Ndahet nga jeta prof. Alain Ducellier, Anëtar Nderi i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, njohësi më i shquar i Mesjetës shqiptare
Alain Ducellier (1934-2018), bizantinist i shquar francez, i formuar nĂ« shkollĂ«n e Paul Lemerle, drejtoi pĂ«r shumĂ« vjet Institutin e Studimeve Bizantine nĂ« Universitetin Le Mirail tĂ« Toulouse-s. Ă‹shtĂ« autor i mĂ« se 20 monografive dhe i njĂ« numri shumĂ«fish artikujsh shkencorĂ« mbi Bizantin e botĂ«n bizantine, pĂ«rkthyer e botuar nĂ« disa gjuhĂ« e nĂ« revistat mĂ« tĂ« njohura shkencore tĂ« specializuara. Solli njĂ« qasje tĂ« re metodologjike nĂ« kĂ«to studime, duke u nisur nga periferitĂ« pĂ«r tĂ« shkuar drejt qendrĂ«s sĂ« PerandorisĂ«. FalĂ« njohjes sovrane tĂ« gjuhĂ«ve e tĂ« kulturave tĂ« tĂ« gjithĂ« popujve tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« PerandorinĂ« Bizantine, Ducellier zbuloi dhe tregoi historitĂ« “arabe”, “sllave”, “greke”, “italiane” e sidomos “shqiptare” tĂ« asaj Perandorie.Â
PikĂ«risht nĂ« kuadrin e hulumtimeve tĂ« tij pĂ«r historinĂ« bizantine, A. Ducellier e tĂ«rhoqi veçoria e jashtzakonshme e ShqipĂ«risĂ«, kĂ«saj province periferike tĂ« PerandorisĂ« Bizantine qĂ« qĂ«ndronte midis Lindjes e PerĂ«ndimit dhe qĂ« kontrollonte arteriet kryesore tĂ« komunikimit midis RomĂ«s sĂ« Lindjes dhe RomĂ«s sĂ« PerĂ«ndimit, rrugĂ«n Egnatia e Kanalin e Otrantos. Studimet e shumta pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« qĂ« rezultuan nga interesi i tij shkencor pĂ«r tĂ« dhe pĂ«r popullin e saj, i dhanĂ« atij emrin e njohĂ«sit absolutisht mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« MesjetĂ«s shqiptare (Paul Gautier). Mes tyre shquhet vepra monumentale Fasada bregdetare e ShqipĂ«risĂ« nĂ« MesjetĂ«: DurrĂ«si dhe Vlora nga shek. X nĂ« shek. XV (1981), tĂ« cilĂ«n Paul Lemerle e ka quajtur kontribut tĂ« çmuar pĂ«r historinĂ« kombĂ«tare tĂ« ShqipĂ«risĂ«, realizuar nga njĂ« studjues i paisur me kuriozitet historik tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m dhe me sens tĂ« hollĂ« pĂ«r tĂ« kapur e pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar ndikimet e ndĂ«rveprimet, pĂ«rqasjet e kundĂ«rvĂ«niet.Â
Kjo vepër, së bashku me Shqipëria midis Bizantit e Venedikut (1989) e të tjera studime të Alain Ducellier, ndërsa marrin në analizë marrëdhëniet e shqiptarëve me botën lindore bizantine dhe me atë perëndimore latine, vendosin në qendër të saj pikërisht shqiptarët, institucionet e strukturat e tyre politike, sociale, juridike. Jo vetëm, por i bindur në rëndësinë e posaçme gjeo-politike të shqiptarëve, në veprat përgjithsuese kushtuar historisë së Perandorisë Bizantine, si Bizanti dhe bota ortodokse, Bizanti shek. IV-XV, Evropa tjetër, Konstandinopoja etj., A. Ducellier i ka dhënë vend të dukshëm edhe Shqipërisë dhe shqiptarëve, gjë që bizantinistë të tjerë nuk e kishin bërë më parë.
