Shkencëtarët mund të kenë gjetur një mënyrë për të forcuar një nga sistemet natyrore të trupit për riparimin e muskujve.

Muskuli skeletor shpesh fillon të përkeqësohet relativisht herët gjatë procesit të plakjes. Me kalimin e kohës, kjo mund të shkaktojë humbje të forcës, rritje të formimit të mbresave (indit të dëmtuar), grumbullim të yndyrës brenda indit muskulor dhe një rënie të fibrave me tkurrje të shpejtë, të cilat mbështesin lëvizjet e shpejta dhe të fuqishme.

Studiuesit të udhëhequr nga profesori Ryuichi Tatsumi nga Fakulteti i Bujqësisë i Universitetit të Kyushut kanë identifikuar një molekulë që mund të mbrojë dhe të përmirësojë një sinjal të rëndësishëm të përfshirë në riparimin e muskujve. Rezultatet u publikuan më 24 korrik 2026 në revistën Scientific Reports.

Si e aktivizon trupi riparimin e muskujve

Kërkimi përqendrohet te faktori i rritjes së hepatociteve, ose HGF, një proteinë që ndihmon në fillimin e riparimit të muskujve skeletorë. Në kushte normale, HGF mbetet joaktiv brenda rrjetit strukturor që rrethon fijet muskulore.

Kur indi muskulor dëmtohet ose ekspozohet ndaj stimulimit mekanik, HGF çlirohet. Më pas ai lidhet me receptorët c-met në qelizat satelite, qelizat burimore përgjegjëse për ruajtjen dhe riparimin e muskujve skeletorë. Ky sinjal i nxjerr qelizat nga gjendja e tyre joaktive, duke u lejuar atyre të shumohen, të piqen dhe të ndihmojnë në rindërtimin e fibrave muskulore të dëmtuara.

Plakja mund ta çrregullojë këtë sistem riparimi. Kërkimet e mëparshme të ekipit zbuluan se HGF mund t’i nënshtrohet një modifikimi kimik të njohur si nitrim. Gjatë këtij procesi, një grup nitro shtohet në dy pika të proteinës, Y198 dhe Y250. Këto vende ndodhen në të njëjtin rajon që HGF përdor për t’u lidhur me c-met.

Pas nitrimit, HGF nuk mund të lidhet më në mënyrë efektive me receptorin. Studiuesit e krahasojnë proteinën e dëmtuar me një çelës të ndryshkur që nuk përshtatet më në bravën e tij. Kjo humbje funksioni mund të jetë një nga shkaqet themelore të dobësimit të muskujve dhe të rigjenerimit të reduktuar te të moshuarit.

“Me kalimin e moshës, HGF jo domosdoshmërisht mungon,” shpjegon Tatsumi. “Përkundrazi, ai mund të ndryshohet kimikisht pasi është prodhuar. Kjo na bëri të pyesnim nëse një përbërës me kapacitet të fortë antioksidues mund ta mbronte HGF-në, ose duke parandaluar nitrimin, ose duke kompensuar humbjen funksionale që ai shkakton.”

Testimi i antioksidantëve me bazë squfuri

Shkencëtarët hetuan dy përbërës me veti të forta antioksiduese: trisulfidin e glutationit (GSSSG) dhe trisulfidin e acidit lipoik (LASSS). Të dy janë trisulfide, një klasë molekulash që përmbajnë tre atome squfuri të lidhura në varg.

Këta përbërës kanë tërhequr interes në rritje në kërkimet farmaceutike për shkak të kimisë së tyre të veçantë të squfurit dhe aftësisë së tyre për të marrë pjesë në reaksionet redoks.

Eksperimentet e para treguan se si GSSSG ashtu edhe LASSS reduktuan nitrimin në vendet Y198 dhe Y250 të HGF-së. Megjithatë, asnjëri nga përbërësit nuk e riktheu plotësisht aftësinë e proteinës për t’u lidhur me receptorin e saj.

Studiuesit më pas rritën raportin molar të HGF-së ndaj trisulfidit, duke kaluar nga 1:4000 në 1:8000.

LASSS krijon një sinjal më të fortë të HGF-së

Përqendrimi më i lartë prodhoi një rezultat të papritur. Kur HGF u përzie me LASSS, aftësia e tij për t’u lidhur me c-met u rrit në më shumë se dyfishin e asaj të HGF-së së patrajtuar. Proteina gjithashtu u bë më rezistente ndaj humbjes së funksionit të shkaktuar nga nitrimi, veçanërisht në Y198.

Ky përmirësim u pa vetëm me LASSS. GSSSG nuk prodhoi të njëjtin efekt.

“Kjo i tejkaloi pritshmëritë tona,” komenton Tatsumi. “Ne e dinim se trisulfidet kishin funksione të ndryshme biologjike, por kurrë nuk prisnim që thjesht përzierja e HGF-së me LASSS të prodhonte një efekt kaq të jashtëzakonshëm.”

“Ajo që na tregon kjo është se LASSS bën më shumë sesa thjesht neutralizon molekulat reaktive. Ai mund të ndërveprojë drejtpërdrejt me HGF-në dhe të shkaktojë një ndryshim të vogël strukturor, duke krijuar një formë të përmirësuar të ‘HGF Super’, e cila lidhet më fort me c-met dhe i reziston nitrimit.”

Gjetjet sugjerojnë se LASSS mund të ndryshojë drejtpërdrejt strukturën e HGF-së në një mënyrë të dobishme. Në vend që të veprojë vetëm si antioksidant, përbërësi mund të krijojë një formë më aktive të proteinës që lidhet më fuqishëm me receptorin e saj, duke i rezistuar njëkohësisht dëmtimit kimik.

Rezultate premtuese në një model me minj

Për të përcaktuar nëse efekti mbrojtës mund të ndodhte edhe në indet e gjalla, ekipi testoi LASSS te minjtë me atrofi muskulore të shkaktuar nga pezullimi i bishtit.

Minjtë e trajtuar me LASSS para procedurës kishin nivele dukshëm më të ulëta nitrimi sesa minjtë e patrajtuar. Edhe një herë, GSSSG nuk ofroi mbrojtje të matshme. Këto rezultate tregojnë se efektet e dobishme të LASSS nuk kufizohen vetëm në eksperimentet laboratorike që përfshijnë proteina të izoluara.

Megjithatë, do të nevojiten studime shtesë që përfshijnë kafshë të plakura për të përcaktuar nëse LASSS është i sigurt dhe efektiv në organizmat e gjallë.

Një strategji e mundshme për ruajtjen e muskujve

Ky zbulim mund të mbështesë zhvillimin e qasjeve të reja për ruajtjen e riparimit të muskujve gjatë plakjes, pushimit të zgjatur në shtrat dhe kushteve të tjera që përfshijnë periudha të gjata pasiviteti.

Studiuesit besojnë se efektet e LASSS mbi HGF mund të zbatohen në disa specie, përfshirë njerëzit dhe kafshët shoqëruese si macet dhe qentë. Në të ardhmen, kjo qasje mund t’i ndihmojë njerëzit të ruajnë forcën, pavarësinë, cilësinë e jetës dhe një jetëgjatësi më të madhe të shëndetshme ndërsa plaken./ScienceDaily