Cila është kafsha më e rrumbullakët?

Kafshët kanë forma nga më të ndryshmet, por ato vërtet të rrumbullakëta janë të rralla, sidomos në tokë. Sipas biologëve, forma sferike nuk është praktike për shumicën e kafshëve tokësore, ndërsa në oqean ajo mund të jetë një avantazh. Kjo bën që kandidatët për "kafshën më të rrumbullakët" të gjenden kryesisht nën ujë.

Në pamje të parë, lepujt ose pikat mund të duken të rrumbullakët, por kjo është kryesisht falë gëzofit të tyre. Në të vërtetë, skeleti dhe trupi i tyre nuk janë aspak sferikë.

Një sferë ka sipërfaqen më të vogël në raport me vëllimin, gjë që ndihmon në ruajtjen e nxehtësisë. Për këtë arsye, shumë kafshë të vogla mblidhen si top kur është ftohtë ose kur ndihen të kërcënuara. Iriqët dhe ferrëgjatët, për shembull, mbështillen në formë topi për të mbrojtur organet e tyre, por vetëm përkohësisht.

Të qenit vazhdimisht i rrumbullakët do ta bënte jetën në tokë shumë të vështirë. Një trup sferik kufizon lëvizjen, e bën më të vështirë futjen në vende të ngushta për t'u fshehur nga grabitqarët dhe, për shkak të gravitetit, ushtron më shumë presion mbi nyjet dhe skeletin. Prandaj, kafshët tokësore me trup vërtet të rrumbullakët janë shumë të rralla.

Ka disa përjashtime. Disa brumbuj, si mollëkuqet, kanë trup pothuajse të rrumbullakët dhe guaskë të fortë që i mbron. Edhe bretkosat e shiut fryhen për t'u bërë më të vështira për t'u kapur. Nëse llogariten edhe kafshët që bëhen sferike vetëm kur mbrohen, insektet "pill bug" ose "rolly pollies" janë ndër më të rrumbullakëtat në tokë.

Në det, forma sferike është shumë më e dobishme. Peshku lumpsucker ka trup pothuajse të rrumbullakët dhe një disk ngjitës në bark që e mban të fiksuar në fundin e detit. Trupi i tij i harkuar dhe mburoja e fortë e ndihmojnë t'u rezistojë rrymave dhe e bëjnë të vështirë për grabitqarët ta gëlltisin.

Megjithatë, as lumpsucker nuk është kampioni absolut. Sipas studiuesve, kafshët më afër një sfere perfekte janë disa lloje të iriqëve të detit. Ndryshe nga shumica e kafshëve, ata kanë simetri rrezore, me pesë akse simetrie që shtrihen rreth një qendre. Kjo u lejon të dallojnë rrezikun nga çdo drejtim dhe të ndryshojnë lehtësisht orientimin gjatë lëvizjes.

Veçanërisht, iriqët e detit të gjinisë Histocidaris, si Histocidaris purpurata dhe Histocidaris formosa, konsiderohen kandidatët më të mirë për titullin e kafshës më të rrumbullakët në botë. Forma e tyre pothuajse sferike, e kombinuar me gjembat mbrojtës, i bën jashtëzakonisht të vështirë për t'u ngrënë nga grabitqarët.

Shkencëtarët besojnë se studimi i këtyre kafshëve ndihmon për të kuptuar më mirë mënyrat e shumta me të cilat evolucioni ka përshtatur organizmat për të mbijetuar në mjedise të ndryshme. / Live Science – Syri.net