Sëmundjet kardiovaskulare mbeten një nga shkaqet kryesore të vdekshmërisë në botë. Të dhënat tregojnë se një pjesë e madhe e popullsisë së rritur përballet me faktorë seriozë rreziku: tension të lartë të gjakut, mbipeshë, ushqyerje jo të shëndetshme dhe mungesë aktiviteti fizik. Megjithatë, pas këtyre shifrave shqetësuese fshihet një nga rreziqet më të nënvlerësuara, por më të rrezikshme – lipidet e parregulluara të gjakut, veçanërisht kolesteroli i lartë LDL.

Kolesteroli i lartë LDL është shkaktari kryesor i zhvillimit të aterosklerozës, një proces i ngadaltë dhe i heshtur që mund të zgjasë me vite pa asnjë simptomë. Gjatë kësaj kohe, pllakat aterosklerotike grumbullohen gradualisht në enët e gjakut, duke rritur ndjeshëm rrezikun për një atak në zemër ose goditje në tru. Shpesh, këto ngjarje shfaqen papritur dhe me pasoja të rënda.

Ekspertët theksojnë se, edhe pse kolesteroli i lartë LDL nuk “ndihet”, ekspozimi afatgjatë ndaj vlerave të rritura rrit ndjeshëm rrezikun e ngjarjeve të hershme kardiovaskulare. Inkurajuese është se deri në 80 përqind e këtyre ngjarjeve mund të parandalohen, kryesisht përmes kontrollit më të mirë të kolesterolit LDL, i cili konsiderohet një nga faktorët e rrezikut më të lehtë për t’u menaxhuar me kohë.

Me qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për këto rreziqe të “padukshme”, organizata të pacientëve dhe profesionistë shëndetësorë në mbarë botën zhvillojnë fushata informuese, konferenca dhe aktivitete simbolike sportive, duke theksuar rëndësinë e parandalimit, diagnostikimit të hershëm dhe aktivitetit të rregullt fizik si pjesë e një stili jetese të shëndetshëm.

Sipas kardiologëve, kolesteroli i lartë LDL përfaqëson një faktor rreziku edhe më të madh sesa pirja e duhanit, mungesa e aktivitetit fizik, hipertensioni apo diabeti. Çdo i rritur duhet të synojë vlera të kolesterolit LDL nën 3 mmol/l, ndërsa për personat me rrezik të lartë ose ata që kanë përjetuar më parë një ngjarje kardiovaskulare, vlerat e synuara janë edhe më të ulëta. Edhe rritjet e moderuara mbi kufijtë e rekomanduar shoqërohen me rritje të ndjeshme të rrezikut për ngjarje serioze.

Mjekët theksojnë se vlerësimi individual i rrezikut kardiovaskular është thelbësor dhe duhet të përfshijë jo vetëm kolesterolin total, por edhe raportin midis kolesterolit të mirë (HDL), atij të keq (LDL) dhe triglicerideve, si dhe faktorë të tjerë si mosha, gjinia, presioni i gjakut dhe pirja e duhanit. Në varësi të këtij vlerësimi, pacientët klasifikohen në kategori rreziku dhe trajtimi përshtatet individualisht.

Kolesteroli i lartë mund të jetë pasojë e faktorëve gjenetikë, por edhe e stilit të jetesës. Për këtë arsye, rekomandohet që çdo person deri në moshën 40 vjeç të kontrollojë profilin lipidik të paktën një herë, për të identifikuar rreziqet e mundshme që herët. Tek personat me rrezik të lartë, ndryshimet në stilin e jetesës dhe terapia me barna janë të domosdoshme. Përveç terapive standarde, sot ekzistojnë edhe trajtime më të reja dhe inovative që ndihmojnë në uljen efektive të kolesterolit LDL dhe në arritjen e vlerave të synuara.

Historia e pacientëve që kanë përjetuar atak në zemër tregon se simptomat nuk janë gjithmonë të forta ose tipike. Dhimbje të lehta, lodhje, djersë të ftohta apo ndjesi të pazakonta në krahë mund të jenë sinjale paralajmëruese që nuk duhen injoruar. Reagimi i shpejtë dhe kontrolli i rregullt shëndetësor mund të bëjnë dallimin mes jetës dhe pasojave të rënda.

Mesazhi i ekspertëve është i qartë: kontrolli i kolesterolit, zakonet e shëndetshme të jetesës, aktiviteti fizik i rregullt dhe ekzaminimet periodike janë çelësi për parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare dhe për ruajtjen afatgjatë të shëndetit të zemrës.