Trupi i liderit, lodhja e pushtetit

Nga Anita Likmeta/

Ka trupa që flasin përpara fjalëve. Ka pushtete që zbulojnë veten jo përmes asaj që thonë, por përmes mënyrës se si ulen, si lëvizin duart, si shikojnë lart kur pyeten nga një gazetare, sikur çdo pyetje të ishte një fyerje personale.

Edi Rama, në përballjen e tij të fundit televizive me Grida Duma, e bëri trupin e tij alegorinë perfekte të një pushteti që nuk toleron më kundërshtimin, sepse e ka humbur zakonin. Një ton i përkëdhelur, fërkimi kompulsiv i kafkës së lëmuar, qëndrimi i dikujt që nuk është aty për të përgjigjur, por për të duruar. Nuk ishte një intervistë: ishte një monolog i blinduar, një monolog narcisist i maskuar si demokraci.

Gjesti më zbërthyes nuk ishte verbal. Ishte kërkesa që të vendosej një kronometër, në mënyrë që të fliste vetëm ai. Një prekje autokracie në transmetim të drejtpërdrejtë, e maskuar si metodë. Dhe ndërsa gazetarja përpiqej, me hir, të rikthente dialogun në qendër të studios, ai e përçmonte: “Nuk do të kthehem më kurrë këtu.” Si një aktor i ofenduar nga publiku që guxon të mos duartrokasë. Skena e vërtetë, megjithatë, është leximi që moderatorja i bën një teksti të tij të vitit 1990: një mendim i qartë, kritik, pothuajse filozofik, ku një Rama i ri shkruante se askush nuk është i pazëvendësueshëm. Një akt lirie, një thyerje. Sot, i njëjti njeri — i lodhur, i padisponueshëm ndaj dyshimit, i papërshkueshëm ndaj mospajtimit — është mishërimi i konceptit të kundërt: njeriu i domosdoshëm, i vetmi i mundshëm, fytyra e pazëvendësueshme e pushtetit.

Kur Rama deklaron: “Publiku do të votojë për mua apo për ju?”, nuk e kupton se ka bërë rrëshqitjen themelore: ka shndërruar popullin në publik. Demokracinë në spektakël. Fushatën zgjedhore në një audicion. Në këtë spektakël, premtimi për një pasaportë europiane deri në vitin 2029 është kthyer në qendrën rreth së cilës rrotullohet e gjithë narrativa elektorale e Ramës. Por ky premtim është më tepër një iluzion i artikuluar me siguri, sesa një objektiv real i ndërtuar mbi bazë institucionale. Sipas Zef Mazit, ish-kryenegociator i Shqipërisë me BE-në, mbyllja e negociatave deri në vitin 2027 dhe anëtarësimi deri në 2029 mbeten skenarë të parealizueshëm. Megjithatë, Rama e paraqet këtë pritshmëri si fakt të kryer — dhe veten si të vetmin garant të tij. Ai shet një premtim që nuk e zotëron, një orar që nuk e përcakton, një të ardhme që nuk i përket. Në thelb, ai e shndërron mungesën e kontrollit në një akt performativ: premtimi bëhet spektakël, spektakli bëhet mjegull, dhe mjegulla — armë politike.

Në këtë logjikë, çdo kundërshtim është zhurmë. Gazetarët, ekspertët, tabelat ekonomike—edhe kur vijnë nga Banka Botërore—trajtohen si pengesa bezdisëse. Kur moderatorja i lexon shifrat mbi fuqinë blerëse, ai i përgënjeshtron me shprehjen më të thjeshtë të një regjimi që ka humbur kontaktin me të dhënat: “Janë gënjeshtra.” Në vend të analizës, refuzimi. Në vend të arsyes, përbuzja.

Por më e rënda nuk ndodhi në shifra. Ndodhi në atmosferë. Grida Duma nuk u përball thjesht me një lider të lodhur: u përball me një makineri diskursive të ndërtuar për ta ulur, për ta destabilizuar emocionalisht, për t’i mohuar vetë pozicionin si bashkëbiseduese legjitime. Ajo që ndodhi ishte një gaslighting institucional—një përpjekje për t’i bërë të tjerët të dyshojnë në realitetin që po përjetojnë. Dhe kjo, në politikë, është më shumë se mungesë respekti: është dhunë e butë, e paketuar me zë të ulët. Sepse sot Rama nuk qeveris: ai interpreton një rol. Por skena nuk është më e re, dhe skenografia po shpërbëhet. Pushteti i tij është bërë si një sistem që është rritur përtej mundësive të veta, si trup që rritet pa kontroll, derisa shndërrohet në sëmundje. Kurba e Gauss-it e autoritetit të tij ka kaluar kulmin. Tani mbetet menaxhimi i zbritjes.

Kush e sheh nga jashtë, kush e ka parë të evoluojë nga një artist rebel në një burokrat të vetëkënaqur, nuk mund të mos ndjejë dhimbjen që sjell ky shndërrim i një ideali liberal në një zakon autoritar. Dhe nëse kjo është vërtet fushata e tij e fundit, ajo nuk do të mbahet mend për energjinë që solli, por për rraskapitjen që la pas. Sepse pushteti, si çdo trup, në fund shfaq lodhjen e vet. Dhe populli, që nuk është publik, e vëren.

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Komuna e Prishtinës thotë se ka marrë pëlqimin nga Instituti për ndërtimin e Tregut të Gjelbër, rifillojnë punimet
• MPJD për Samitin e NATO’s: S’marrim pjesë sepse s’jemi anëtar, në raste të veçanta ftohen partnerët
• 'A ka ndonjënjeri që i beson 'Tahos'? Pervesitet' Ish deputeti i PS-së kundër Ramës e Ballës për baltosjen e dëshmorëve të UÇK-së