Mushkonjat mund të mësohen me ilaçin dhe të vazhdojnë të kafshojnë?

Mushkonjat mund të mësohen me ilaçin dhe të vazhdojnë të kafshojnë?

17:21, 02/06/2026
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

Një studim i ri i botuar në Journal of Experimental Biology sugjeron që mushkonjat mund të mësojnë të tërhiqen nga DEET, një përbërës i zakonshëm që përdoret në repelentët kundër insekteve.

DEET, një përbërës kimik i njohur si N,N-dietil-meta-toluamide, përdoret gjerësisht në të gjithë botën për të mbrojtur njerëzit nga pickimet e mushkonjave .

Agjencia e Mbretërisë së Bashkuar për Sigurinë Shëndetësore rekomandon repelentët që përmbajnë 50 për qind DEET si një nga mënyrat më të mira për të parandaluar pickimet e mushkonjave.

Ky hulumtim i ri, i udhëhequr nga Claudio Lazzari i Universitetit të Tours në Francë, tregoi se mushkonjat mund të stërviten për ta shoqëruar erën e DEET me marrjen e vaktit të tyre - gjakut."

Prej kohësh besohet se repelentët funksionojnë vetëm nëpërmjet vetive të tyre kimike, qoftë sepse janë toksikë ose të pakëndshëm për mushkonjat dhe i largojnë ato, ose sepse bllokojnë aftësinë e tyre për të zbuluar njerëzit. Megjithatë, gjetjet tona sugjerojnë se përgjigja mund të modifikohet nga përvoja", tha Lazzari.

"Ne besojmë se kjo përfaqëson një ndryshim të rëndësishëm në kuptimin tonë të repelentëve."

Eksperimenti u krye duke i mbajtur fillimisht mushkonjat në një enë të lidhur me dy dhoma - njëra me ajër të pastër dhe tjetra me DEET. Në fillim, ato u ushqyen me gjak artificial të ngrohtë ndërsa ishin të ekspozuara vetëm ndaj ajrit të pastër.

Më vonë, studiuesit prezantuan DEET ndërsa ushqenin mushkonjat, duke i mësuar ato ta shoqëronin erën me ushqimin.

Për të kontrolluar rezultatet, mushkonjat e stërvitura dhe të pastërvitura u vendosën në epruveta të vogla. Në njërën anë ishte dora e patrajtuar e personit dhe në anën tjetër ishte një dorë e spërkatur me ilaç kundër deet-it. Mushkonjat e stërvitura përpiqeshin ta kafshonin dorën e veshur me DEET, ndërsa mushkonjat e pastërvitura e shmangnin atë.

Studiuesit zbuluan se gati 60 përqind e mushkonjave që ishin stërvitur me gjak dhe DEET u përpoqën të arrinin dorën e studiuesit të trajtuar me DEET dhe ta kafshonin atë. Mushkonjat që nuk morën një stërvitje të tillë preferuan të zgjidhnin krahun e patrajtuar.

"Më parë është treguar se mushkonjat kanë aftësi mbresëlënëse të të mësuarit, por fakti që ato mund ta shoqërojnë një erë kaq të fortë të neveritshme me ushqimin dhe më pas tërhiqen prej tij është vërtet i jashtëzakonshëm. Është e rëndësishme të jemi të vetëdijshëm për këtë në të ardhmen", tha Lazzari.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se këto gjetje nuk nënkuptojnë që njerëzit duhet të ndalojnë përdorimin e repelentëve me bazë DEET. Ata shpjeguan se DEET është ende efektiv në përdorim normal.

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco