Federata Ndërkombëtare e Atletikës, World Athletics, ka miratuar një vendim kontrovers për garat ndërkombëtare: që nga 1 shtatori 2025, të gjitha atletet që dëshirojnë të garojnë në kategorinë femërore do të duhet t’iu nënshtrohen testeve gjenetike për të përcaktuar gjininë e tyre biologjike.

Ky vendim vjen pas një sërë debatesh që kanë përfshirë botën e sportit ndër vite, veçanërisht pas rastit të njohur të atletes Caster Semenya. Sportistja nga Afrika e Jugut, kampione olimpike në 800 metra, u detyrua nga World Athletics të merrte trajtim për uljen e nivelit të testosteronit për shkak të hiperandrogjenizmit të saj, një gjendje natyrore që lidhet me prodhimin më të lartë se zakonisht të hormoneve mashkullore.

Si do të zhvillohen testet?

Sipas rregullave të reja, përcaktimi i gjinisë biologjike do të bëhet përmes një tamponi goje ose një analize gjaku. Vetëm pas kësaj prove, atletet do të kenë të drejtë të regjistrohen në kategori femërore për garat ndërkombëtare.

Rregullorja do të hyjë në fuqi për herë të parë në Kampionatin Botëror të Atletikës në Tokio, që fillon më 13 shtator 2025.

Një vendim që pritet të shkaktojë debat

Ky hap nga World Athletics ka shkaktuar menjëherë reagime të forta nga mbrojtësit e të drejtave të njeriut dhe të barazisë gjinore në sport. Pritet që vendimi të gjenerojë diskutime të thella mbi kufijtë midis gjinisë biologjike dhe identitetit gjinor në sportin elitar, veçanërisht në sfondin e çështjeve që kanë dalë në pah gjatë Lojërave Olimpike të Parisit 2024 dhe më gjerë.

Në javët në vijim pritet të ketë reagime të shumta nga atletet, federatat kombëtare dhe organizatat ndërkombëtare, për një vendim që mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si përkufizohet pjesëmarrja në sportet profesionale për femrat.