5 libra që tregojnë histori të vërteta mbijetese që të mbajnë pa frymë

Disa nga historitë më rrëqethëse zhvillohen mes stuhive verbuese të dëborës, erërave të fuqishme dhe natyrës së egër pa shenja orientimi, vende ku vetë mbijetesa bëhet sfida më e madhe. Ne u kërkuam instruktorëve të mbijetesës dhe edukatorëve të natyrës së egër të ndanin librat e tyre të preferuar për mbijetesën në natyrë. Disa nga zgjedhjet e tyre, si Dorothy Molter: The Root Beer Lady (2011), i rekomanduar nga Rich Majerus, nënpresident i ekspeditave në shkollën e udhëheqjes në natyrë NOLS, përshkruajnë qetësisht 56 vitet e jashtëzakonshme që një grua jetoi e vetme në shkretëtirën e largët të Minesotës veriore. Por për këto pesë zgjedhje, fokusi është te librat që rrisin dramën e aventurës në natyrë, duke festuar këmbënguljen dhe qëndrueshmërinë njerëzore përballë kushteve të pamëshirshme dhe momenteve katastrofike.

1. Between a Rockand a Hard Place (2004) nga Aron Ralston

Më 26 prill 2003, Aron Ralston u nis i vetëm drejt kanionit Blue John në Utah, kur një shkëmb i rënë i bllokoi krahun dhe ia ndryshoi jetën përgjithmonë. Kujtimet e tij tregojnë gjashtë ditë me ujë gjithnjë e më të pakët, net të ftohta dhe përpjekje të improvizuara për mbijetesë, duke përfshirë edhe urinimin në çantën e tij Camel Bak për ta pirë më vonë.

Pastaj i lindi një ide vendimtare: "Nëse e përdredh krahun mjaftueshëm fort, mund t'i thyej kockat e parakrahut."Vetëamputimi që pasoi, shqyerja e tendinave, prerja e arterieve dhe këputja e fijeve nervore, rrëfehet me një sinqeritet të pamëshirshëm. Arratisja e Ralstonit, që përfshiu zbritjen me litar me një dorë dhe një ecje prej 13 km, e bën historinë e tij një nga rrëfimet më të fuqishme dhe të paharrueshme të mbijetesës të shkruara ndonjëherë.

2. True North: A Journey Into Unexplored Wilderness (1933) nga Elliott Merrick

Në vitin 1929, në moshën 24-vjeçare, Elliott Merrick la punën e tij në Nju Xhersi për të udhëtuar më shumë se 480 km në Kanadanë e largët veriore së bashku me bashkëshorten e tij Kay dhe gjahtarin John Michelin.

Udhëtimi i tyre, me kanoe, duke bartur varkën mes ujërave, me këpucë dëbore dhe sajë, e vuri përballë të ftohtit dhe urisë së pamëshirshme.

"Jo gjithçka ka qenë e bukur," shkruan Merrick, "por bukuria e çmuar si gur i rrallë e këtyre muajve e ka çliruar shpirtin si një tragjedi e madhe që është tepër madhështore dhe e lartësuar për të qenë vërtet tragjike."

Proza e tij e ndritur, që ofron një pamje të rrallë të pyjeve boreale, ka magjepsur prej kohësh lexuesit, përfshirë Tim Smithin, themeluesin e Jack Mountain Bushcraft School.

"Merrick është një shkrimtar i talentuar dhe, më e rëndësishmja, është i sinqertë me lexuesin për dështimet dhe dobësitë e tij," thotë Smith. "E kam lexuar TrueNorth një herë në vit për 20 vjet dhe do të vazhdoj ta bëj."

3. Endurance: Shackleton's Incredible Voyage (1959) nga Alfred Lansing

Një nga epikat më të mëdha të mbijetesës së shekullit të 20-të nisi me një dështim.

Në vitin 1914, Ernest Shackleton u nis për të udhëhequr kalimin e parë tokësor të Antarktidës në këmbë. Në vend të kësaj, anija e tij, Endurance, mbeti e bllokuar në akull për 11 muaj përpara se të shkatërrohej përfundimisht.

