Një hetim i realizuar nga gazeta ‘Sporturilor’ ka zbuluar një faqe të errët dhe pak të njohur të jetës së Stefan Kovacs, trajner legjendar që fitoi dy herë radhazi Kupën e Kampionëve të Europës me Ajax-in e Johan Cruyff-it në vitet ’70. Sipas dokumenteve zyrtare të gjetura në arkivat e Këshillit Kombëtar për Studimin e Arkivave të Sigurimit (CNSAS), Kovacs ka qenë për vite me radhë informator i policisë sekrete komuniste rumune.

Dosja personale e Kovacs, me 31 faqe, mbulon periudhën 1955–1963, kur ai punonte si trajner në qytetin e Cluj-it. Më 28 tetor 1955, në moshën 35-vjeçare, ai nënshkroi një angazhim zyrtar për të bashkëpunuar me ‘Securitate’-n, duke pranuar të raportonte çdo aktivitet të konsideruar “armiqësor ndaj shtetit”. Në dokumente, Kovacs shfaqet me emrin e koduar “Vasile Munteanu”.

Raportet e kohës e përshkruajnë Kovacs-in si një “element të lidhur me regjimin”, të disiplinuar, inteligjent dhe me rrjet të gjerë njohjesh, veçanërisht mes sportistëve. Një nga detyrat kryesore të tij lidhej me kontrollin politik të sportistëve, sidomos për çështje pasaportash dhe udhëtimesh jashtë vendit, ku vlerësoheshin bindjet politike, familjarët jashtë shtetit dhe rreziku i arratisjes.

Sipas dokumenteve, ai ka dorëzuar rreth 34 shënime informative, të cilat në shumicën e rasteve janë vlerësuar si të sakta nga oficerët e ‘Securitate’-s. Takimet me oficerët zhvilloheshin rregullisht, fillimisht në vende publike, më pas edhe në “shtëpi konspirative”, për të shmangur dyshimet. Megjithatë, raportet theksojnë se Kovacs nuk jepte informacione me iniciativën e tij dhe ishte shpesh kureshtar për arsyen pse kërkoheshin të dhëna për persona të caktuar.

Bashkëpunimi përfundoi në vitin 1963, kur Kovacs u emërua trajner federal në Bukuresht dhe nisi të udhëtonte shpesh jashtë vendit me ekipet kombëtare. Sigurimi e konsideroi të pamundur ruajtjen e lidhjes operative dhe vendosi ta largonte nga rrjeti i informatorëve.

Ky zbulim hedh dritë mbi kontekstin e errët politik të Europës Lindore në epokën komuniste, ku edhe figura të mëdha të sportit ishin të përfshira, vullnetarisht ose jo, në mekanizmat e kontrollit shtetëror. Pavarësisht kësaj, trashëgimia sportive e Stefan Kovacs mbetet e jashtëzakonshme: kampion europian me Ajax-in, trajner i Francës, Rumanisë, Panathinaikosit dhe Monaco-s, si dhe një nga arkitektët e futbollit modern ofensiv.

Zbulimi nuk e zbeh madhështinë e suksesit të tij sportiv, por e bën figurën e Kovacs më komplekse, duke e vendosur mes historisë së futbollit dhe realitetit të ashpër politik të kohës së tij.