Një model i IA-së ka krijuar një proteinë të re që shndrit, të quajtur esmGFP, e cila sipas shkencëtarëve do të kishte kërkuar më shumë se 500 milionë vjet për t'u zhvilluar në mënyrë të natyrshme. Ky përparim, i detajuar në një studim të rishikuar nga kolegët dhe të botuar në Science, u arrit duke përdorur një model gjenerativ të IA të quajtur ESM3, të zhvilluar nga studiues të EvolutionaryScale. Proteina, e ngjashme me proteina fluoreshente të gjelbra që gjenden në meduza dhe korale, mund të ketë aplikime të rëndësishme në mjekësi dhe kërkimin shkencor.

Proteinat, ndërtuesit themelorë të jetës, janë të përbërë nga acide aminikë dhe kryejnë funksione kritike në trup. ESM3 u trajnuar me të dhëna nga 2.78 miliardë proteina natyrore, duke mësuar sekuencat, strukturat dhe funksionet e tyre. Ndryshe nga metodat tradicionale, AI nuk ndiqte kufizimet evolucionare, por plotësonte boshllëqet në kodin e proteinës, duke dizajnuar sekuenca krejtësisht të reja. Proteina rezultuese esmGFP është vetëm 58% e ngjashme me proteina fluoreshente më të afërta të njohura, duke kërkuar 96 mutacione gjenetike për t'u evoluar natyrshëm, një proces që llogaritet se do të kërkonte gjysmë miliardi vjet.

Aftësia e IA-së për të simuluar një evolucion kaq të shpejtë hap mundësi për krijimin e proteinave me funksione të reja. Për shembull, proteinat fluoreshente të gjelbra përdoren gjerësisht në laboratorë për të ndjekur proceset qelizore, dhe esmGFP mund të përmirësojë këto aplikime. Studiuesit besojnë se ESM3 mund të përshpejtojë inxhinierinë e proteinave, përfshirë zhvillimin e ilaçeve dhe terapive të reja.

Megjithatë, disa shkencëtarë tërheqin vëmendjen që, ndërsa dizajni i proteinave i drejtuar nga IA-ja është revolucionar, ndoshta nuk mund të riprodhojë plotësisht kompleksitetin e seleksionit natyror. Tiffany Taylor, një biologe evolucionare në Universitetin e Bath, vuri në dukje se simulimi i IA-së përqendrohet në proteina individuale dhe nuk merr parasysh proceset më të gjera evolucionare që formojnë jetën. Ajo theksoi nevojën për modesti në dëshirën për të besuar se IA-ja mund të kalojë miliona vjet të evolucionit natyror.

Pavarësisht këtyre shqetësimeve, ky studim përbën një hap të rëndësishëm në biologjinë sintetike. Duke gjeneruar proteina që natyra nuk i ka prodhuar ende, modelet e IA-së si ESM3 mund të revolucionarizojnë fusha të tilla si mjekësia dhe shkenca mjedisore. Kërkimi ndërton mbi punën e mëparshme nga ekipi në Meta, ku ata filluan zhvillimin e modeleve IA për dizajnin e proteinave përpara se të themelonin EvolutionaryScale në vitin 2024.

Në përmbledhje, krijimi i esmGFP nga ESM3 tregon potencialin e IA-së për të përshpejtuar zbulesat shkencore, ndonëse gjithashtu thekson nevojën për të balancuar novacionin me respekt për kompleksitetet e evolucionit natyror. / Live Science - Syri.net