Një parazit që e kanë një e treta e njerëzve vetëm tani po merret më seriozisht

Një studim i ri tregon se ajo fshihet në trup në një mënyrë shumë më komplekse nga sa mendohej më parë.

Paraziti që infekton pothuajse një të tretën e popullsisë së botës vazhdon të habisë shkencëtarët. Një studim i ri tregon se ai fshihet në trup në një mënyrë shumë më komplekse nga sa mendohej më parë, gjë që mund të shpjegojë pse është jashtëzakonisht e vështirë ta heqësh plotësisht me terapi.

Një hulumtim nga Universiteti i Kalifornisë në Riverside, i botuar më 24 janar në revistën “Nature Communications”, zbulon detaje të reja rreth parazitit Toxoplasma gondii, agjentit shkaktar të toksoplazmozës, raporton N1 Zagreb.

Si e marrin njerëzit toksoplazmozën?

Infeksioni më së shpeshti ndodh përmes konsumimit të mishit të përpunuar në mënyrë të pamjaftueshme termike ose kontaktit me tokën e kontaminuar dhe jashtëqitjet e maceve.

Shumica e njerëzve të infektuar nuk kanë asnjë simptomë, por paraziti, sapo të hyjë në trup, mund të qëndrojë në të për një jetë të tërë.

Një parazit që fshihet në tru dhe muskuj

Toxoplasma gondii mbron veten duke krijuar ciste të vogla, më shpesh në tru dhe muskuj. Çdo cist mund të përmbajë qindra parazitë të fjetur që mbeten të fjetur për vite me radhë.   Tek individët me imunitet të kompromentuar, këta parazitë mund të riaktivizohen dhe të shkaktojnë probleme serioze shëndetësore, siç janë dëmtimi i trurit ose i shikimit. Infeksioni gjatë shtatzënisë është veçanërisht i rrezikshëm sepse mund të rrezikojë zhvillimin e fetusit.

Cistet nuk janë një "strehë e qetë", por një qendër aktive

Për dekada të tëra, shkencëtarët mendonin se çdo cist përmbante vetëm një lloj joaktiv të parazitit. Megjithatë, falë analizës së avancuar të qelizave individuale, studiuesit kanë zbuluar se çdo cist përmban disa lloje të ndryshme parazitësh - dhe se secili ka rolin e vet.

"Ne zbuluam se cista nuk është vetëm një vend i qetë për t'u fshehur, por një qendër aktive me lloje të ndryshme parazitësh përgjegjës për mbijetesën, përhapjen dhe riaktivizimin", thotë udhëheqësja e hulumtimit, prof. Emma Wilson.

Pse nuk funksionojnë ilaçet?

Cistet shfaqen gradualisht, nën presionin e sistemit imunitar. Ato kanë një shtresë të jashtme të fortë dhe janë të mbushura me forma të parazitit me rritje të ngadaltë të quajtura bradizoitë.

Cistet gjenden më shpesh në neurone, por edhe në zemër dhe në muskujt skeletorë, gjë që shpjegon pse njerëzit mund të infektohen duke ngrënë mish.

Pasi formohen, cistet bëhen rezistente ndaj të gjitha terapive ekzistuese dhe mbeten përgjithmonë në trup. Barnat aktuale mund të kontrollojnë formën me rritje të shpejtë të parazitit, por nuk mund t'i shkatërrojnë cistet.

Riaktivizimi mund të jetë shumë i rrezikshëm

Kur cistet “zgjohen”, parazitët që lëvizin ngadalë transformohen në një formë me rritje të shpejtë - takizoitë - të cilat mund të përhapen në të gjithë trupin dhe të shkaktojnë gjendje serioze si encefaliti toksoplazmatik ose humbja e shikimit për shkak të dëmtimit të retinës.

Në një eksperiment mbi minj, i cili imiton me besnikëri një infeksion natyror, ekipi i hulumtimit zbuloi se çdo kist përmbante të paktën pesë nëntipe të ndryshme të bradizoitëve.

Një drejtim i ri në trajtimin e toksoplazmozës

Cikli jetësor i toksoplazmës është parë prej kohësh shumë thjesht, si një kalim midis dy fazave, shpjegon Dr. Wilson. Këto rezultate tregojnë se realiteti është shumë më kompleks.

Duke identifikuar llojet e ndryshme të parazitëve brenda cisteve, shkencëtarët kanë krijuar një pamje më të qartë se cilët janë më përgjegjës për riaktivizimin dhe dëmtimin. Kjo mund të shpjegojë pse përpjekjet e mëparshme për të zhvilluar ilaçe nuk kanë qenë të suksesshme, por gjithashtu mund të hapë derën për terapi më të sakta.

Rrezik i veçantë gjatë shtatzënisë

Toksoplazmoza është shoqëruar prej kohësh me ndërlikime në shtatzëni, veçanërisht nëse një person infektohet për herë të parë gjatë asaj periudhe. Infeksioni kongjenital mbetet një rrezik serioz për shëndetin.

Fokusi i terapive të ardhshme

Dr. Wilson arrin në përfundimin se ky hulumtim ndryshon mënyrën se si e shohim kistin toksoplazmatik:

"Në fakt është pika qendrore e kontrollit të ciklit jetësor të parazitit. Nëse duam ta trajtojmë në mënyrë efektive toksoplazmozën, cista është pikërisht ajo që duhet të synojmë", thotë ajo.