Tregjet kryesore të aksioneve në Azi ranë të hënën pasi Uashingtoni dhe Teherani kërcënuan të përshkallëzonin armiqësitë, ndërsa lufta SHBA-Izrael me Iranin hyn në javën e saj të katërt.

Indeksi referues Nikkei 225 i Japonisë ishte pothuajse 3.5% më i ulët, ndërsa Kospi i Koresë së Jugut ra me 6.5%.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, paralajmëroi të shtunën se do të "shkatërronte" termocentralet iraniane, nëse Irani nuk do të hapte rrugën kryesore të transportit detar të Ngushticës së Hormuzit. Irani tha se do t'i përgjigjej çdo sulmi të tillë duke synuar infrastrukturën kyçe në rajon, përfshirë objektet energjetike.

Japonia dhe Koreja e Jugut janë prekur veçanërisht nga konflikti, pasi ato varen shumë nga nafta dhe gazi që normalisht do të kalonin nëpër ngushticë.

Irani ka bllokuar në mënyrë efektive Ngushticën e Hormuzit, një nga kanalet më të ngarkuara të transportit të naftës në botë, që kur SHBA-të dhe Izraeli sulmuan vendin më 28 shkurt.

Rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë zakonisht kalon nëpër këtë rrugë ujore - dhe lufta ka bërë që çmimet globale të karburantit të rriten ndjeshëm.

Të hënën, shefi i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, tha se lufta mund ta shohë botën përballë krizës më të keqe energjetike në dekada.

Duke folur në Klubin Kombëtar të Shtypit në kryeqytetin e Australisë, Birol e krahasoi krizën aktuale energjetike me ato të viteve 1970 dhe ndikimin e pushtimit të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.

"Kjo krizë, siç qëndrojnë gjërat, tani është dy kriza nafte dhe një përplasje gazi së bashku", tha ai.

Në një postim në rrjetet sociale të publikuar në orën 23:44 GMT të shtunën, Trump tha: "Nëse Irani nuk e HAP PLOTËSISHT, PA KËRCËNIM, Ngushticën e Hormuzit, brenda 48 ORËVE nga kjo pikë e saktë në kohë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të godasin dhe do të shkatërrojnë centralet e tyre të ndryshme elektrike, DUKE FILLUAR NGA MË I MADHI SË PARI!"

Ky kërcënim erdhi pasi raketat iraniane goditën qytetin izraelit të Dimonës, dhe pak para një sulmi të dytë në qytetin e Aradit aty pranë.

Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetari i parlamentit iranian, tha të dielën se infrastruktura e energjisë dhe e desalinizimit në rajon do të "shkatërrohej në mënyrë të pakthyeshme", nëse sulmoheshin termocentralet e vendit të tij.

Një veprim i tillë do ta përshkallëzonte ndjeshëm konfliktin, i cili tashmë ka ndërprerë furnizimin global me energji, duke rritur çmimet dhe duke shkaktuar mungesë karburanti.

Simon Flowers, kryetar dhe analist kryesor në konsulencën e energjisë Wood Mackenzie, tha se tregjet po prisnin të shihnin nëse kërcënimet do të “kryheshin”.

“Nëse SHBA-të godasin infrastrukturën iraniane, kjo e përshkallëzon të gjithë intensitetin e luftës një hap më tej dhe më pas do të duhet të shohim nëse Irani do të kundërpërgjigjet ndaj infrastrukturës, siç ka bërë gjatë javës së fundit apo më shumë”, i tha ai programit Today të BBC-së.

Çmimet globale të naftës u rritën të hënën, me naftën e papërpunuar Brent që u ngjit më shumë se 1% në mbi 113.40 dollarë (85.30 paund) për fuçi dhe nafta e tregtuar në SHBA u rrit më shumë se 2% në 100.50 dollarë.

Rritja e çmimeve të naftës dhe gazit që nga fillimi i konfliktit, ka ngritur frikën për një rritje të ndjeshme të faturave të energjisë vendase në Mbretërinë e Bashkuar më vonë këtë vit.

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer, foli me Trump të dielën dhe ata diskutuan nevojën për të rihapur Ngushticën e Hormuzit.

Më vonë të hënën, Sir Keir do të kryesojë një takim të komitetit të emergjencës Cobra të qeverisë, në të cilin do të marrë pjesë guvernatori i Bankës së Anglisë, Andrew Bailey.

Takimi pritet të përqendrohet në sigurinë energjetike dhe qëndrueshmërinë e zinxhirëve të furnizimit, si dhe të diskutojë ndikimin e luftës në koston e jetesës./ BBC.