Autoritetet franceze kanë urdhëruar evakuimin e pothuajse 60 mijë banorëve pranë Bordosë, duke e çuar në mbi 220 mijë numrin total të personave që janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre për shkak të zjarreve masive në Francë dhe Spanjë.
Rreth 200 mijë persona janë evakuuar në jugperëndim të Francës, në rajonet Gironde dhe Landes. Presidenti francez Emmanuel Macron ka angazhuar edhe ushtrinë për të ndihmuar në përballimin e situatës.
Ndërkohë, në Spanjë, autoritetet kanë paralajmëruar se një zjarr pranë Madridit është tashmë "përtej kapaciteteve" të zjarrfikësve për t’u vënë nën kontroll, pasi tre vatra zjarri në perëndim të kryeqytetit u bashkuan në një front të vetëm.
Qeveria spanjolle ka shpallur gjendjen e emergjencës kombëtare. Deri tani, 25 mijë persona janë urdhëruar të evakuohen, ndërsa afro 40 mijë të tjerë janë këshilluar të qëndrojnë brenda banesave.
Presidentja e rajonit të Madridit, Isabel Díaz Ayuso, e cilësoi situatën si "zjarrin më të rëndë në historinë e rajonit", duke theksuar se zona po përballet me një "stuhi të përsosur" të shkaktuar nga temperaturat e larta, erërat e forta dhe bashkimi i disa fronteve të zjarrit.
Shërbimet lokale të emergjencës në Spanjë njoftuan se flakët po përparojnë drejt bashkive Robledo de Chavela dhe Fresnedillas de la Oliva, rreth 50 kilometra larg Madridit.
"Zjarri ka arritur kulmin e tij dhe aktualisht është përtej mundësive të zjarrfikësve për t’u kontrolluar", deklaroi Carlos Novillo, drejtuesi i menaxhimit të emergjencave në qeverinë rajonale të Madridit.
"Nuk është e mundur të ndërhyhet drejtpërdrejt në atë zonë, ndaj po merren masa mbrojtëse", shtoi ai.
Njësia Ushtarake e Emergjencave (UME) është dislokuar për të ndalur përparimin e flakëve, duke përqendruar përpjekjet kryesisht në mbrojtjen e zonave pranë qytetit El Escorial.
Autoritetet po monitorojnë gjithashtu një tjetër zjarr të madh në provincën fqinje Ávila, ku ekziston frika se vatra gjigante e Burgohondos mund të bashkohet me zjarrin që po përfshin rajonin e Madridit.
Ministri i Brendshëm i Spanjës, Fernando Grande-Marlaska, deklaroi se autoritetet po bëjnë "gjithçka që është e mundur" për të parandaluar bashkimin e dy fronteve të zjarrit.
Delegati i qeverisë në Madrid, Francisco Martín, paralajmëroi se numri i të evakuuarve mund të rritet, pasi "thëngjijtë e ndezur po transportohen nga era për kilometra të tërë dhe zjarri po kapërcen distanca të mëdha".
Kryetari i bashkisë së El Tiemblo, një nga zonat e prekura në Ávila, tha se flakët u përhapën nga Navaluenga në Luginën Iruelas – një distancë prej rreth 20 kilometrash – në më pak se gjysmë ore.
"Ishte e tmerrshme", tha Arturo Varas González për televizionin spanjoll laSexta.
Sipas autoriteteve, të paktën 6 mijë hektarë tokë janë djegur në rajonin e Madridit, ndërsa zjarri në Ávila ka përfshirë pothuajse 9 mijë hektarë.
Tetë bashki janë evakuuar plotësisht, përfshirë Chapinería, Navas del Rey, Colmenar del Arroyo, Fresnedillas de la Oliva, Robledo de Chavela, Aldea del Fresno, Navalagamella dhe Zarzalejo.
Disa qytete të tjera, mes tyre San Martín de Valdeiglesias, Pelayos de la Presa dhe Villa del Prado, mbeten nën masa të rrepta kufizuese.
Nëse nuk largohesh të përpin
Ecologio Cabrera, 86 vjeç, u detyrua të largohej nga fshati i tij në perëndim të Madridit.
"Nëse nuk largohesh dhe përpiqesh ta përballosh, ai të përpin", tha ai për agjencinë AFP nga një palestër sportive në fshatin Vilamanta, ku qindra të evakuuar kanë gjetur strehim.
Familja e tij u përpoq të shpëtonte shtëpinë duke e lagur me zorrë uji të kopshtit deri në mbërritjen e zjarrfikësve.
"Ata erdhën dhe u thanë të gjithëve të largoheshin... Nuk kam përjetuar kurrë diçka të tillë."
Presidentja e rajonit të Madridit, Isabel Díaz Ayuso, deklaroi se situata është "krejtësisht e pazakontë dhe katastrofike", ndërsa prioriteti kryesor mbetet shpëtimi i jetëve njerëzore.
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez pritet të vizitojë herët të shtunën qendrën e koordinimit të emergjencave në zonën e prekur, njoftoi qeveria spanjolle.
Më herët gjatë së premtes, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez tha se qytetarët po përjetonin "një situatë dramatike" dhe u bëri thirrje të tregojnë kujdes maksimal.
