Nga spermatozoidi i salmonit në jashtëqitjet e zogjve: Shkenca që fshihet pas trendeve të çuditshme të kujdesit për lëkurën

Një mori terapish të çuditshme bukurie janë në trend në mediat sociale. Por, a sugjerojnë kërkimet shkencore se ato mund të merren si të vërteta?

Në Klinikën You & I në Seul të Koresë së Jugut, një nga trajtimet më të kërkuara për teksturën e lëkurës përfshin injektimin e fragmenteve të vogla të ADN-së nga spermatozoidi i salmonit në dermë, shtresa e trashë e mesme e lëkurës ku ndodhen enët e gjakut, nervat dhe gjëndrat.

"Qëllimi nuk është vëllimi, si një mbushës, por përgatitja paraprake e lëkurës ose biostimulimi, që përfshin mbështetjen e një mjedisi më të shëndetshëm dermal dhe rikuperimin", thotë Kyu-Ho Yi, një mjeke estetike në klinikë dhe profesoreshë e asociuar në Universitetin Yonsei.

Ideja mund të duket e çuditshme, por Yi thotë se koncepti në fakt buron nga bota e mjekësisë rigjeneruese dhe shërimit të plagëve, ku fragmentet e ADN-së nga peshqit morën vëmendje për potencialin e tyre për të stimuluar riparimin e indeve tek njerëzit me shenja në fytyrë nga lëndimet në betejë. 

Të dhënat shkencore mbeten relativisht të pakta, por disa studime sugjerojnë se trajtimet – të cilat shfrytëzojnë polinukleotidet e pastruara të spermës së salmonit – mund të ndihmojnë në zvogëlimin e shfaqjes së rrudhave të holla.

Është treguar se ato "ndihmojnë në përmirësimin e hidratimit të lëkurës, fryrjes, strukturës dhe rrudhave", thotë Joshua Zeichner, profesor i asociuar i dermatologjisë në Spitalin Mount Sinai, në SHBA, i cili ka punuar gjithashtu për kompani të kujdesit për lëkurën si konsulent. "Nuk është e qartë se si dikush vendosi ta provonte këtë për herë të parë si një trajtim për lëkurën, por megjithatë, po përdoret."

Me Korenë e Jugut që tani shihet si një vend që përcakton trendet në estetikë - e quajtur ndryshe si mania e K-Beauty - përfitimet e supozuara të injeksioneve të spermës së salmonit dhe peshqve të tjerë janë përhapur në të gjithë globin, të inkurajuara nga një mori personazhesh të famshëm duke filluar nga Charli XCX te Jennifer Aniston. Popullariteti i tyre është rritur së bashku me një koleksion trajtimesh të tjera që tingëllojnë të çuditshme, të cilat përfshijnë maska ​​fytyre të bëra nga jashtëqitjet e zogjve dhe trajtime fytyre me vampirët që thithin gjak. 

Por, a funksionojnë vërtet këto regjime të pazakonta dhe në modë për kujdesin e lëkurës?

Bukuri e lashtë

Një vështrim i shpejtë nëpër librat e historisë tregon se kujdesi për lëkurën ka një histori të gjatë dhe të rrëfyer me praktika në dukje të çuditshme. Mbretëresha egjiptiane Kleopatra thuhet se lahej në qumësht të thartë gomari. Në Myanmar, gratë kanë aplikuar një pastë të njohur si thanaka në fytyrat e tyre për shekuj me radhë, të bërë nga lëvorja e pemëve të bluara, si një praktikë dekorative, ashtu edhe për të mbrojtur lëkurën e tyre nga dëmtimi nga dielli. Një ilaç famëkeq romak për njollat, ​​përfshinte bluarjen e zorrëve të një krokodili të vogël. 

Megjithatë, shkenca moderne e lëkurës sugjeron që të paktën disa nga këto terapi të lashta bukurie i kanë rezistuar kohës, me përbërës si shafrani i Indisë, bari i tigrit dhe algat e detit që shfaqen në produktet e ditëve të sotme, falë efekteve të tyre anti-inflamatore dhe hidratuese të lëkurës.

Në vitin 2022, një studim shqyrtoi praktika të ndryshme të kujdesit për lëkurën nga Italia e shekullit të 12-të, të cilat ishin cituar në shkrimet e një mjekeje të famshme mesjetare të quajtur Trota e Salernos. Studiuesit vunë re se shumë nga përbërësit e sugjeruar, siç janë fasulet fava dhe uthulla, tani konsiderohen efektivë për pastrimin e fytyrës, eksfolimin dhe trajtimin e lëkurës së thatë. Një ekstrakt i vajit të tartarit i quajtur acid tartarik, për shembull, është tani një përbërës i zakonshëm në kujdesin modern të lëkurës.

