Maduro është larguar, por aleatët e tij kryesorë ende mbajnë pushtetin në Venezuelë

Kapja e udhëheqësit venezuelian Nicolas Maduro nga SHBA-të - e vlerësuar nga Presidenti Donald Trump si mahnitëse dhe e fuqishme - lë pas pasiguri rreth asaj se kush po e drejton vendin e pasur me naftë.

Trump tha të shtunën se zëvendëspresidentja Delcy Rodriguez, pjesë e kabalës së fuqishme në krye të qeverisë së vendit, ishte betuar pas arrestimit të Maduros dhe se kishte folur me Sekretarin e Shtetit të SHBA-së Marco Rubio, duke çuar në spekulime se ajo do të merrte frenat.

Sipas kushtetutës së Venezuelës, Rodriguez bëhet presidente e përkohshme në mungesë të Maduros, dhe gjykata e lartë e vendit urdhëroi që ajo të marrë përsipër rolin vonë të shtunën në mbrëmje.

Por menjëherë pas komenteve të Trump, Rodriguez u shfaq në televizionin shtetëror e shoqëruar nga vëllai i saj, kreu i asamblesë kombëtare Jorge Rodriguez, Ministri i Brendshëm Diosdado Cabello dhe Ministri i Mbrojtjes Vladimir Padrino Lopez dhe tha se Maduro mbeti presidenti i vetëm i Venezuelës.

Paraqitja e përbashkët tregoi se grupi që ndante pushtetin me Maduron po qëndron i bashkuar - për momentin.

Trump e mbylli publikisht derën të shtunën për të bashkëpunuar me udhëheqësen e opozitës dhe fituesen e Çmimit Nobel, Maria Corina Machado, e cila shihet gjerësisht si kundërshtarja më e besueshme e Maduros, duke thënë se ajo nuk ka mbështetje brenda vendit.

Pasi Machados iu ndalua të kandidonte në zgjedhjet e vitit 2024 të Venezuelës, vëzhguesit ndërkombëtarë thonë se kandidatja e saj zëvendësuese fitoi votimet me një shumicë dërrmuese, pavarësisht se qeveria e Maduros shpalli fitoren.

BILANCI I FUQISË CIVILE DHE USHTARAKE

Për më shumë se një dekadë, pushteti i vërtetë në Venezuelë është mbajtur nga një rreth i vogël zyrtarësh të lartë. Analistët dhe zyrtarët thonë megjithatë se sistemi varet nga një rrjet i gjerë besnikësh dhe organesh sigurie, i nxitur nga korrupsioni dhe mbikëqyrja.

Brenda rrethit të ngushtë, mbretëron një ekuilibër civil-ushtarak. Çdo anëtar ka interesat dhe rrjetet e veta të patronazhit. Aktualisht Rodriguez dhe vëllai i saj përfaqësojnë anën civile. Padrino dhe Cabello përfaqësojnë anën ushtarake.

Kjo strukturë pushteti e bën çmontimin e qeverisë aktuale të Venezuelës më kompleks sesa largimin e Maduros, sipas intervistave me zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë amerikanë, analistë ushtarakë venezuelas dhe amerikanë dhe konsulentë sigurie për opozitën e Venezuelës.

 “Mund të hiqni sa më shumë anëtarë të qeverisë venezueliane që dëshironi, por do të duheshin aktorë të shumtë në nivele të ndryshme për të lëvizur situatën”, tha një ish-zyrtar amerikan i përfshirë në hetimet penale në Venezuelë.

Një pikëpyetje e madhe rrethon Cabellon, i cili ushtron ndikim mbi agjencitë ushtarake dhe civile të kundërzbulimit të vendit, të cilat kryejnë spiunazh të brendshëm të përhapur gjerësisht.

"Fokusi tani është te Diosdado Cabello," tha strategu ushtarak venezuelian Jose Garcia. "Sepse ai është elementi më ideologjik, i dhunshëm dhe i paparashikueshëm i regjimit venezuelian."

