A preken më shumë fëmijët nga ushqimet ultra të përpunuara si pijet me gaz dhe patatet e skuqura?

Pije të gazuara në shishe të sofistikuara, patatina në formë kafshësh dhe kos me sheqer të zbukuruar me personazhe vizatimorë – raftet e supermarketeve janë të mbushura me produkte të gatshme të dizajnuara për të joshur fëmijët dhe adoleshentët.

Megjithatë, këto janë shpesh opsionet më pak të shëndetshme në dispozicion.

Ushqimet ultra të përpunuara çojnë në shtim në peshë dhe lidhen me një sërë sëmundjesh. Çfarë pasojash mund të ketë kjo për fëmijët, nëse ata konsumojnë rregullisht ushqime të gatshme që në moshë të vogël?

Cilat janë ushqimet shumë të përpunuara?

Ushqimet ultra të përpunuara (UPF) janë produkte të formuluara industrialisht që përmbajnë niseshte, konservues dhe aditivë të tillë si emulsifikues, ngjyrues ose aromatizues.

Sasitë e mëdha të sheqerit, kripës dhe yndyrnave të hidrogjenizuara i bëjnë ato të shijshme dhe joshëse.

Një pjesë tjetër e atraktivitetit të tyre është se ato kanë tendencë të jenë gati për t’u ngrënë menjëherë ose vetëm duhet të ngrohen përsëri shpejt.

Një gjë që shpesh harrohet është fakti se njerëzit i konsumojnë ato sikur të jenë krijuar për të zëvendësuar ushqime të tjera, thotë Daniela Graf nga Instituti Max Rubner, Instituti Federal i Kërkimeve për Ushqyerjen dhe Ushqimin i Gjermanisë. "Ne nuk i hamë këto produkte përveç dietës sonë të zakonshme; përkundrazi, ato zëvendësojnë ushqimet tona tradicionale - dhe normalisht, këto janë fruta dhe perime të freskëta, si dhe produkte integrale."

Pra, në vend të një tasi më të shëndetshëm me qull të mbuluar me një mollë të freskët, ne hamë drithëra për mëngjes. Në vend të bukës integrale, hamë bukë të bardhë të thekur. Në vend të një dreke të sapogatuar, ne vendosim një picë të ngrirë në furrë, thotë ajo.

Si ndikon kjo në shëndetin e fëmijës?

Problemi kryesor është se këto ushqime kanë një përmbajtje shumë të lartë energjie, ndërsa aditivët dhe aromatizuesit i bëjnë ato shumë të shijshme. “Është e lehtë të përfundosh duke ngrënë më shumë sesa ke uri në të vërtetë”, thotë pediatri nga Berlini, Frank Jochum, i Evangelisches Waldkrankenhaus Spandau, Gjermani.

Kjo përkeqësohet nga fakti se shumë nga këto ushqime janë të lehta për t’u ngrënë, dhe nuk kërkojnë shumë përtypje. Kjo do të thotë që konsumoni shumë kalori në një kohë të shkurtër, thotë Graf.

Nëse hani rregullisht shumë nga ky lloj ushqimi, lehtë mund të bëheni mbipeshë - një problem në rritje në mbarë botën.

Gati 40 milionë fëmijë nën moshën 5 vjeç janë mbipeshë, duke përfaqësuar afërsisht 6% të kësaj grupmoshe.

Rritja është nxitur nga rritja e konsumit të ushqimeve ultra të përpunuara dhe aktiviteti i reduktuar fizik, thotë Fondi i Kombeve të Bashkuara për Fëmijë, UNICEF.

Agjencia kritikon "praninë dhe marketingun e kudondodhur të ushqimeve shumë të përpunuara", si ndër arsyet e rritjes globale të numrit të fëmijëve obezë.

Të qenët mbipeshë rrit rrezikun e sëmundjeve të shumta kronike, duke përfshirë diabetin e tipit 2, osteoartritin dhe sëmundjet kardiovaskulare, thotë Jochum.

Në fëmijëri, kjo ka pasoja edhe më të mëdha sesa në moshë madhore, thotë ai. Problemi është se krahasuar me të rriturit, tek fëmijët luan një rol edhe një faktor tjetër, thotë ai. "Dëmtimi i rritjes dhe zhvillimit."

Çfarë do të thotë kjo për zhvillimin e fëmijëve?

Njerëzit që janë mbipeshë në përgjithësi ushtrohen më pak. “Nëse një fëmijë nuk ushtrohet mjaftueshëm rregullisht, kjo gjithashtu pengon zhvillimin e tij”, thotë Jochum. Kjo do të thotë që zhvillimi i tij motorik dhe neurologjik stimulohet më pak dhe zhvillimi i tij intelektual dhe psikologjik mund të vuajë gjithashtu. “Kjo ka një ndikim në pjesën tjetër të jetës së tij.”

Fëmijët që ushtrohen më pak kalojnë më shumë kohë në kompjuterë dhe telefona inteligjentë, gjë që nga ana tjetër ka pasoja negative. “Ata mund të izolohen dhe të kenë një prirje më të madhe drejt depresionit”, thotë ai.

Ushqimet e lehta dhe vaktet e gatshme çojnë gjithashtu në një lloj tjetër ndërveprimi në shtëpi, thotë ai. “Kohët kur familjet gatuajnë dhe hanë së bashku, po bëhen gjithnjë e më të rralla.”

Si të frenoni konsumin e UPF-së

Këshillat për të ngrënë ushqime më të freskëta variojnë nga blerjet ndryshe, deri te përgatitja e alternativave në shtëpi.

Kur bëni pazar, këshilltarët e shëndetit sugjerojnë që të përqendroheni në perimetrin e dyqanit ushqimor për ushqime të freskëta dhe të plota.

Dhe në shtëpi, nëse mundeni, përgatitni vakte nga e para për të shmangur aditivët. Ka shumë receta në dispozicion për ushqime të thjeshta të freskëta, të tilla si përgatitja e granolës tuaj ose një salcë e thjeshtë domatesh. Megjithatë, specialistët vërejnë se këto kërkojnë kohë dhe një ndryshim në të menduar. Kjo mund të jetë sfiduese për njerëzit me kohë dhe buxhet të kufizuar.

Disa mund të zgjedhin një qasje më të moderuar, duke zgjedhur ushqime me më pak aditivë dhe më shumë fibra, edhe nëse janë të paketuara. Edhe reduktimet dhe ndryshimet e vogla mund të ndihmojnë./ DPA News.