EKSKLUZIVE/ Eurodeputeti Terhes: Reforma në Drejtësi në Shqipëri e ngjashme me abuzimet në Rumani, Brukseli nuk e njeh realitetin e vërtetë

Në një intervistë ekskluzive në emisionin 'Kafe Shqeto', me gazetrain Flavio Qarri, Cristian Terhes, Eurodeputet rumun, anëtar i Komitetit të Stabilizimit në Parlamentin Europian, foli mbi situatën politike dhe gjyqësore në Shqipëri, ku theksoi se ka një hendek të thellë mes realitetit në terren dhe perceptimit në Bruksel.

Terheș theksoi se reformat duhet të bëhen për popullin shqiptar, jo për të kënaqur burokratët e Brukselit, dhe se një sistem i fortë dhe i pavarur i drejtësisë është thelbësor për integrimin e Shqipërisë në BE.

Intervista e plotë:

Gazetari: Nuk e kam perfeksionuar ende rumunishten, por më vjen keq që do të flasim në anglisht. Ne jemi shumë mirë. Jemi shumë mirë edhe pse dëgjojmë gjëra të çuditshme nga Europa. Zoti Terheș, ne jemi gazetarë në një televizion që transmeton shumicën e kohës gjithçka që bën qeveria dhe sipas inteligjencës sonë të mesme, kemi një qeveri pak të korruptuar, zgjedhje të pandershme dhe një shtet të së drejtës të dobët. Zoti Terheș, ne jetojmë në një vend, të paktën siç raporton media jonë, ku ka korrupsion të lartë, zgjedhje të pandershme dhe shtet të së drejtës të dobët. Edhe pse kur dëgjojmë përfaqësues të Evropës si Marta Kos, ata duket se vizatojnë një panoramë tjetër. E megjithatë kur dëgjojmë njerëz si Marta Kos, duket se vizatojnë një tjetër panoramë për Shqipërinë. Si është e mundur kjo gjë? Si mund të ketë kaq dallim mes realitetit dhe raportit?

Terheș: Mendoj se e vërteta është diku në mes. Kur ke këta burokratë europianë që shohin vendin tuaj, siç e mbaj mend procesin, një proces të ngjashëm që kemi kaluar në Rumani, mbi 10 vjet më parë. Ata shohin disa pika kyçe, e dini, nga një këndvështrim strategjik.

Terheș: Por thelbi i çështjes është pikërisht ashtu siç thashë kur isha në Tiranë javën e kaluar, gjëja më e rëndësishme, për partinë që është në pushtet dhe për opozitën në Shqipëri, është të shohin interesat e njerëzve, të cilat ndonjëherë janë të ndryshme nga interesat e këtyre burokratëve në Bruksel.

Gazetari: E kuptoj. Lejoni të përkthej për publikun shqiptar. E vërteta në fakt është diku në mes. Nëse keni parasysh mënyrën se si veprojnë burokratët europianë, ata, edhe pse Rumania e ka kaluar një proces të tillë, prandaj e ka të qartë edhe mënyrën e veprimit të zotit Terheș, është fakti se ata shohin disa tregues të tjerë strategjikë, që sigurisht nuk përputhen plotësisht me realitetin. E megjithatë, përtej interesit të palëve politike, mazhorancës apo opozitës, ajo që duhet të kemi parasysh është interesi i popullatës, i qytetarëve të zakonshëm dhe këtë burokratët e Brukselit nuk e kanë plotësisht parasysh. Po?

Terheș: Nëse, le të themi, burokratët evropianë po kërkojnë ose po kërkojnë që të bëni reformë në sistemin e drejtësisë në vendin tuaj, duhet ta bëni këtë reformë, jo sepse ata ju thonë ta bëni, por sepse duhet ta bëni për popullin e Shqipërisë. Dhe problemi ishte se për shumë vite, shumë burokratë evropianë u fokusuan vetëm te aktiviteti i SPAK-ut që keni aty, njësia speciale anti-korrupsion, por injoruan gjithë pjesën tjetër. Por 99% e njerëzve përballen me paditë civile, paditë administrative, ose paditë e zakonshme penale.

Gazetari: Sigurisht.

Terheș: Dhe, njerëzit janë shumë të pakënaqur me drejtimin e sistemit të drejtësisë në vendin tuaj. Pra, është shumë e rëndësishme në këtë kontekst që si partia në pushtet, ashtu edhe opozita, të paraqesin realitetin në terren.

Sepse në fund të ditës, nuk është përfitim për popullin shqiptar dhe qytetarët shqiptarë thjesht të flasim për, le të themi, suksese të SPAK-ut, por duke injoruar 99% të rasteve të tjera gjyqësore.

