jetë më i shëndetshëm, thotë Post, i cili kërkon të ndikojë në përmbajtjen e acideve yndyrore dhe ta pasurojë atë me acide yndyrore omega-3.

Nga pikëpamja shëndetësore, mishi i rritur në laborator ka një tjetër avantazh vendimtar ndaj mishit konvencional. "Produktet shtazore të prodhuara në mënyrë konvencionale shpesh përmbajnë nivele të larta të antibiotikëve, hormoneve dhe mbetjeve të pesticideve", thotë Joy, duke shtuar, "Ky problem nuk ekziston kur mishi rritet në laborator". / DPA News.