Çfarë do të ndodhte nëse hëna do të zhdukej?

Hëna është shumë më tepër sesa thjesht një zbukurim në qiellin e natës. Nëse do të zhdukej papritur, do të kishte pasoja të gjera për Tokën - duke ndikuar në baticë, klimë dhe ekosisteme.

Hëna ka qenë në orbitën e Tokës për miliarda vjet

Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Hënës, e cila festohet çdo vit më 20 korrik, agjencia gjermane dpa përgatiti një përmbledhje shkencore të pyetjes: Çfarë do të ndodhte nëse hëna do të zhdukej papritur?

Përgjigja e NASA-s është e qartë - Toka do të bëhej një vend krejtësisht i ndryshëm. Disa efekte do të ndiheshin menjëherë, siç janë netët dukshëm më të errëta dhe baticat shumë më të dobëta.

Ndryshime të tjera, të tilla si një shqetësim në stabilitetin e boshtit të Tokës ose një ndryshim në shpejtësinë e rrotullimit të saj, do të ndodhnin gjatë periudhave shumë të gjata kohore.

Baticat më të dobëta dhe stinët e paparashikueshme

Hëna është sateliti i vetëm natyror i Tokës. Edhe pse jeta nuk është e mundur në të sepse nuk ka atmosferë, roli i saj në mbështetjen e jetës në planetin tonë është jashtëzakonisht i rëndësishëm.

Graviteti i tij stabilizon boshtin e Tokës, i cili aktualisht është i anuar afërsisht 23.5 gradë në krahasim me orbitën e saj rreth Diellit. Falë këtij animi, hemisferat veriore dhe jugore kanë stinë të ndryshme.Nëse Hëna do të zhdukej, pjerrësia e boshtit të Tokës do të bëhej dukshëm më e paqëndrueshme. Sipas llogaritjeve nga Observatori Mbretëror në Greenwich, ajo mund të lëkundet gjerësisht.

Në një skenar ekstrem, boshti i Tokës mund të jetë pothuajse plotësisht drejt, që do të thotë se stinët do të jenë pothuajse inekzistente. Nga ana tjetër, nëse do të anohet më shumë në drejtimin e kundërt, pjesë të caktuara të planetit mund të përballen me vera shumë më të nxehta, dimra më të ashpër apo edhe epoka akulli.

Graviteti i hënës është nxitësi kryesor i baticave.

"Dielli ndikon gjithashtu në baticë, por ndikimi i tij është rreth gjysma e atij të hënës", thotë Martin Knapmeier i Qendrës Gjermane të Hapësirës Ajrore (DLR).

Kjo do të thotë që pa Hënën, baticat dhe zbaticat do të ishin dukshëm më të dobëta. Ekosistemet bregdetare, të cilat varen nga ndryshimet e rregullta të baticave dhe zbaticave, do të pësonin ndryshime të mëdha. Specie të tilla si midhjet, yjet e detit, kërmijtë dhe krustace të shumta mund të mbeteshin pa habitatet e tyre natyrore.

Ditët do të bëheshin më të gjata.

Hëna ndikon në Tokë në një mënyrë tjetër. Gjatë miliarda viteve, graviteti i saj ka ngadalësuar gradualisht rrotullimin e planetit tonë - nga vetëm disa orë në të kaluarën e largët në 24 orët e sotme.

Nëse hëna do të zhdukej, gjatësia e ditës nuk do të ndryshonte në fillim, shpjegon Knapmeier.

"Megjithatë, Dielli do të vazhdonte të ngadalësonte rrotullimin e Tokës me kalimin e kohës, derisa ndoshta, pas miliarda vitesh, Toka do të ishte vazhdimisht përballë të njëjtës anë të Diellit, ashtu siç Hëna na tregon gjithmonë të njëjtën fytyrë sot."

Zhdukja e Hënës do të ndikonte menjëherë në botën shtazore. Një numër speciesh nate përdorin hënën për të lundruar ose i kanë përshtatur zakonet e tyre të gjuetisë dhe riprodhimit me ciklin hënor.

Pa Hënën, netët do të ishin shumë më të errëta. Disa grabitqarë do ta kishin më të vështirë të gjenin pre, ndërsa specie të tjera mund të përfitonin nga errësira e shtuar. Ndryshime të tilla mund të ndryshonin ndjeshëm ekosistemet ekzistuese.