Gazetari: Pra, është shumë e rëndësishme që edhe mazhoranca, edhe opozita të përpiqen të sjellin realitetin e terrenit dhe të mos fokusohen as ato tek puna e dhe në thonjëza suksesi i SPAK-ut, i cili përfaqëson vetëm aq pak çështje, por të fokusohen tek leverdia që publiku do të kishte nga kjo reformë në drejtësi. Por ne e dimë, zoti Terheș, sidomos ne si Syri Television, ne kemi prova dhe dokumente që e gjithë reforma në drejtësi është në një farë mënyre marrë peng nga pushteti në pushtet, për shkak të njerëzve, njerëzve kyç që e bënë reformën dhe pozitat që ata morën.

Terheș: Shikoni, këto detaje dhe situata duhet të vihen në dijeni të anëtarëve të Parlamentit Europian, sepse jo shumë nga ne jemi plotësisht të vetëdijshëm, do të thosha, për të gjitha këto detaje që po përmendni, dhe kjo është arsyeja pse ju inkurajova ju dhe të gjithë kolegët tuaj nga media që të flisni për të vërtetën. Kjo nuk ka të bëjë me kënaqjen e partisë në pushtet, sepse, e dini, në një demokraci, sot mund të keni një parti në pushtet dhe nesër, situata mund të ndryshojë dhe partia opozitare mund të jetë në pushtet. Thelbi i çështjes është që drejtimi i vendit tuaj duhet të jetë, drejt integrimit në BE dhe unë ju inkurajoj dhe ju përgëzoj për këtë drejtim. Por njëkohësisht, si mazhoranca ashtu dhe partitë opozitare, le të themi, duhet të siguroheni që gjërat të bëhen siç duhet. Sepse në fund të ditës, të gjitha këto reforma të ashtuquajtura bëhen për njerëzit dhe duhet të bëhen për njerëzit e Shqipërisë, jo thjesht për të lavdëruar disa burokratë europianë.

Gazetari: Ka pasur këtë debat të vjetër, pothuajse 10-vjeçar në Shqipëri, përse situata në terren është kaq e ndryshme nga sjellja e deputetëve europianë. Sa e lehtë apo e vështirë është të marrësh informacion të shpejtë nga një vend si Shqipëria, që nuk është në BE dhe nuk ka komunikim të shpejtë mes asaj që ndodh dhe asaj që paraqitet në raporte?

Terheș:Epo, duhet t’ju them që unë jam anëtar i delegacionit parlamentar, për Shqipërinë në Parlamentin Europian. Dhe deri sa isha në Shqipëri javën e kaluar, nuk isha i vetëdijshëm për shumë nga problemet që më raportuat ju kur isha atje. Pra, është shumë e rëndësishme që shoqëria civile në Shqipëri, njerëzit e zakonshëm dhe partitë në Shqipëri të njoftojnë anëtarët e Parlamentit Europian për atë që po ndodh në terren, sepse në fund të ditës, qëllimi i Komisionit Europian dhe i këtyre burokratëve, në fund të ditës, është të ndihmojnë vendin tuaj. Por ne nuk mund ta ndihmojmë siç duhet vendin tuaj në këtë rast nëse nuk e dimë të vërtetën dhe të vërtetën e plotë.

Gazetari: Të vërtetën e plotë…

Terheș: Dhe jo një të vërtetë të shtrembëruar.

Gazetari: E kuptoj.

Terheș: Epo, dua të them, sinqerisht, ju jeni me fat që kjo po ndodh, sepse unë njoh vende të tjera kandidate që nuk kanë këtë privilegj. Por në fund të ditës, nëse Kryeministri juaj ka një marrëdhënie shumë të mirë me këta funksionarë të lartë europianë, ju që jeni në opozitë tani, duhet të bëni një punë shumë të mirë për të shpjeguar se çfarë po ndodh realisht në Shqipëri, sepse kjo është mënyra e vetme për të ndihmuar vendin tuaj. Sepse, siç thashë, edhe unë, nëse nuk do të më ishte bërë e ditur se çfarë po ndodh në Shqipëri, është shumë e vështirë, është shumë e rëndë për ata që nuk janë as pjesë e delegacionit ndërparlamentar shqiptarë, të dinë të gjitha detajet që po ndodhin në Shqipëri.

LEXO EDHE: Paralajmërimi i fortë i eurodeputetit rumun, Cristian Terheș: Struktura antikorrupsion në Shqipëri po përdoret për spastrim politik

Gazetari: Çfarë mund të veçoje nga informacionet që more në Shqipëri, sa i takon të vërtetës dhe atyre që mësove këtu?