"Kur trarët e saj nuk mundën më t'i përballonin forcat që ushtronin presion mbi ta, u thyen me një krismë si zjarr artilerie."

Shackleton dhe 27 anëtarët e ekuipazhit mbetën të izoluar mbi akujt lundrues rreth 2000 km larg vendbanimit më të afërt njerëzor.

Ajo që pasoi ishte një udhëtim prej 1300 km me një barkë të hapur në disa nga detet më të rrezikshme të botës, kalimi i dëshpëruar i maleve të Xhorxhias Jugore dhe, kundër çdo mundësie, mbijetesa e çdo njeriu.

Lansing u mbështet në intervista me të mbijetuarit dhe në ditarët e detajuar të tetë anëtarëve të ekuipazhit, përfshirë një shënim veçanërisht mbresëlënës të zëvendëskomandantit Lionel Green street, i cili ndaloi për pak çaste për të shkruar: "Një nga ditët më të bukura që kemi pasur ndonjëherë... kënaqësi të jesh gjallë."

Me Endurance, Lansing krijon një rrëfim të gjallë, besnik dhe pa sentimentalizëm, "një histori klasike mbijetese", siç e përshkruan Smith.

4. Survive! My Fight for Life in the High Sierras (2005) nga Peter De Leo

"Do të përplasem!" bërtiti Peter De Leo para se avioni i tij me një motor të rrëzohej në malet Sierra Nevada të Kalifornisë më 27 nëntor 1994.

Përplasja i shkaktoi shtatë brinjë të thyera, një shpatull të dëmtuar rëndë, një kyç të copëtuar të këmbës, dhe dy shokë edhe më të plagosur se ai.

I vendosur për të gjetur ndihmë, De Leo u nis vetëm nëpër dëborë deri në brez, duke përballuar stuhi që e bënin të pamundur orientimin, ngrirje të gjymtyrëve dhe një ari që iu afrua aq shumë sa ai ndjeu "frymën e tij të nxehtë dhe me erë të rëndë".

Bëma e De Leos u bë lajm kombëtar dhe libri, i shkruar në kohën e tashme, lexohet si një thriller me ritëm të shpejtë.

Megjithatë, ndërsa recensentët lavdërojnë këmbënguljen e tij, Jessie Krebs, pronare dhe instruktore kryesore e O.W.L.S. Skills: Out doorsy Women Learning Survival Skills, e rekomandon librin si një shembull paralajmërues për mënyrën se si merren vendimet nën presion ekstrem fizik.

"Ai ishte më me përvojë nga të tre burrat," thotë Krebs. Sipas saj, është e mundur që "nëse do të kishte qëndruar aty, do të kishte përdorur teknika të duhura sinjalizimi dhe do t'i kishte ndihmuar dy shokët e tij, të paktën njëri prej tyre mund të kishte mbijetuar."

5. 438 Days: An Extraordinary True Story of Survival at Sea (2015) nga JonathanFranklin

José Salvador Alvarenga u largua nga bregdeti i Meksikës më 17 nëntor 2012 për atë që duhej të ishte një ekspeditë rutinë peshkimi prej 30 orësh.

Ai përfundoi duke u endur në det për rreth 9000 milje gjatë 438 ditëve, periudha më e gjatë e njohur e mbijetesës së vetmuar në det në historinë e dokumentuar.

Franklin përshkruan si dëshpërimin e Alvarengës, veçanërisht pas vdekjes së shokut të tij të barkës, Ezequiel Córdoba, ashtu edhe veprimet e jashtëzakonshme që e mbajtën gjallë: largimin e sulmeve të peshkaqenëve, kapjen e peshqve me duar dhe pirjen e gjakut të breshkave.

Pas muajsh nën diellin përvëlues dhe mes halucinacioneve, Alvarenga më në fund doli në breg në Ishujt Marshall, në gjendje deliri dhe mezi arrinte të ecte.

Megjithëse rrëfimi i tij ka pasur skeptikët e vet, përfshirë fillimisht edhe vetë Franklinin, peshkatarë të tjerë dhe autoritetet meksikane e konfirmuan këtë odise të jashtëzakonshme dhe pothuajse të pabesueshme të kohëve moderne.