Nga Alba Kepi
Janë mbyllur qendrat e votimit për ditën e parë të referendumit kushtetues mbi reformën në drejtësi, ndërsa qytetarët do të kenë mundësi të votojnë sërish sot, nga ora 07:00 deri në 15:00.

Sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Brendshme italiane, pjesëmarrja në votim ka arritur në 46,07% deri në orën 23:00, një shifër që konsiderohet mjaft e lartë dhe që tejkalon pjesëmarrjen e regjistruar në referendume të tjera të këtij lloji në vitet e fundit.

Rritja e ndjeshme e pjesëmarrjes po shihet si një tregues i rëndësishëm për rezultatin përfundimtar, edhe pse analizat mbeten të hapura.

Sipas sondazheve të mëparshme, një pjesëmarrje e lartë prirej të favorizonte votën “Po”, por shpërndarja rajonale e votuesve mund të japë një tablo më komplekse.

Ndër rajonet me pjesëmarrjen më të lartë renditen Emilia-Romagna me 46,3%, Toscana me 44,7% dhe Lombardia me 45%. Dy të parat njihen tradicionalisht si bastione të së majtës, ndërsa Lombardia është e drejtuar nga e djathta, çka e bën interpretimin e të dhënave më të ndërlikuar.

Nga ana tjetër, përfaqësues politikë kanë bërë thirrje për kujdes në interpretimin e sondazheve. Senatori i Lega-s, Claudio Borghi, ka theksuar se sondazhet që qarkullojnë nuk janë gjithmonë të besueshme dhe nuk duhet të ndikojnë në perceptimin e rezultatit.

Procesi i votimit vazhdon sot dhe pritet që të dhënat përfundimtare të japin një pasqyrë më të qartë mbi vullnetin e qytetarëve lidhur me reformën në drejtësi.

Referendumi për reformën në drejtësi

Qeveria e drejtuar nga Giorgia Meloni, lider e Fratelli d’Italia, ka mbështetur fuqishëm votën “PO”, duke paraqitur reformën si një hap drejt një drejtësie më të paanshme dhe më moderne. Nga ana tjetër, opozita, përfshirë Partia Demokratike e Italisë dhe Lëvizja 5 Yje, ka bërë fushatë për “JO”, duke paralajmëruar se ndryshimet mund të dobësojnë pavarësinë e sistemit gjyqësor dhe të prishin balancat kushtetuese.

Mbështetësit e reformës argumentojnë se ndarja mes gjyqtarëve dhe prokurorëve është një standard i përhapur në shumë vende europiane dhe garanton një proces më të drejtë. Kundërshtarët, përkundrazi, theksojnë se sistemi aktual italian ka siguruar për dekada një ekuilibër të rëndësishëm dhe se ndryshimet mund të hapin rrugë për ndërhyrje politike.

Rezultati i këtij referendumi shihet gjithashtu si një test politik për qeverinë e Giorgia Melonit. Një fitore e “PO”-s do të forconte pozitat e saj dhe do të legjitimonte agjendën e reformave, ndërsa një fitore e “JO”-s do të interpretohej si një sinjal i pakënaqësisë së qytetarëve dhe një goditje për shumicën qeverisëse.

Ky referendum tregon se edhe çështjet më teknike mund të kthehen në beteja të forta politike, dhe vota e qytetarëve nuk vendos vetëm për strukturën e sistemit gjyqësor, por edhe për drejtimin politik të vendit në vitet që vijnë.