Kasollet alpine të Gjermanisë përdorin qen dhe mikrovalë për të luftuar insektet e shtratit

Nga Sabine Dobel, dpa

Insektet e shtratit janë një makth si për shtëpitë, ashtu edhe për hotelet. Në kasollet alpine të Gjermanisë, qentë trajnohen për t’i zbuluar ato me anë të nuhatjes. Por edhe mysafirët mund të ndihmojnë, thonë punonjësit e bujtinave, të cilët kanë një sërë këshillash dhe disa kërkesa.

Linusi, i trajnuar për zbulimin e insekteve të shtratit, po nuhat përgjatë dërrasave prej druri në pjesën e poshtme të mureve të një kasolleje alpine, përpara se të drejtohet te shtrati.

Linusi po kërkon ndonjë insekt që mund të shqetësojë alpinistët gjatë pushimit në kasollen bavareze.

Ai është një qen i racës së përzier, i trajnuar për të gjurmuar insektet e shtratit. Sot, Linusi është vendosur në Schneibsteinhaus të Klubit Gjerman të Alpeve (DAV), e vendosur në një lartësi prej 1.670 metrash në Parkun Kombëtar Berchtesgaden, si pjesë e kontrollit vjetor për parandalimin e insekteve të shtratit.

Qentë mund të nuhasin këta parazitë që thithin gjak, të cilët shpesh fshihen në çarje dhe pas veshjeve prej druri, vende ku një përgjegjës i kasolles nuk do të mendonte të kërkonte, edhe gjatë një kontrolli të imtësishëm me një llambë koke.

Çfarë ere kanë insektet e shtratit?

Linusi nuk zbuloi asgjë të dyshimtë. Por, për t’i dhënë gjithsesi një ndjesi arritjeje dhe shpërblimin që ai e dëshiron, udhëzuesja e tij, Laura Pannasch, fshehu tuba të vegjël që përmbanin insekte të vërteta shtrati.

Ajo gjithashtu shpërndau nëpër dhomë disa copa letre të spërkatura me “parfum insektesh shtrati”, të cilin e kishte bërë duke përdorur insekte të ngordhura të ruajtura në alkool. Era e tij është paksa e ëmbël, si bajamet e hidhura.

Insektet e shtratit kanë qenë një shqetësim për DAV prej vitesh. Alpinistët i sjellin pa e kuptuar këto insekte duke udhëtuar me çantat e shpinës, thasët e gjumit ose veshjet e tyre.

Gjermania ka një rrjet kasollesh malore të projektuara për alpinistët që eksplorojnë malet, qofshin majat e Bavarisë, Pylli i Zi apo formacionet shkëmbore të “Zvicrës Saksone”. Vetë kasollet ndryshojnë nga taverna deri te baza alpine për qëndrime disa-ditore.

Shumica ofrojnë gatime lokale, shtretër të përballueshëm në dhoma të përbashkëta dhe pamje mahnitëse.

Por kudo ku një numër i madh njerëzish flenë në shtretër të ndryshëm, krijohen kushtet ideale për këto insekte.

Askush nuk e di se sa insekte shtrati ka në qarkullim, sepse vendet e prekura shpesh preferojnë të heshtin për këtë problem. Në fund të fundit, askush nuk dëshiron që shtëpia e tij të lidhet me parazitë.

Mysafirët duhet të bëjnë pjesën e tyre

“Gjeje Wollin”, thotë Pannasch, ndërsa Linusi nuhat rrugën e tij nëpër dhomën e fjetjes. “Wolli” është fjala e saj kod për insektin e shtratit dhe ajo e ka trajnuar Linusin ta njohë atë.

Pannasch ka gjithashtu klientë poshtë në luginë. Atje, shpesh i duhet të përdorë hyrjen e pasme kur vjen me Linusin, në mënyrë që mysafirët të mos kuptojnë se po kërkojnë insekte shtrati.

DAV qëndron relativisht i vetëm me qasjen e tij të hapur. Çdo vit, rreth 15 deri në 20 nga afërsisht 325 kasollet e DAV preken nga ky problem, raporton shoqata, dhe numrat janë në rritje.

Kjo ka të ngjarë të jetë pjesërisht për shkak të rritjes së popullaritetit të sporteve malore, me rritjen e numrit të qëndrimeve gjatë natës. Rreth 900.000 njerëz fjetën në kasolle alpine në vitin 2024, sipas DAV.

Këtu në Schneibsteinhaus, njoftimet për problemin e insekteve të shtratit janë vendosur në hyrje, në shkallë, në dhoma dhe madje edhe në tualete. E zonja e kasolles po u kërkon vizitorëve të mos i marrin çantat e shpinës të cilat veprojnë si “taksi për insektet e shtratit” në dhoma dhe të përdorin thasët e gjumit të ofruar nga kasollja.

Përgjegjësi i kasolles, Stefan Lienbacher, thotë se problemi mund të trajtohet vetëm nëse mysafirët janë të vetëdijshëm për të dhe ndihmojnë.

Insekte të shtrenjta

Kostot rriten sapo insektet e shtratit hyjnë në ndërtesa. Shërbimi i kontrollit të dëmtuesve kushton rreth 20.000 euro (22.800 dollarë), thotë Gabi Schieder-Moderegger, kryetare e seksionit Berchtesgaden të DAV, ku bën pjesë Schneibsteinhaus.

