ODEON/ Panairi i Librit, titujt e autorët më të mirë

Nga Egla Xhemalaj

Në ODEON, Panairi i Librit merr një dimension të ri përmes katër bisedave që vijnë si udhëtime në botën e mitit, poezisë, përkthimit dhe reflektimit të thellë filozofik. Nga ‘Ndëshkimi i Evës’, te ‘Poema e mungesës’, nga ‘Nadja’ te ‘I dashtuni im zdrukthtar’, këto vepra krijojnë së bashku një hartë të gjallë të letërsisë, duke e bërë librin një instrument kuptimi dhe rikthimi te vetja.

Artan Fuga prezanton romanin ‘Ndëshkimi i Evës’, një vepër që e rikthen mitin në zemër të shpjegimit të botës moderne. Për të, rrëfimet e lashta mbeten mekanizma të fuqishëm për të zbuluar konfliktet e njeriut të sotëm, mëkatin e njohjes dhe peshën e një qytetërimi të ngritur mbi fajet e veta. Përmes këtij romani, ai vëren se shoqëria shqiptare transformohet brenda një mëkati të përhershëm kolektiv, ku liria shpesh merr trajtat e një kontrolli të heshtur dhe ku njeriu lëviz mes pasojave të një historie që vazhdon ta ndjekë.

Rita Petro sjell librin poetik ‘Poema e mungesës’, një udhëtim emocional që nis nga dhimbja dhe kthehet në shpresë. Poezia e saj rrjedh si një rrymë e brendshme që kërkon rilindje, duke marrë me vete edhe tensionet e jetës personale, politike dhe shpirtërore. Ajo e sheh njeriun si një qenie që mbetet gjithnjë në kërkim të një shkrirjeje mes trupit dhe shpirtit, ndërsa vepra përpiqet të çlirojë atë që është natyror, por shpesh i burgosur nga strukturat e shoqërisë. Libri përçon dritë, duke e kthyer mungesën në një shtysë krijuese.

Maklena Nika, përkthyesja që risjell në shqip veprën e André Breton, prezanton ‘Nadja’ si një gur themeli të surrealizmit modern. Ajo e sheh këtë vepër si një mundësi për t’i rikthyer kulturës dhe arsimit tonë një dimension letrar që ka munguar gjatë. Për të rinjtë, studentët dhe studiuesit, ‘Nadja’ bëhet një udhëzues drejt botëve të hapura të imagjinatës, ndërsa sfidat e përkthimit të saj mbeten prova e vërtetë e komunikimit estetik. Nika e sheh librin si një roman dashurie, por edhe si një premtim të brendshëm për kërkimin e së paprekshmes.

Gabriela Mujaj sjell librin poetik ‘I dashtuni im zdrukthtar’, ku poezia vjen si një shkreptimë e shpirtit, si një reagim i thellë ndaj asaj që ndodh në botën e brendshme të njeriut. Ajo rrëfen se shkrimi është kërkim, ankth, dritë dhe brishtësie, ndërsa gegnishtja bëhet lëkura e poezisë së saj, identiteti që e mban tekstin të gjallë dhe të patjetërsueshëm. Vepra e saj prek frikën, zhgënjimin, pranimin dhe mallin, duke e shndërruar poezinë në një formë dëgjese të shpirtit.

Së bashku, ‘Ndëshkimi i Evës’, ‘Poema e mungesës’, ‘Nadja’ dhe ‘I dashtuni im zdrukthtar’ krijojnë një panoramë të fuqishme të letërsisë së sotme.