Miratohet Deklarata e Ankarasë: NATO shpall mbi 50 miliardë dollarë prokurime të reja ushtarake

Liderët e vendeve anëtare të NATO-s miratuan këtë të martë Deklaratën e Samitit të Ankarasë, ku riafirmuan angazhimin për mbrojtjen kolektive sipas Nenit 5 të Traktatit të Uashingtonit, duke theksuar se një sulm ndaj një aleati konsiderohet sulm ndaj të gjithë Aleancës.

Në deklaratë thuhet se uniteti, solidariteti dhe forca kolektive mbeten baza e paqes, sigurisë dhe prosperitetit për rreth një miliard qytetarë të vendeve anëtare, ndërsa NATO konfirmon se do të vijojë qasjen e saj të mbrojtjes dhe parandalimit në të gjitha drejtimet.

Liderët e Aleancës vlerësuan se Rusia vazhdon të përbëjë një kërcënim afatgjatë për sigurinë dhe stabilitetin euroatlantik, ndërsa terrorizmi mbetet një rrezik i vazhdueshëm. Në këtë kuadër, u theksua se aleatët po zbatojnë angazhimet e marra në Samitin e Hagës për rritjen e kapaciteteve mbrojtëse.

Sipas deklaratës, gjatë vitit 2025 vendet evropiane të NATO-s dhe Kanadaja rritën investimet në mbrojtje me më shumë se 139 miliardë dollarë. Ndërkohë, në Samitin e Ankarasë u njoftuan mbi 50 miliardë dollarë prokurime të reja ushtarake, si dhe një angazhim për zgjerimin e kapaciteteve të prodhimit të industrisë së mbrojtjes, përshpejtimin e inovacionit dhe heqjen e pengesave në tregtinë e pajisjeve ushtarake mes aleatëve.

Deklarata thekson gjithashtu se aleatët evropianë dhe Kanadaja, në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara, do të marrin përgjegjësi më të mëdha për mbrojtjen e Aleancës. NATO nënvizon se aftësitë e saj parandaluese mbështeten në një kombinim të forcave bërthamore, konvencionale dhe sistemeve të mbrojtjes raketore, të mbështetura nga kapacitetet në hapësirë dhe ato kibernetike.

Në dokument parashikohet rritja e investimeve në aftësitë ushtarake, përfshirë goditjet me precizion në distancë, mbrojtjen e integruar ajrore dhe raketore, sistemet pa pilot, teknologjitë e avancuara, inteligjencën ushtarake, si dhe zhvillimin e një infrastrukture të përbashkët transatlantike për operacionet ushtarake dhe përdorimin e modeleve të avancuara të inteligjencës artificiale.

Një pjesë e rëndësishme e deklaratës i kushtohet Ukrainës. Liderët e NATO-s theksojnë se Ukraina kontribuon në sigurinë transatlantike dhe riafirmojnë mbështetjen e palëkundur për mbrojtjen e lirisë, sovranitetit dhe integritetit territorial të saj.

Aleatët njoftuan se për vitin 2026 do të ofrojnë 70 miliardë euro në pajisje ushtarake, ndihmë dhe trajnime për Ukrainën, duke u angazhuar gjithashtu që në vitin 2027 të ruajnë të paktën të njëjtin nivel mbështetjeje. Në deklaratë mirëpritet edhe vendimi i Bashkimit Evropian për financimin shumëvjeçar të Ukrainës përmes mekanizmit “Ukraine Support Loan”.

Në përfundim, NATO thekson se Aleanca do të vazhdojë t’u përgjigjet sfidave të konkurrencës strategjike, kërcënimeve hibride dhe paqëndrueshmërisë globale. Liderët ritheksojnë se Irani nuk duhet të zotërojë kurrë armë bërthamore dhe i bëjnë thirrje Teheranit të respektojë plotësisht lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.

Deklarata mbyllet me falënderimin për mikpritjen e Turqisë si vend organizator i samitit dhe me angazhimin për takimin e ardhshëm të Aleancës.

Deklarata e plotë

1. Ne, krerët e shteteve dhe qeverive të Aleancës së Atlantikut të Veriut, jemi mbledhur në Ankara për të riafirmuar angazhimin tonë të palëkundur ndaj mbrojtjes kolektive sipas Nenit 5 të Traktatit të Uashingtonit dhe ndaj lidhjes transatlantike. Një sulm ndaj njërit është një sulm ndaj të gjithëve. Uniteti, solidariteti dhe forca jonë kolektive mbeten themeli i paqes, sigurisë dhe prosperitetit për një miliard qytetarët e Aleancës sonë të kombeve të lira dhe demokratike. Ne mbetemi të përkushtuar ndaj qasjes sonë 360-gradëshe për parandalimin dhe mbrojtjen.