Megjithatë, departamente të tjera thonë se kostot mund të rriten deri në 50.000 euro. Përdorimi i një qeni nuhatës kushton rreth 500 deri në 2.000 euro, në varësi të madhësisë së kasolles.

Punonjësit e Schneibsteinhaus e kujtojnë mirë infektimin e tre viteve më parë, kur një mysafir raportoi pickime. Fatmirësisht, përpara se insektet të përhapeshin në të gjithë kasollen, Lienbacher arriti të thërriste një ekspert të kontrollit të dëmtuesve, i cili ngrohu dyshekët e infektuar në 60 gradë Celsius, duke përdorur një lloj tende.

Nuk janë krijesa të malit

Kryetarja e seksionit, Schieder-Moderegger, erdhi më pas për një fjetje provë dhe raportoi se nuk kishte pasur pickime. Operacioni ishte një sukses.

Në të kaluarën, njerëzit shpesh ndiheshin në faj kur gjendeshin insekte shtrati, duke pyetur veten: “A është faji im? A kam bërë diçka gabim?” Por kjo mund t’i ndodhë kujtdo, thotë Schieder-Moderegger, duke shtuar se në fund të fundit problemi filloi poshtë në luginë. Siç shprehet zëdhënësja e DAV, Miriam Roth: “Insekti i shtratit nuk është një krijesë mali.”

Njerëzit përballen me insekte shtrati në të gjithë botën. Para Lojërave Olimpike në Paris, pati panik pasi njerëzit thanë se i kishin parë insektet në trena, kinema dhe vende të tjera. Megjithatë, jo çdo insekt që ngjan me një insekt shtrati është i tillë, vunë në dukje disa specialistë.

Insektet kafe, me përmasa vetëm disa milimetra, ushqehen me gjakun e njeriut: pickimet e tyre mund të shkaktojnë kruarje të fortë, por nuk janë të rrezikshme. “Insektet e shtratit nuk transmetojnë sëmundje. Është thjesht një bezdi”, thotë pronari i kasolles malore Lienbacher.

Insektet e shtratit gjithashtu nuk janë shenjë e higjienës së keqe. Produktet e pastrimit nuk kanë efekt mbi to. “Nuk ka ilaç shtëpie për këtë; nevojiten profesionistë që e dinë se çfarë po bëjnë.”

Jorganë blu të çelët dhe çarçafë të bardhë

Për të dalluar më shpejt një infektim, Schneibsteinhaus dhe kasolle të tjera kanë ndryshuar skemat e tyre të ngjyrave. Tani përdorin jorganë blu të çelët në vend të atyre kafe. “Gjithashtu kemi zëvendësuar çarçafët; më parë ishin të errët, tani janë të çelët”, thotë Lienbacher. “Kjo e bën më të lehtë dallimin e gjurmëve njollave të gjakut, njollave të jashtëqitjeve, lëkurave të hequra më shpejt.”

Claudia Essendorfer, e zonja e kasolles Schönfeldhütte në Malet Mangfall, përdor bojë të bardhë në kornizat e shtretërve për të dalluar njollat e jashtëqitjeve të lëna nga insektet.

“Pika të zeza duken si jashtëqitje mizash. Prandaj nuk i kushtuam shumë rëndësi në atë kohë. Tani jemi shumë më të vetëdijshëm për këtë”, thotë ajo për të vetmin infektim që kanë pasur. “I pastrojmë dhomat me llamba koke” për të gjetur insektet në qoshet e errëta, thotë ajo.

Mikrovala ndihmon

Çdo kasolle është e ndryshme dhe ndjek qasjen e saj. Rotwandhaus ka një rregull që sendet personale mund të futen në dhomë vetëm në kuti plastike. Thasët e gjumit të kasolles duhet të futen në mikrovalë gjatë regjistrimit. Ato ngrohen për 30 sekonda në 600 vat. Edhe kasolle të tjera e përdorin këtë pajisje kuzhine për të trajtuar insektet e padëshiruara.

Rreziku i insekteve të shtratit është më i lartë në shtigjet e njohura të ecjeve në distanca të gjata, ku kalon nga një kasolle në tjetrën. Seksioni i trajton në mënyrë parandaluese këto kasolle dy herë në vit, thotë Carolin Kalkbrenner, drejtuese e departamentit të Kasolleve dhe Shtigjeve në seksionin e Mynihut. Por ajo vëren: “Gjëja më e rëndësishme në luftimin e insekteve të shtratit është bashkëpunimi i mysafirëve tanë.”

Disa alpinistë përgatiten çdo vit në rast të insekteve të shtratit. Franz-Josef Hofmann i zien thasët e gjumit të përdorur në kasolle. “Mbërrini të pastër, mos sillni asgjë brenda” është hapi i parë, thotë ai.

Ata kanë dëgjuar për insektet e shtratit, thonë mysafirë të tjerë dhe nuk janë të sigurt se si të reagojnë më mirë. “Spërkatës?” sugjeron me hezitim një vizitor.

Në fakt, është e thjeshtë. Këshilla është të zbrazni çantën e shpinës mbi vaskë, të lani rrobat në 60 gradë ose t’i ngrini për tre ditë në minus 18 gradë.