HIV i padiagnostikuar: një 'krizë e heshtur' në rritje në Evropë

Më shumë se gjysma e diagnozave të HIV-it në Evropë vijnë shumë vonë për trajtim efektiv, paralajmërojnë agjencitë ndërkombëtare shëndetësore në një raport të ri.

Çdo vit, më shumë se mijëra njerëz diagnostikohen me HIV në Evropë - dhe rreth gjysma e këtyre diagnozave jepen shumë vonë, duke rritur rrezikun e sëmundjeve më serioze.

Sipas një raporti të ri nga agjencitë ndërkombëtare të shëndetit, Evropa ka nevojë urgjente të krijojë praktika më të mira parandalimi dhe testimi, si dhe ndërgjegjësim më të madh publik.

“Nuk po bëjmë mjaftueshëm për të hequr barrierat vdekjeprurëse të stigmës dhe diskriminimit që i pengojnë njerëzit të kërkojnë një test të thjeshtë”, tha Dr. Henri Kluge, drejtor rajonal për OBSH-në për Evropën.

Diagnoza e hershme, shtoi ai, "nuk është një privilegj, por një portë drejt një jete të gjatë e të shëndetshme dhe çelësi për ndalimin e HIV-it që në fillimet e tij".

Një total prej 105,922 personash në Evropë u diagnostikuan me HIV në vitin 2024, sipas një raporti të ri të publikuar të enjten nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) dhe Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve. Në përgjithësi, 2.68 milionë diagnoza janë raportuar që nga vitet 1980.

Sipas raportit, më shumë se gjysma e të gjitha diagnozave të HIV në vitin 2024 u konsideruan të vonuara. Në 33.6% të rasteve, virusi ishte tashmë në një fazë të avancuar kur u zbulua.

Raporti tregon gjithashtu se numri i njerëzve që jetojnë me HIV të padiagnostikuar është në rritje, bazuar në mospërputhjet midis rasteve të pritura dhe atyre të raportuara.

Dr. Kluge e përshkroi situatën si "një krizë e heshtur që po nxit transmetimin".

Vonesa vdekjeprurëse

Infeksionet e raportuara kanë rënë në Evropë gjatë dekadës së fundit, përveç një kulmi pas pandemisë COVID-19 për shkak të rritjes së testimit. Megjithatë, raporti nxit kujdes, duke vënë në dukje se shifrat më të ulëta mund të lidhen drejtpërdrejt me vonesat në diagnostikim - dhe se qasja e vonuar në kujdes mund të rezultojë në rezultate më të këqija për pacientët.

Vendet me përqindjet më të larta të diagnozave të vona ishin Bosnja dhe Hercegovina (80.6%), Maqedonia e Veriut (74.5%), Kroacia (68.3%) dhe Suedia (66.7%).

Finlanda dhe Qiproja, në të kundërt, regjistruan përqindjet më të ulëta të diagnozave të vona, përkatësisht 27% dhe 41%.

HIV sulmon sistemin imunitar, duke e bërë një person të prekshëm ndaj infeksioneve të tjera. Pa trajtim të përshtatshëm, mund të zhvillohet në AIDS. Ndërsa ende nuk ka kurë, me kujdesin e duhur HIV mund të kontrollohet plotësisht, duke u lejuar njerëzve të jetojnë një jetë normale.

Vitin e kaluar, në rajonin evropian u raportuan 7,161 diagnoza të AIDS-it. Megjithatë, raporti vëren se kjo shifër nuk përfaqëson shkallën e plotë të situatës, pasi vendet e mëdha si Gjermania, Spanja dhe Suedia nuk dhanë të dhëna.

Seksi heteroseksual ishte rruga kryesore e transmetimit të HIV-it në Evropë në vitin 2024, duke përbërë 62% të diagnozave, e ndjekur nga seksi midis burrave (13%) dhe përdorimi i drogës me injeksion (12%).