Nxehtësia ekstreme përbën një sfidë më të madhe për trupin e grave sesa të burrave. Ekspertët paralajmërojnë se hormonet, shtatzënia, menopauza dhe ndryshimet në rregullimin e temperaturës së trupit rrisin rrezikun e stresit nga nxehtësia dhe bëjnë thirrje për një ndërgjegjësim më të madh për problemin.
Edhe pse nxehtësia ekstreme mund të prekë këdo, ajo është një provë e qëndrueshmërisë për sistemet kardiovaskulare të grave dhe i prek ato më shumë sesa burrat, tha për BBC-në Dr. Nigat Arif, një mjeke e përgjithshme e specializuar në shëndetin e grave.
Prandaj, mjekët bëjnë thirrje për një ndërgjegjësim më të madh për rreziqet për gratë dhe masa të synuara mbrojtëse, duke pasur parasysh se ndryshimi i klimës sjell valë të nxehti më intensive dhe më të shpeshta.
Hormonet dhe reagimi i trupit ndaj nxehtësisë
Biologjikisht, rreziku më i madh për gratë varet nga dy gjëra: luhatjet natyrore në nivelet e hormoneve dhe mënyra se si trupi reagon ndaj nxehtësisë, e cila është e ndryshme nga ajo e burrave, shpjegoi Dr. Arif.
Hulumtimet tregojnë se gratë prodhojnë më pak djersë dhe fillojnë të djersiten në një temperaturë më të lartë të trupit. Kjo zvogëlon aftësinë e trupit për të liruar shpejt nxehtësinë e tepërt dhe e bën të vështirë vlerësimin kur trupi është nën stres, pasi djersa nuk është aq e dukshme në lëkurë ose rroba.
I njëjti hulumtim tregoi se gratë kanë një temperaturë më të lartë trupore dhe një përqindje më të lartë të yndyrës trupore sesa burrat, gjë që vepron si një shtresë shtesë izoluese. Kur kësaj i shtohen ndryshimet natyrore hormonale, të cilat në vetvete ndikojnë në qendrat e rregullimit të temperaturës në tru, barra mbi trupin bëhet edhe më e madhe.
Nivelet e estrogjenit dhe progesteronit ndryshojnë ndjeshëm gjatë ciklit menstrual, perimenopauzës, menopauzës, shtatzënisë dhe ushqyerjes me gji, gjë që mund të dëmtojë aftësinë e trupit për të rregulluar temperaturën e trupit. E gjithë kjo përfaqëson një barrë shtesë për sistemin kardiovaskular, veçanërisht gjatë motit të nxehtë.Megjithatë, biologjia nuk është e vetmja arsye pse gratë janë më në rrezik, thekson Dr. Kat Piño-Gomes, një këshilltare akademike për shëndetin publik. Rrethanat sociale dhe ekonomike, siç është fakti që gratë shpesh paguhen më pak ose ka më shumë të ngjarë të jenë kujdestare, mund të ndikojnë më tej në aftësinë e tyre për të mbrojtur veten gjatë valëve të të nxehtit. Mosha është gjithashtu një faktor i rëndësishëm.
Meqenëse gratë jetojnë mesatarisht më gjatë se burrat, ato janë më shpesh të ekspozuara ndaj rreziqeve shëndetësore në pleqëri. Të moshuarit janë gjithashtu më të ndjeshëm ndaj demencës, e cila mund të dëmtojë aftësinë për të njohur etjen, si dhe ndaj gjendjeve që kërkojnë përdorimin e diuretikëve, të cilat rrisin më tej rrezikun e stresit nga nxehtësia.
Si ndikon nxehtësia në ciklin menstrual
Gjatë ciklit menstrual, ndjeshmëria ndaj nxehtësisë ndryshon së bashku me ndryshimet në nivelet e hormoneve, shpjegon Dr. Arif.
Progesteroni rritet në gjysmën e dytë të ciklit, para fillimit të menstruacioneve, gjë që mund të rrisë temperaturën e trupit dhe të kontribuojë në ndjesinë e shqetësimit. Me fillimin e menstruacioneve, niveli i estrogjenit bie në vlerën e tij më të ulët, prandaj zemra duhet të punojë më shumë për të ftohur trupin."Kisha gjakderdhje normale, por vura re se isha shumë më e lodhur, marramendëse, në ankth dhe nuk mund të flija", tha për BBC-në Michaela Finn, nga Londra veriore, së cilës i erdhën cikli menstrual gjatë valës së të nxehtit në fund të qershorit.
Charlie Paddock, njëzet e shtatë vjeçare, thotë se simptomat e saj menstruale u përkeqësuan dhe nuk ishte në gjendje t’i lehtësonte dhimbjet e barkut në mënyrën e zakonshme, duke përdorur një shishe me ujë të nxehtë.
"Turnet e mia në punë përkonin me ato ditë. Që gjatë dushit të mëngjesit, ndihesha e dobët dhe më duhej të lajmërohesha për të vjellë. Trupi im ishte plotësisht i rraskapitur, me dhimbje dhe me spazma", tha ajo.
Ajo shtoi se "pothuajse i ra të fikët dy herë dhe afshet e nxehta ishin të pabesueshme", ndërsa 26-vjeçarja Jess Allingham tha se ishte "plotësisht e rraskapitur, më shumë se zakonisht" dhe kishte "mjegull të plotë mendore".