Kombet e Bashkuara zbuluan se si SEBIN, agjencia civile, ashtu edhe DGCIM, shërbimi i inteligjencës ushtarake, kanë kryer krime kundër njerëzimit, si pjesë e një plani shtetëror për të shtypur disidentët. Njëmbëdhjetë ish-të burgosur - përfshirë disa që dikur ishin vetë personel sigurie - përshkruan për Reuters në intervista goditje elektrike, mbytje të simuluara dhe abuzim seksual në vendet e zeza të DGCIM para kapjes së Maduros.

"Ata duan që ju të ndiheni sikur jeni një buburrec në një kafaz elefantësh, se ata janë më të mëdhenj", tha një ish-agjent i DGCIM, i cili u arrestua dhe u akuzua për tradhti në vitin 2020 pasi pati kontakt me disidentë ushtarakë.

Në javët e fundit, ndërsa Shtetet e Bashkuara po organizojnë përforcimin më të madh ushtarak në Amerikën Latine në dekada, Cabello është shfaqur në televizion drejtpërdrejt duke i urdhëruar DGCIM-it të "shkojë dhe t'i kapë terroristët" dhe duke paralajmëruar "kushdo që devijon, ne do ta dimë".

Ai e përsëriti retorikën në një paraqitje në televizionin shtetëror të shtunën, i veshur me xhaketë antiplumb dhe helmetë dhe i rrethuar nga roje të armatosura rëndë.

Cabello ka qenë gjithashtu i lidhur ngushtë me milicitë pro-qeveritare, veçanërisht grupet e civilëve të armatosur që ngasin motoçikleta të njohura si colectivos.

GJENERALËT KONTROLLOJNË SEKTORËT KYÇË

Cabello, një ish-oficer ushtarak dhe një lojtar i rëndësishëm në partinë socialiste, ka ndikim mbi një pjesë të konsiderueshme të forcave të armatosura, edhe pse ushtria e Venezuelës drejtohet zyrtarisht nga Ministri i Mbrojtjes Padrino për më shumë se dhjetë vjet.

Venezuela ka deri në 2,000 gjeneralë dhe admiralë, më shumë se dyfishi i numrit në Shtetet e Bashkuara. Oficerët e lartë dhe në pension kontrollojnë shpërndarjen e ushqimit, lëndët e para dhe kompaninë shtetërore të naftës PDVSA, ndërsa dhjetëra gjeneralë janë anëtarë të bordeve të firmave private.

Përtej kontratave, zyrtarët ushtarakë përfitojnë nga tregtia e paligjshme, thonë dezertorët dhe hetuesit aktualë dhe ish-hetues amerikanë.

Dokumentet nga një konsulent sigurie i opozitës, të ndara me ushtrinë amerikane dhe të para nga Reuters, thonë se komandantët pranë Cabellos dhe Padrinos janë caktuar në brigada kyçe përgjatë kufijve të Venezuelës dhe në qendrat industriale.

Brigadat, ndonëse taktikisht të rëndësishme, ndodhen gjithashtu në rrugët kryesore të kontrabandës.

“Ka rreth 20 deri në 50 oficerë në ushtrinë venezueliane që duhet të largohen, ndoshta edhe më shumë, për të rrëzuar plotësisht këtë regjim”, tha një avokat që ka përfaqësuar një anëtar të udhëheqjes së lartë venezueliane.

Disa mund të jenë duke menduar të largohen nga anija. Avokati tha se rreth një duzinë ish-zyrtarësh dhe gjeneralësh aktualë kishin kontaktuar pas kapjes së Maduros, duke shpresuar të arrinin një marrëveshje me SHBA-në duke ofruar inteligjencë në këmbim të kalimit të sigurt dhe imunitetit ligjor.

Por ata pranë Cabello-s thanë se ai aktualisht nuk ishte i interesuar të arrinte një marrëveshje, tha avokati./ Reuters.