Testi i ri i gjakut zbulon mbi 50 lloje kanceri në faza të hershme, rezultatet janë premtuese

Një test gjaku për më shumë se 50 lloje të ndryshme kanceri po jep rezultate premtuese dhe mund të ndihmojë në përshpejtimin e diagnostikimit, sipas një studimi të ri.

Rezultatet e një prove të zhvilluar në Amerikën e Veriut tregojnë se testi ishte në gjendje të identifikonte një gamë të gjerë kanceresh, prej të cilave tre të katërtat nuk kanë asnjë lloj programi skanimi apo depistimi.

Më shumë se gjysma e rasteve u zbuluan në faza të hershme — pikërisht kur trajtimi është më efektiv dhe shanset për shërim janë më të mëdha.

Testi Galleri, i zhvilluar nga kompania amerikane farmaceutike Grail, zbulon fragmente të ADN-së kancerogjene që qarkullojnë në gjak pasi shkëputen nga një tumor. Aktualisht, ky test po testohet edhe nga Shërbimi Shëndetësor Britanik (NHS).

Prova përfshiu 25,000 të rritur nga SHBA dhe Kanada dhe zgjati një vit. Rreth 1 në 100 pjesëmarrës rezultuan pozitivë në test, dhe në 62% të këtyre rasteve diagnoza me kancer u konfirmua më vonë.

Dr. Nima Nabavizadeh, profesor i mjekësisë së rrezatimit në Universitetin e Shkencës dhe Shëndetit të Oregonit, tha se të dhënat tregojnë që testi mund të “ndryshojë në themel” mënyrën e depistimit të kancerit.

Ai shtoi se testi mund të ndihmojë në zbulimin e shumë llojeve të kancerit “në faza më të hershme, kur shanset për trajtim të suksesshëm apo edhe shërim janë më të mëdha.”

Testi rezultoi i saktë në më shumë se 99% të rasteve kur përjashtoi kancerin, duke dhënë shumë pak raste false pozitive.

Kur testi Galleri u kombinua me skanimet ekzistuese për gjirin, zorrën e trashë dhe qafën e mitrës, numri i përgjithshëm i kancereve të zbuluara u shtatëfishua.

Veçanërisht domethënëse është se tre të katërtat e kancereve të zbuluara ishin të tillë që nuk kanë aktualisht programe depistimi, si kanceri i vezoreve, mëlçisë, stomakut, fshikëzës urinare dhe pankreasit.

Testi gjithashtu identifikoi me saktësi origjinën e kancerit në 9 nga 10 raste, çka është thelbësore për nisjen e trajtimit të duhur.

Këto rezultate mbresëlënëse sugjerojnë se analiza e gjakut mund të luajë një rol të rëndësishëm në diagnostikimin më të hershëm të kancerit në të ardhmen.

Megjithatë, shkencëtarë që nuk janë të përfshirë në kërkim theksojnë se nevojitet më shumë provë për të konfirmuar nëse ky test ndihmon realisht në reduktimin e vdekjeve nga kanceri.

Prof. Clare Turnbull, eksperte në gjenetikën e kancerit në Institutin për Kërkime mbi Kancerin në Londër, tha:
“Të dhënat nga studime të rastësishme, me vdekshmërinë si tregues përfundimtar, janë thelbësore për të vërtetuar nëse zbulimi i hershëm nga Galleri përkthehet në jetë të shpëtuara.”

Rezultatet kryesore do të paraqiten të shtunën në Kongresin e Shoqatës Evropiane për Onkologji Mjekësore në Berlin, por të dhënat e plota ende nuk janë publikuar në një revistë shkencore të rishikuar.

Shumë do të varet nga rezultatet e një prove trevjeçare që përfshin 140,000 pacientë të NHS në Angli, të cilat priten të publikohen vitin e ardhshëm.

NHS ka bërë të ditur më parë se, nëse rezultatet do të jenë pozitive, testimi do të zgjerohet për edhe 1 milion persona të tjerë.

Sir Harpal Kumar, president i biofarmaceutikës në Grail, i quajti rezultatet “shumë bindëse”.

Në një intervistë për BBC, ai tha se ky test ofron një mundësi për të zbuluar më shumë kancere – përfshirë ato më agresive – në një fazë shumë më të hershme, kur ekzistojnë trajtime më efektive dhe ndonjëherë shëruese.

Ndërkohë, Naser Turabi nga organizata Cancer Research UK paralajmëroi se kërkimi duhet të vijojë për të shmangur mbidiagnostikimin e kancereve që mund të mos kishin shkaktuar dëme.

Ai shtoi se Komiteti Kombëtar i Depistimit në Mbretërinë e Bashkuar do të ketë një rol vendimtar në shqyrtimin e provave dhe vendimmarrjen për adoptimin e testit nga NHS.