Trajtime fytyre për geisha dhe maskim menstrual 

Nuk janë vetëm bimë, barëra dhe minerale që gjenden në natyrë. I ashtuquajturi "Trajtim Fytyre Geisha" përfshin marrjen e jashtëqitjeve nga zogjtë bilbila, dezinfektimin e tyre duke përdorur dritë të fuqishme ultravjollcë, përzierjen e tyre me kimikate të tjera si një eksfoliant dhe një shkëlqyes, përpara se të aplikohen si maskë fytyre. Kjo teknikë koprocentrike buron nga një zbulim shekullor japonez se jashtëqitjet e bizeleve japoneze të shkurreve, një lloj bilbili, mund të përdoren si heqës ngjyruesish në pëlhura. Kjo më pas çoi në përdorimin e jashtëqitjeve nga artistet femra japoneze për zbardhjen e lëkurës dhe heqjen e makijazhit të tyre të rëndë.  

Në ditët e sotme, është popullor në klinika të ndryshme anembanë botës si një mënyrë për të ndriçuar lëkurën, dhe përsëri, mund të ketë disa prova shkencore pas kësaj. Sipas Zeichner, bilbilat lënë përqendrime veçanërisht të larta të uresë në jashtëqitjet e tyre, një kimikat me cilësi kaq të fuqishme zbutëse të lëkurës, saqë zakonisht përfshihet në kremrat hidratues. 

Gjithashtu përmban përqendrime të larta të aminoacidit guaninë. "Aminoacidet kanë treguar se kanë përfitime hidratuese dhe ndriçuese", thotë Zeichner. "Por është e rëndësishme të thuhet se këto [trajtime] përdorin jashtëqitje të pastruara dhe të modifikuara të bilbilit. Nuk duhet thjesht të mbledhësh jashtëqitje zogjsh nga rruga dhe t'i fërkosh në fytyrë." 

Një pikë tjetër e rëndësishme për t’u theksuar këtu është se shumë studime mbi këto trajtime janë financuar nga industria e bukurisë, ose janë kryer nga shkencëtarë të punësuar drejtpërdrejt nga këto kompani. 

Megjithatë, studiuesit janë më pak entuziastë për një trajtim tjetër të supozuar për kujdesin e lëkurës që është bërë vetë, i cili ka bërë xhiron e botës në TikTok, përkatësisht maskimin menstrual - ose maskat e fytyrës për gjakun e periodave. Ndërsa një studim i vitit 2018, sugjeroi që plazma e nxjerrë nga lëngu menstrual mund të jetë e aftë të përmirësojë shërimin e plagëve, krahasuar me plazmën e rregullt të gjakut, Beibei Du-Harpur, një studiuese dermatologjie në King's College London, nuk është e bindur. 

"Asnjë klinicist nuk do ta rekomandonte kurrë këtë," thotë Du-Harpur. "Mendoj se ky është vetëm një nga ato trendet e TikTok që ka dalë, për shkak të faktorit të shokut dhe njerëzve që duan të fitojnë shikime."

Trajtime fytyre për vampirë dhe plazmë e pasur me trombocite 

Du-Harpur është më optimiste në lidhje me potencialin e injeksioneve të plazmës së pasur me trombocite (PRP), të quajtura ndonjëherë "Trajtimi i Fytyrës së Vampirit", për përtëritjen e lëkurës. 

Kjo procedurë përfshin marrjen e gjakut të vetë pacientit dhe përdorimin e një centrifuge për ta ndarë atë në fraksione. Ky proces ndihmon në përqendrimin e numrit të faktorëve të rritjes - një grup i veçantë proteinash që udhëzojnë qelizat të rriten, të ndahen dhe të riparohen - në plazmë, përpara se të injektohet gjaku përsëri në lëkurën e fytyrës duke përdorur mikrogjilpëra.