Garda Civile ka arrestuar një person dhe po heton një tjetër lidhur me zjarrin në Burgohondo. Sipas mediave lokale, autoritetet dyshojnë se zjarri mund të jetë shkaktuar nga neglizhenca gjatë përdorimit të makinerive të rënda, në një periudhë kur ishin në fuqi kufizime të posaçme për shkak të rrezikut të lartë nga zjarret.
Zjarri ‘XXL’ në Francë detyron evakuimin e rreth 200 mijë personave
Në jugperëndim të Francës, autoritetet kanë evakuuar rreth 200 mijë banorë pasi zjarret masive përfshinë rajonet Gironde dhe Landes.
Në orët e para të së shtunës, katër qytete pranë Bordosë u evakuuan "si masë paraprake".
Bëhet fjalë për Saint-Médard-en-Jalles, Saint-Jean-d’Illac, Martignas-sur-Jalles dhe Saint-Aubin-de-Médoc, të cilat së bashku kanë rreth 58.400 banorë.
Zjarri në Gironde, i cilësuar nga prefektja lokale Sophie Brocas si një "zjarr XXL", ka djegur më shumë se 19 mijë hektarë pyje dhe ka shkatërruar rreth 80 banesa.
Autoritetet urdhëruan gjithashtu evakuimin e plotë të gadishullit Cap Ferret në bregdetin jugperëndimor, ku qindra persona u larguan me varka pasi flakët përfshinë këtë destinacion të njohur turistik.
Zona ka rreth 8 mijë banorë gjatë gjithë vitit, por popullsia mund të rritet deri në dhjetë herë gjatë sezonit veror.
Drejtuesi i shërbimeve zjarrfikëse dhe të shpëtimit, Marc Vermeulen, deklaroi se kushtet janë më të rënda sesa gjatë zjarreve shkatërruese që goditën rajonin në vitin 2022, pasi thatësira ka bërë që flakët të vazhdojnë të përhapen edhe gjatë natës.
"Nuk kemi parë kurrë më parë një zjarr të kësaj përmase", tha ministri francez i Brendshëm, Laurent Nuñez, për televizionin TF1, duke shtuar se rreth 50 zjarrfikës kanë mbetur të lënduar.
Ai tha se zjarri po "vetëushqehet" dhe po ndryshon vazhdimisht drejtim, ndërsa mbrëmjen e së premtes fronti i flakëve po lëvizte drejt lindjes, në drejtim të Bordosë.
"Do të riorganizojmë reagimin tonë për ta luftuar nga toka dhe për të parandaluar avancimin e tij drejt Bordosë", deklaroi ai.
Më në jug, një tjetër zjarr pranë Biscarrosse, në rajonin Landes, detyroi evakuimin e më shumë se 23 mijë personave nga banesat, kampingjet, një shtëpi të moshuarish dhe një kamp veror.
Prefekti i Landes, Gilles Clavreul, tha se zjarri nuk pritej të vihej nën kontroll deri në fund të së premtes, ndërsa erërat arrinin shpejtësi deri në 50 km/orë dhe temperaturat luhateshin mes 36 dhe 37 gradë Celsius.
Philippe de Gonneville, kryebashkiaku i Lège-Cap Ferret, një prej zonave më të prekura, tha se rajoni ka përjetuar "kushte ekstreme moti për një muaj e gjysmë", pa reshje shiu dhe me temperatura mbi mesataren.
"Kjo është e paprecedentë. As ne dhe as zjarrfikësit nuk kemi parë ndonjëherë diçka të tillë", tha ai.
Presidenti Emmanuel Macron e përshkroi situatën e zjarreve në Francë si "shumë të tensionuar", veçanërisht në rajonin Gironde.
Ai njoftoi se Franca ka aktivizuar mekanizmin e mbrojtjes civile të Bashkimit Europian dhe do të marrë përforcime, përfshirë dy helikopterë Black Hawk nga Republika Çeke dhe Sllovakia.
Kushtet ekstreme në Europën Jugore
Bashkimi Europian ka angazhuar avionë dhe helikopterë për të mbështetur operacionet kundër zjarreve në Spanjë dhe Francë, ndërsa pjesa më e madhe e Europës Jugore po përballet me valë të përsëritura të të nxehtit dhe thatësira të zgjatura.
Sipas Shërbimit Europian për Ndryshimet Klimatike Copernicus, Europa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë, me ritëm më shumë se dy herë më të lartë se mesatarja globale që nga vitet 1980.
Temperaturat më të larta dhe kushtet më të thata po reduktojnë lagështinë në bimësi, duke krijuar kushte ideale për ndezjen dhe përhapjen e shpejtë të zjarreve.
Megjithëse nevojitet një shkëndijë fillestare – zakonisht nga aktiviteti njerëzor, aksidental apo i qëllimshëm, ose nga rrufetë – temperaturat ekstreme, vegjetacioni i tharë dhe erërat e forta bëjnë që flakët të përhapen më shpejt dhe të bëhen shumë më të vështira për t'u kontrolluar.
Sipas Sistemit Europian të Informacionit për Zjarret në Pyje, gjatë këtij viti në Europë është djegur më shumë sipërfaqe se mesatarja vjetore e dy dekadave të fundit.
Agjencia Europiane e Mjedisit ka paralajmëruar se "ndryshimet klimatike kanë rritur rrezikun e zjarreve pyjore në të gjithë Europën", ndërsa rreziku më i madh pritet të vazhdojë në vendet e Europës Jugore. /BBC/
© SYRI.net