Terheș: Shikoni, Rumania ka qenë në një situatë si vendi juaj 10-15 vjet më parë, ku kishim një fushatë të fortë antikorrupsion. Por kur e mësuam që kjo fushatë antikorrupsion po përdorej në fakt nga disa njerëz në fushën politike dhe atë të inteligjencës, për të hequr nga fusha e lojës disa politikanë të caktuar apo për të shkatërruar disa kompani, ne reaguam publikisht. Pra, sepse ne e nxorëm në dritë situatën, burokratët europianë nuk kishin mundësi tjetër veçse të pranonin problemet. Pra, tani në Rumaninë, për shembull, gjithnjë e më shumë njerëz po shpallen të pafajshëm sepse gjykatësit po zbulojnë që mënyra se si janë kryer hetimet penale 10-15 vjet më parë, ishin bërë duke shkelur procedurën e duhur ligjore. Kjo është pikërisht ajo që kam zbuluar unë kur isha në Shqipëri javën e kaluar.

Gazetari: Zoti Terheș, sa i përket shtetit të së drejtës, mendoj se kemi një pamje të qartë dhe për fat të mirë, edhe ju keni një pamje të qartë. Por kam një pyetje të vogël që dua ta nxjerr përpara, lidhur me zgjedhjet. Raporti i OSBE/ODIHR-it nuk ishte, le të themi, aspak i ngrohtë. Raporti i OSBE/ODIHR-it e nxihte pak Shqipërinë sa i takon zgjedhjeve dhe kjo është çështja që dua të diskutoj me ju. Si mund të kemi një strukturë qeverisëse të tillë e cila nuk buron nga zgjedhjet e lira dhe të ndershme?

Terheș: Epo, unë, përqendrimi im, do të thosha, kur isha atje, ishte kryesisht në situatën e sistemit të drejtësisë. Kishim kolegë të tjerë që ishin përqendruar në procesin zgjedhor. Ata gjithashtu ishin vëzhgues në Shqipëri gjatë zgjedhjeve tuaja të fundit. Atë kohë doja të vija, por kishim zgjedhje në Rumani gjithashtu. Por në fund të ditës, të gjitha, të gjitha, le të themi, edhe pretendimet për keqbërje gjatë zgjedhjeve, të gjitha këto mund të zgjidhen lehtësisht nëse keni një sistem të drejtësisë të fortë, të lirë dhe të pavarur. Sepse kjo është, kjo është themeli dhe baza e çdo qeverie demokratike dhe të dobishme për popullin.

Gazetari: Zoti Terheș, mendoj se publiku ynë do të jetë shumë i kënaqur me përgjigjet dhe arsyetimet tuaja, sepse është shumë e rëndësishme për ne të kuptojmë si po perceptohemi nga Bashkimi Europian, pasi shumica absolute dëshiron të bashkohet me BE-në. Dhe lidhur me këtë, sa larg duket Shqipëria nga ajo, nga ai prag?

Terheș: Bazuar në atë që tha Komisioneri Kos dje në Komitetin për Çështjet e Jashtme në Parlamentin Europian, ju jeni shumë pranë arritjes së atij qëllimi. Mendoj se, nëse nuk gaboj, 2027 është, ky është objekti për ju që të bashkoheni me Bashkimin Europian deri në vitin 2027, nëse nuk gaboj përsëri. Por dua të theksoj këtë gjë: qëllimi është shumë i rëndësishëm për t'u bashkuar me Bashkimin Europian. Por, në fund të fundit, ka disa gjëra dhe disa reforma që po bëni në vendin tuaj, ato duhet të bëhen jo për t'i kënaqur disa politikanë apo burokratë në Bruksel, por për të kënaqur popullin shqiptar, për këtë arsye e theksoj edhe një herë rëndësinë e respektimit të shtetit të së drejtës, procesit të duhur ligjor dhe pavarësisë së gjyqësorit gjatë këtij procesi reformues."

Gazetari: Dua ta mbyll me një pyetje paksa më të lehtë, pasi morëm përgjigje për çështjet që kishim me eurodeputetin Terheș.  A e shijuat Shqipërinë? A do të riktheheni?

Terheș: E dashurova kohën që kalova në Shqipëri, më pëlqeu shumë. I premtova shumë eksponentë dhe liderëve shqiptarë që do të rikthehem. Dua të përgëzoj popullin shqiptar për forcën e treguar dhe vizionin e qëndrueshëm drejt integrimit të Bashkimit Europian. E megjithatë, pavarësisht kësaj, nëse gjatë rrugës që zhvillohen këto reforma drejt integrimit në Bashkimin Europian, shihni që disa prej tyre nuk po zhvillohen në mënyrën e duhur apo nuk po i leverdisin publikut, kjo është fraza kyçe, leverdi për popullin shqiptar, atëherë ju duhet ta ngrini zërin me të madhe sepse është e vetmja mënyrë për të korrigjuar disa nga këto pasoja dhe sigurisht për të pasur atë avantazh për publikun që do të duhet të kishte që në fillim.

Gazetari: Zoti Terheș, faleminderit për intervistën!

Terheș: Faleminderit ju!