Potenciali i shfrytëzimit të faktorëve të rritjes së vetë trupit në një mënyrë rigjeneruese po gjeneron interes aktiv në fusha të ndryshme të mjekësisë, nga trajtimi i osteoartritit dhe problemeve të tjera të kyçeve deri te alopecia dhe shërimi i plagëve. Ndërsa provat për shëndetin e lëkurës mbeten të përziera, disa studime kanë zbuluar se rrit elasticitetin e lëkurës tek njerëzit në të 50-at dhe 60-at e tyre, dhe zvogëlon rrudhat dhe pigmentimin.

"Ka shumë ndryshueshmëri në sa i suksesshëm është PRP për njerëzit", thotë Du-Harpur.

Ajo thotë se kjo ndodh për shkak të ndryshimeve në makinat e përdorura për procesin e centrifugimit dhe sepse disa njerëz mund të kenë përqendrime më të larta ose më të ulëta të faktorëve të rritjes, ose lloje të ndryshme të faktorëve të rritjes të përqendruara natyrshëm në gjakun e tyre. 

"Pra, ndonjëherë është treguar mjaft efektive, ndonjëherë më pak", thotë Du-Harpur.

E ardhmja e kujdesit për lëkurën

Ndërkohë që edhe trendet më të çuditshme të rutinës së kujdesit për lëkurën mund të kenë njëfarë mbështetjeje shkencore, shkencëtarët mendojnë se opsionet për gjeneratën e ardhshme të terapive të kujdesit për lëkurën do të përfshijnë, ndër të tjera, gjetjen e mënyrave të reja për të optimizuar suplementet e kolagjenit.

Një studim i kohëve të fundit i financuar nga industria, përdori suplemente me aminoacide të krijuara posaçërisht për zëvendësimin e kolagjenit. Ai nxori jo vetëm përmirësime në strukturën, hidratimin dhe elasticitetin e lëkurës gjatë gjashtë muajve, por edhe një ulje mesatare të moshës biologjike prej 1.4 vjetësh, sipas testeve të ADN-së në pështymën e pacientëve. Studiuesit arritën në përfundimin se suplementet e kolagjenit që përmbajnë këtë ekuilibër të veçantë të aminoacideve potencialisht jo vetëm që mund të përmirësojnë shëndetin e lëkurës, por edhe aspekte të tjera të shëndetit.

Gjetjet përputhen me hulumtimet që tregojnë se lëkura ka një rol deri më tani të nënvlerësuar në shëndetin e përgjithshëm të trupit, përmes proceseve të tilla si inflamacioni, por studimi prapëseprapë arriti në përfundimin se kërkohen shumë më tepër hulumtime mbi proceset e përfshira.

Terapi të tjera të reja po eksplorojnë mënyra të reja për manipulimin e mikrobiomës së lëkurës, popullatat e mikrobeve të padukshme që jetojnë në fytyrat tona dhe kontribuojnë shumë në inflamacionin e pranishëm në lëkurën tonë. Trajtimet e mundshme përfshijnë prebiotikë të dizajnuar për të ushqyer bakteret e dobishme brenda mikrobiomës së lëkurës sonë, si dhe postbiotikë, kimikatet e prodhuara natyrshëm nga bakteret, thotë Zeichner. Vitin e kaluar, studiuesit në Korenë e Jugut publikuan zbulimin e një bakterie të gjetur në gjak e cila prodhon postbiotikë potencialisht të dobishëm të aftë për të zvogëluar inflamacionin, stresin oksidativ dhe dëmtimin e kolagjenit në qelizat e lëkurës, megjithëse vetëm në enët Petri. 

Por, për t’u bërë trajtime të vendosura, thotë Zeichner, çdo regjim i ri për kujdesin e lëkurës duhet në fund të fundit të provojë se është më efektiv se çdo zgjidhje e provuar dhe e testuar komercialisht e disponueshme për dekada të tëra.

"Pyetja është ende, a ofrojnë trajtimet moderne vërtet përfitime më të mira sesa produktet tradicionale të kujdesit për lëkurën që kemi në treg?" thotë Zeichner. "Kjo është ende një pyetje paksa e hapur." 

Në vend që të shpenzojë 500 dollarë (375 paund) për një trajtim fytyre për një përmirësim të vetëm të hidratimit dhe shkëlqimit, Zeichner do të preferonte shumë më tepër që dikush të përmbahet në një rutinë të vazhdueshme me krem ​​mbrojtës nga dielli në mëngjes për të mbrojtur lëkurën nga dëmtimet mjedisore, thotë ai. Dhe hidratim dhe riparim në mbrëmje me një krem ​​hidratues nate dhe një përbërës që stimulon kolagjenin si retinoli. / BBC.