2. Për t’iu kundërvënë kërcënimit afatgjatë që Rusia paraqet për sigurinë dhe stabilitetin euroatlantik, si edhe kërcënimit të vazhdueshëm të terrorizmit, aleatët po zbatojnë angazhimet për mbrojtjen e marra në Samitin e Hagës. Gjatë vitit 2025, aleatët evropianë dhe Kanadaja rritën investimet në nevojat bazë të mbrojtjes me më shumë se 139 miliardë dollarë. Investimet tona po sigurojnë kapacitetet që na nevojiten, ndërsa njëkohësisht po forcojnë bazën tonë industriale dhe qëndrueshmërinë. Sot, në Ankara, ne shpallim mbi 50 miliardë dollarë në prokurime të reja dhe angazhohemi të zgjerojmë kapacitetet e përbashkëta prodhuese, duke bashkëpunuar me industrinë për të përshpejtuar inovacionin. Ne do të vazhdojmë punën për të eliminuar barrierat në tregtinë e mbrojtjes mes aleatëve dhe për të shfrytëzuar partneritetet e NATO-s me qëllim forcimin e bazës industriale të mbrojtjes dhe bashkëpunimit.

3. Ne po ndërtojmë të ardhmen: një Evropë më të fortë brenda një NATO-je më të fortë – një Aleancë të modernizuar. Aleatët evropianë dhe Kanadaja, në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara, po marrin përgjegjësi më të mëdha për mbrojtjen e Aleancës. Parandalimi dhe mbrojtja e NATO-s mbështeten në një kombinim të përshtatshëm të kapaciteteve bërthamore, konvencionale dhe të mbrojtjes raketore, të plotësuara nga asetet hapësinore dhe ato kibernetike. Ne jemi të përkushtuar për të ruajtur epërsinë tonë ushtarake. Po investojmë në aftësinë për të dislokuar, mbështetur dhe mbajtur forcat tona të armatosura, si dhe për të përmbushur objektivat tona të kapaciteteve në të gjitha fushat, përfshirë goditjet me precizion në thellësi, mbrojtjen e integruar ajrore dhe raketore, sistemet pa pilot, teknologjitë më të avancuara dhe kapacitetet e inteligjencës. Ne po zhvillojmë një infrastrukturë të përbashkët transatlantike të ndërveprueshme për operacionet ushtarake dhe po adoptojmë modele të fuqishme të inteligjencës artificiale.

4. Ukraina kontribuon në sigurinë transatlantike dhe aleatët qëndrojnë të bashkuar në mbështetjen e tyre të palëkundur për Ukrainën në mbrojtje të lirisë, sovranitetit dhe integritetit territorial të saj. Aleatët evropianë dhe Kanadaja financojnë tashmë pjesën dërrmuese të ndihmës së sigurisë për Ukrainën përmes mekanizmave dypalësh dhe shumëpalësh. Aleatët theksojnë se kjo mbështetje duhet të jetë e drejtë, e parashikueshme dhe e qëndrueshme në afat të gjatë. Për vitin 2026, aleatët angazhohen të ofrojnë 70 miliardë euro në pajisje ushtarake, ndihmë dhe trajnime për Ukrainën, si dhe riafirmojnë angazhimet e tyre sovrane për të ruajtur të paktën të njëjtin nivel mbështetjeje edhe në vitin 2027. Për këtë qëllim, mirëpresim vendimin e Bashkimit Evropian për të siguruar financim shumëvjeçar për Ukrainën përmes mekanizmit “Ukraine Support Loan”.

5. Aleanca vazhdon t’u përgjigjet dhe të përshtatet konkurrencës strategjike, paqëndrueshmërisë së përhapur, kërcënimeve hibride dhe goditjeve të përsëritura që karakterizojnë mjedisin tonë të gjerë të sigurisë. Aleatët ritheksojnë se Irani nuk duhet të zotërojë kurrë armë bërthamore dhe i bëjnë thirrje Iranit të respektojë plotësisht lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.

6. Shprehim mirënjohjen tonë për mikpritjen bujare të ofruar nga Turqia. Presim me padurim takimin tonë të ardhshëm.