Proteina e insekteve, e njohur për vlerat e saj të larta ushqyese dhe qëndrueshmërinë mjedisore, ka kaluar nga tryeza e shkencës në qendër të një teorie konspirative me ndikim global.

Gjatë historisë, njerëzit kanë konsumuar insekte në mënyrë të rregullt. Pikturat e lashta të shpellave të Altamirës në Spanjë datojnë që nga 30,000 para Krishtit dhe tregojnë mbledhjen e bletëve. Sot, në shumë vende të Amerikës Latine, Azisë dhe Afrikës, insektet janë pjesë e dietës së përditshme. Në Meksikë, për shembull, karkalecat e zier dhe të skuqura, të njohur si chapulines, shërbehen gjerësisht si meze në bare dhe restorante gurme.

Megjithatë, në SHBA dhe Evropë, konsumimi i insekteve nuk është përhapur dhe një rrjet teorish konspirative ka nxitur frikën e publikut. Fraza “Unë nuk do t’i ha insektet” ka filluar si një meme online dhe është transformuar në një shprehje politike, duke pretenduar se “elitat globale” duan t’i detyrojnë qytetarët të hanë insekte për të mbrojtur mjedisin.

Analistja e dezinformimit Sara Aniano thotë se kjo teori përputhet me frikërat e disa grupeve për “rënien e qytetërimit perëndimor”. Fenomeni ka depërtuar në skajet e politikës në Evropë dhe SHBA. Në Holandë, ligjvënësi i ekstremit të djathtë Thierry Baudet hodhi krimba të artë mielli në publik gjatë një fjalimi, ndërsa në Itali, Lega për Salvini Premier publikoi një tabelë reklamash që përfshinte insekte si simbol të ndryshimeve kulturore. Në SHBA, emisioni i Tucker Carlson trajtoi teorinë si një “detyrim globalist” për të konsumuar insekte.

Qendra për Ekstremizëm e ADL-së identifikon lidhjen e këtyre teorive me iniciativën “Rivendosja e Madhe” të Forumit Ekonomik Botëror gjatë pandemisë Covid-19, duke e paraqitur si “provë” të një planifikimi global për kontrollin e ushqimit dhe jetës së njerëzve të zakonshëm.

Pavarësisht dezinformimit, shkenca konfirmon se insektet janë një burim i shkëlqyer proteinash: larvat e krimbit të miellit përmbajnë deri në 60% proteinë të thatë, ndërsa mielli i kriketit përmban 46–70% proteinë, krahasuar me 26% proteinë të mishit të viçit pa dhjamë të gatuar. BE-ja ka miratuar katër lloje insektesh si ushqime të reja, duke vendosur rregulla të qarta për etiketimin e tyre.

Shkencëtarët paralajmërojnë se teoritë konspirative, edhe pse shpesh duket se janë të pafajshme, mund të dëmtojnë shoqërinë dhe të pengojnë veprimet efektive mjedisore. Stephan Lewandowsky, profesor i shkencës konjitive, thotë se ato plotësojnë nevoja emocionale dhe krijojnë një ndjenjë kontrolli mbi një botë të paparashikueshme. Chatbot-et e inteligjencës artificiale, si DebunkBot, kanë treguar se mund të ulën besimin tek këto teori përmes bisedave të drejtuara dhe të durueshme.

Ekspertët rekomandojnë adresimin e shqetësimeve të publikut me empati dhe informacion shkencor të qartë, duke shmangur ndonjë ide të imponimit të konsumimit të insekteve. Jessica Fanzo nga Universiteti i Kolumbias nënvizon rëndësinë e ofrimit të zgjidhjeve të ushqimit që respektojnë preferencat kulturore, ndërsa Lewandowsky thekson se përballja me teoritë konspirative kërkon këmbëngulje dhe ndërhyrje të vazhdueshme psikologjike.

Në përfundim, ndërsa insektet ofrojnë një burim proteinash të qëndrueshme dhe të shëndetshme, dezinformimi politik dhe teoritë konspirative e kanë kthyer një çështje ushqimore në një debat global mbi besimin, frikën dhe identitetin kulturor.