Vepra albanologjike e A. Ducellier pĂ«rmban risi tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« krahasim me studjues tĂ« tjerĂ« tĂ« shquar tĂ« historisĂ« mesjetare shqiptare, siç janĂ« C. Jireçek e M. Ĺ ufflay. Ducellier nuk e kufizoi objektin e analizĂ«s sĂ« tij vetĂ«m nĂ« hapĂ«sirĂ«n e shtetit tĂ« ArbĂ«rit, tĂ« pĂ«rfshirĂ« brenda katĂ«rkĂ«ndĂ«shit VlorĂ«-OhĂ«r-Prizren-Tivar. Ai e hetoi faktorin shqiptar nĂ« tĂ« gjithĂ« hapĂ«sirĂ«n jetĂ«sore tĂ« tij: nĂ« territoret e shtetit tĂ« sotĂ«m tĂ« ShqipĂ«risĂ«, nĂ« KosovĂ«, nĂ« Mal tĂ« Zi e nĂ« Epirin e VjetĂ«r. PĂ«rveç kĂ«saj, nĂ« njĂ« sĂ«rĂ« studimesh tĂ« posaçme Ducellier ka shkruar historinĂ« e emigracionit mesjetar shqiptar nĂ« Greqi, nĂ« ItalinĂ« e Jugut, nĂ« Marke, nĂ« Venedik, nĂ« Dalmaci (ShqiptarĂ«t nĂ« Greqi nĂ« shek. XIII-XV; RrugĂ«t e mĂ«rgimit. PĂ«rmbysjet e mĂ«dha nĂ« EvropĂ«n lindore dhe valĂ«t emigruese drejt PerĂ«ndimit nĂ« fund tĂ« MesjetĂ«s). Si ndjekĂ«s i shkollĂ«s sĂ« analeve, qĂ« revolucionarizoi historiografinĂ« moderne, ai zbatoi medodat mĂ« tĂ« pĂ«rparuara tĂ« kĂ«rkimit shkencor, siç Ă«shtĂ« ajo e pĂ«rkufizimit gjeografik tĂ« objektit tĂ« studimit (gjeografia historike), dhe e analizĂ«s shumĂ«planĂ«she: gjeo-politike, ekonomike, sociale e etno-kulturore. Vepra e tij ka plotĂ«suar ka rektifikuar e reinterpretuar momente tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« MesjetĂ«s shqiptare. Ducellier nuk u mjaftua tĂ« ishte ai vetĂ« studjuesi i apasionuar i MesjetĂ«s shqiptare. Ai e ktheu Institutin bizantinistik tĂ« Universitetin tĂ« TuluzĂ«s, nĂ« njĂ« shkollĂ« ku nĂ«n drejtimin shkencor tĂ« tij u formua njĂ« aradhĂ« e tĂ«rĂ« historianĂ«sh albanologĂ«, si Brunehilde Imhaus, Bernard Doumerc, Christine Minvielle-Debat, Jean de Miceli e tĂ« tjerĂ«. Nga ana e tyre, tĂ« gjithĂ« kĂ«ta u bĂ«nĂ« autorĂ« e bashkautorĂ« veprash tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r MesjetĂ«n shqiptare.Â
Duke filluar nga viti 1962 Alain Ducellier ka vizituar shumë shpesh Shqipërinë. Ka marrë pjesë në konferenca ndërkombëtare të organizuara nga Akademia e Shkencave në Tiranë, si në Konferencën II Albanologjike mbi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu (1968), në Konferencën mbi Shtetin e Arbërit (1990), në Konferencën mbi Kosovën (1993). Ai ka vizituar qendrat historike e arkeologjike, nga veriu në jug të vendit, duke fituar një njohje të shkëlqyer të terrenit që i ka shërbyer mjaft inkuadrimit të saktë të ngjarjeve të përshkruara në studimet e tij mbi Shqipërinë mesjetare.
Për meritat e tij të veçanta në studimin e historisë së Mesjetës shqiptare Alain Ducellier është nderuar me mirënjohje të larta të shtetit shqiptar. Ai është anëtar nderi i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.
© SYRI.net
Denonco
Merrni lajmet më të fundit nga SYRI.net në çdo moment dhe kudo që të jeni!
Fotot më mbresëlënëse të Rrugës së Qumështit
Komedia tragjike 'Plagët' premierë në teatrin e Gjirokastrës
60 vite traditë dhe kulturë/ Ansambli 'Çiftelia' feston jubileun në Lezhë