Hulumtimet kanë zbuluar se si një dietë vegane ndikon në zhvillimin e fëmijëve

Fëmijët që hanë një dietë vegane dhe vegjetariane janë mesatarisht më të dobët dhe më të shkurtër se bashkëmoshatarët e tyre që hanë mish, sipas studimit më të madh deri më sot mbi këtë temë.

Shkencëtarët nga SHBA-ja, Italia dhe Australia analizuan të dhëna nga studime të mëparshme që përfshinin më shumë se 40,000 fëmijë dhe adoleshentë me zakone të ndryshme të të ngrënit, raporton Index.hr.

Sipas gjetjeve, veganët ishin mesatarisht pothuajse katër centimetra më të shkurtër krahasuar me ngrënësit e rinj.

Veganët dhe vegjetarianët e rinj kishin gjithashtu një indeks më të ulët të masës trupore (BMI), një masë e yndyrës trupore në krahasim me gjatësinë, vlera më të ulëta të të cilave mund të tregojnë kequshqyerje.

Rreziqet dhe përfitimet e një diete me bazë bimore

Dietat me bazë bimore shpesh nuk kanë lëndë ushqyese thelbësore si kalciumi, hekuri, vitamina B12, jodi dhe seleni, dhe fëmijët kanë nevoja të shtuara ushqyese gjatë periudhave të rritjes dhe zhvillimit të shpejtë.

Shkencëtarët theksojnë se një dietë pa mish mund të jetë e shëndetshme dhe e mirë për planetin, por vetëm nëse merren suplemente ushqyese.

"Dietat vegjetariane dhe vegane të planifikuara mirë janë të mjaftueshme nga ana ushqyese dhe të dobishme për të rriturit", tha autori i studimit, Dr. Wolfgang Marks i Universitetit Deakin në Australi, duke shtuar se "ka shumë më pak qartësi në lidhje me përshtatshmërinë e tyre për fëmijët, duke çuar në këshilla të paqëndrueshme ose edhe kontradiktore për prindërit".

Edhe pse dietat vegane dhe vegjetariane mund të mbështesin rritjen e shëndetshme, ato mbartin rrezikun e mangësive nëse lëndët ushqyese kryesore nuk merren përmes suplementeve.

“Gjetjet tona sugjerojnë se një qasje e ekuilibruar është thelbësore, ku familjet i kushtojnë vëmendje të veçantë disa lëndëve ushqyese – veçanërisht vitaminës B12, kalciumit, jodit, hekurit dhe zinkut – për të siguruar që fëmijët e tyre të marrin gjithçka që u nevojitet për të lulëzuar”, thanë shkencëtarët.

Rezultatet e hollësishme të hulumtimit

Për studimin e tyre, të botuar në revistën "Critical Reviews in Food Science" dhe "Nutrition", studiuesit shqyrtuan të dhënat nga 59 studime të kryera në 18 vende, të cilat përfshinin 48,000 fëmijë dhe adoleshentë.

U krahasuan 7,280 vegjetarianë, 1,289 veganë dhe 40,059 omnivorë. Rezultatet treguan se vegjetarianët ishin mesatarisht 0.69 kilogramë më të lehtë dhe 1.19 centimetra më të shkurtër se omnivorët, ndërsa veganët ishin 1.17 kilogramë më të lehtë dhe madje 3.64 centimetra më të shkurtër.

Krahasuar me ushqimet omnivore, vegjetarianët kishin masë më të ulët dhjamore, përmbajtje më të ulët mineralesh kockore dhe BMI më të ulët. Veganët gjithashtu kishin gjatësi më të ulët dhe BMI më të ulët.

"Të dy grupet kishin një BMI dukshëm më të ulët, duke reflektuar një profil rritjeje më të dobët, në përputhje me gjetjet e mëparshme", tha ekipi.

Shëndeti kardiovaskular dhe marrja e lëndëve ushqyese

Pavarësisht ndryshimeve në rritje, një dietë me bazë bimore ka treguar edhe disa përparësi. Fëmijët veganë dhe vegjetarianë kishin shëndet më të mirë kardiovaskular, me nivele më të ulëta të kolesterolit total dhe LDL, i njohur si kolesteroli "i keq".

Analiza tregoi gjithashtu se fëmijët vegjetarianë konsumonin më shumë fibra, hekur, folat, vitaminë C dhe magnez, por më pak energji, proteina, yndyrë, vitaminë B12 dhe zink.

"Veganët treguan modele të ngjashme, me konsum veçanërisht të ulët të kalciumit", theksojnë shkencëtarët.

Prandaj, studiuesit po i nxisin prindërit të ndjekin një "qasje të informuar" dhe i këshillojnë ata të kërkojnë shtesa ushqimore në dispozicion dhe të kërkojnë mbështetje nga ekspertët.

"Analiza jonë e provave aktuale sugjeron që dietat vegjetariane dhe vegane të planifikuara mirë dhe të plotësuara në mënyrë adekuate mund të plotësojnë nevojat ushqyese dhe të mbështesin rritjen e shëndetshme tek fëmijët", përfundoi bashkautorja e studimit, profesoresha Monica Dinu nga Universiteti i Firences.

Ushqyerja dhe ndikimi i saj në planet

Popullariteti i dietave vegjetariane është rritur në dekadën e fundit për shkak të arsyeve etike, mjedisore dhe shëndetësore. Megjithatë, ajo paraqet edhe sfida dietike që kërkojnë planifikim të kujdesshëm.

Nga ana tjetër, një dietë e pasur me mish kërcënon jo vetëm shëndetin e individit, duke u lidhur me një rrezik në rritje të sëmundjeve të zemrës dhe kancerit të zorrës së trashë, por edhe shëndetin e planetit.

Blegtoria në shkallë të gjerë shkatërron habitatet dhe krijon gazra serrë, duke kontribuar në ngrohjen globale. Prandaj, shkencëtarët e klimës sugjerojnë rregullisht zëvendësimin e mishit me opsione me bazë bimore për të zvogëluar ndikimin negativ në mjedis.