Dr. Arif thekson se gjatë menstruacioneve, së bashku me gjakun, humbet edhe hekuri, gjë që mund të ndikojë në cilësinë e gjumit. Një nivel i ulët i hekurit, veçanërisht tek gratë me cikël të rrënuar, ndikon gjithashtu në furnizimin e trupit me oksigjen, kështu që sistemi kardiovaskular duhet të sforcohet shtesë.
Përkeqësimi i simptomave të menopauzës
Sipas Dr. Arif, afshet e nxehta dhe djersitjet gjatë natës janë të zakonshme tek gratë në perimenopauzë dhe menopauzë për shkak të niveleve të ulëta të estrogjenit.
E njëjta gjë mund t’u ndodhë edhe grave që kalojnë nëpër menopauzë të shkaktuar kimikisht ose kirurgjikalisht për shkak të trajtimit të kancereve të ndjeshme ndaj hormoneve dhe sëmundjeve të tjera gjinekologjike. Gjatë një vale të nxehti, afshet e nxehta dhe djersitjet gjatë natës mund të bëhen më të shpeshta dhe intensive.
"Është vërtet e tmerrshme, veçanërisht natën", i përshkroi 57-vjeçarja Hilary Serif afshet e saj të nxehta gjatë vapës, duke shtuar se kishte tashmë vapë, pastaj pasoi një tjetër afsh dhe ajo thotë se nuk ka asnjë lehtësim.Ai gjithashtu pohon se është si një goditje e dyfishtë.
"Terapia hormonale ndihmon shumë, por nuk mund t'i kontrollojë plotësisht", thotë ajo.
Dr. Rosalynn West, dyzet e një vjeçare, e cila është në perimenopauzë, tha se mbijetesa ndaj valës së të nxehtit ishte "mbijetesë e pastër".
"Ndërroja vazhdimisht të brendshmet dhe në fund unë dhe shoqja ime hoqëm dorë plotësisht nga reçipetat për shkak të djersitjes dhe shqetësimit."
Shtatzënia dhe stresi nga nxehtësia
Gratë shtatzëna e kanë më të vështirë të rregullojnë temperaturën e trupit për shkak të rritjes së nxehtësisë metabolike dhe nevojave më të mëdha për lëngje, gjë që mund t'i bëjë ato më të ndjeshme ndaj stresit të nxehtësisë, sipas një studimi të botuar në revistën Lancet.
Hormonet luajnë një rol kyç edhe këtu. Ndryshimet në nivelet e progesteronit në fillim dhe në mes të shtatzënisë mund të rrisin temperaturën e trupit, ndërsa në fazat e mëvonshme ajo ulet.
Madhësia e trupit është gjithashtu e rëndësishme.
"Padyshim, sa më i madh të jesh, aq më shumë tendosje ka në sistemin kardiovaskular, sepse mban në bark një qenie tjetër njerëzore", shpjegoi Dr. Arif.
Hulumtimet sugjerojnë gjithashtu se stresi nga nxehtësia mund të rrisë rrezikun e rezultateve negative si për nënën ashtu edhe për fëmijën.
"Të jesh shtatzënë gjatë verës është ferr. Fjalë për fjalë ferr", tha Jess Bloom, 35 vjeç, e cila pritet të lindë në fund të korrikut.
Ajo tha se mendonte të flinte në dyshemenë e kuzhinës dhe të lahej me ujë të ftohtë çdo natë.
«Ndonjëherë akullorja Mars më bashkohet në banjë», bëri shaka ajo.
Si ta dalloni rrezikun dhe të mbroheni
Ekspozimi ndaj nxehtësisë ekstreme shoqërohet me një rrezik më të lartë të sëmundjeve kardiovaskulare dhe vdekshmërisë, veçanërisht tek gratë.
Gjatë valëve të të nxehtit, ngarkesa shtesë në zemër mund të çojë në një rënie të presionit të gjakut, e cila e kombinuar me humbjen e lëngjeve dhe kripës përmes djersitjes mund të shkaktojë lodhje nga nxehtësia. Nëse presioni i gjakut bie shumë, rreziku i një ataku në zemër rritet.
Dr. Arif këshillon që njerëzit të dallojnë shenjat e lodhjes nga nxehtësia dhe goditjes nga nxehtësia, të pinë mjaftueshëm lëngje, të përdorin ventilatorë dhe pako ftohëse, të bëjnë ushtrime para lindjes së diellit ose pas perëndimit të diellit, të përdorin krem mbrojtës nga dielli dhe të monitorojnë ciklin menstrual.
"Konsideroni nxehtësinë si një provë stresi për sistemin kardiovaskular. Ngadalësoni ritmin dhe kujdesuni për trupin tuaj", tha ajo.
Ajo u bëri thirrje punëdhënësve, kolegëve dhe vendimmarrësve që të jenë më të vetëdijshëm për ndjeshmërinë e shtuar të grave ndaj temperaturave të larta.
Dr. Piño-Gomes u pajtua dhe shtoi se nevojiten më shumë gra në pozicione vendimmarrëse në mënyrë që nevojat e grave të përfaqësohen më mirë.
"Ky nuk është një problem i grave", përfundoi Dr. Arif, duke shtuar se ky është një problem shoqëror dhe se nëse e zgjidhim për gratë, do ta zgjidhim për të gjithë.
© SYRI.net