Tajavani i ‘futi në sherr’/ Japonia dërgon zyrtarin e saj në Pekin për të qetësuar Kinën

Japonia ndërmori veprime të hënën për të zbutur një mosmarrëveshje në rritje me Kinën për shkak të Tajvanit, e cila e ka shtyrë Pekinin t'u bëjë thirrje qytetarëve të ndalojnë udhëtimet drejt fqinjit të saj të Azisë Lindore.

Debati shpërtheu pasi kryeministrja Sanae Takaichi u tha ligjvënësve japonezë këtë muaj se një sulm kinez ndaj Tajvanit që kërcënon mbijetesën e Japonisë, mund të shkaktojë një përgjigje ushtarake.

Komentet e saj binin ndesh me shmangien e administratave të kaluara të diskutimit publik të një skenari të tillë, në mënyrë që të mos provokonin Pekinin, i cili pretendon ishullin e vetëqeverisur.

Masaaki Kanai, zyrtari i ministrisë së jashtme japoneze përgjegjës për çështjet e Azisë dhe Oqeanisë, mbërriti në kryeqytetin kinez për t'u takuar me homologun e tij, Liu Jinsong, sipas një videoje të transmetuar nga agjencia e lajmeve Kyodo të hënën.

Kanai pritet të shpjegojë se politika e sigurisë e Japonisë nuk ka ndryshuar, dhe t'i kërkojë Kinës të përmbahet nga veprimet që dëmtojnë lidhjet, thanë mediat.

Tajvani ndodhet vetëm rreth 110 km (68 milje) nga ishulli më perëndimor i Japonisë, Yonaguni, pranë rrugëve detare nga të cilat Tokio mbështetet për dërgesat e energjisë. Japonia gjithashtu strehon përqendrimin më të madh të fuqisë ushtarake amerikane jashtë Shteteve të Bashkuara.

"Kanale të ndryshme komunikimi janë të hapura", tha Sekretari i Përgjithshëm i Kabinetit të Japonisë në një konferencë të rregullt për shtyp, kur u pyet për vizitën e Kanait.

"Ne i kemi bërë një kërkesë të prerë palës kineze që të ndërmarrë hapat e duhur", tha ai, duke shtuar se paralajmërimi për udhëtime ishte i papajtueshëm me përpjekjet për të promovuar lidhje strategjike dhe të dobishme reciprokisht.

Megjithatë, ministria e jashtme në Pekin tha se kryeministri i Kinës Li Qiang nuk ka plane të takohet me Takaichi-n në kuadër të samitit të G20-ës që do të zhvillohet këtë javë në Afrikën e Jugut.

Në vend të kësaj, Japonia duhet të tërheqë vërejtjet e saj "të gabuara", tha zëdhënësi i ministrisë Mao Ning në një konferencë të rregullt për shtyp.

Presidenti i Tajvanit, Lai Ching-te, tha se Kina po kryente një "sulm të shumëanshëm" ndaj Japonisë, duke folur me gazetarët në qytetin motër të kryeqytetit, Taipei i Ri.

"I bëj thirrje bashkësisë ndërkombëtare të vazhdojë t'i kushtojë vëmendje të madhe dhe gjithashtu i bëj thirrje Kinës të ushtrojë përmbajtje dhe të tregojë sjelljen që i ka hije një fuqie të madhe, në vend që të bëhet shkaktare e problemeve për paqen dhe stabilitetin rajonal", shtoi ai.

Megjithatë, tensioni mund të vazhdojë për muaj të tërë, tha Kenji Minemura, një bashkëpunëtor i lartë kërkimor në Institutin Canon për Studime Globale.

"Kina e di që Takaichi nuk mund ta tërheqë komentin e saj, kështu që thirrja e saj për një të tillë nuk është për të arritur një rezolutë, por për të rritur presionin mbi Japoninë", tha ai.

Debati u ndez me komentin e Takaichi-t më 7 nëntor, një javë pasi ajo u takua me Presidentin kinez Xi Jinping dhe ra dakord të ndiqte marrëdhënie të qëndrueshme.

Një ditë më vonë, në një postim në X, i cili tani është fshirë, konsulli i përgjithshëm i Kinës në Osaka, Xue Jian, tha se "qafa e ndyrë që ngulet brenda, duhet të pritet".

Japonia thirri ambasadorin e Kinës për të protestuar kundër deklaratës së tij "jashtëzakonisht të papërshtatshme", dhe disa politikanë japonezë kërkuan dëbimin e Xue-s.

Përçarja u thellua të enjten, kur Kina thirri ambasadorin e Japonisë, për herë të parë në më shumë se dy vjet, për të shprehur një "protestë të fortë" ndaj komenteve të Takaichi-t.

Të premten, Kina tha se Japonia do të përballet me një disfatë ushtarake “shkatërruese” nëse ndërhyn në Tajvan dhe shprehu “shqetësime serioze” në lidhje me drejtimin e sigurisë së Japonisë.

Kjo përfshinte paqartësi mbi tre parimet e saj jo-bërthamore për të mos zhvilluar, poseduar ose strehuar armë bërthamore.

Në gusht, një hetim i Reuters kishte zbuluar një gatishmëri në rritje në Japoni për të lehtësuar ato premtime, të cilat prej kohësh ishin një tabu në të vetmin vend që vuajti nga bombardimet atomike.

Të dielën, anijet e rojes bregdetare kineze lundruan nëpër ujërat përreth një grupi ishujsh në Detin e Kinës Lindore të kontrolluara nga Japonia, por të pretenduara nga Kina.

Të njohura si Senkaku në Tokio dhe Diaoyu në Pekin, ato kanë qenë një pikë e nxehtë që kur Japonia i shtetëzoi në vitin 2012. Roja bregdetare e Japonisë tha se i dëboi anijet kineze.

Japonia tha se ngriti gjithashtu në ajër avionë luftarakë të shtunën, pasi Kina fluturoi një dron midis Tajvanit dhe Yonagunit.

George Glass, ambasadori i SHBA-së në Japoni, është përfshirë gjithashtu në këtë mosmarrëveshje, duke kritikuar Xue-n për çështjen X.

Të shtunën, ai tha se ishte koha për të ecur përpara, duke shtuar, "Halloween ka qenë dhe ka ikur", pasi diplomati kinez e etiketoi Takaichi-n një "shtrigë të ligë".

Mediat kineze të lidhura me shtetin, gjithashtu vunë në shënjestër Takaichi-n të hënën.

Në një editorial, gazeta Popullore e Partisë Komuniste në pushtet tha: "Vërejtjet e rrezikshme të Takaichi-t, të cilat kanë prekur nervat e të gjitha partive, nuk ishin vetëm pakujdesi strategjike, por edhe provokim i qëllimshëm".

Nëse debati zgjatet, një rënie e vizitorëve kinezë, si rënia prej rreth 25% e vërejtur gjatë një mosmarrëveshjeje për ishullin në vitin 2012, mund të sjellë një goditje të konsiderueshme ekonomike për Japoninë, tha Takahide Kiuchi, ekonomist ekzekutiv në Institutin e Kërkimeve Nomura.

"Një rënie e numrit të vizitorëve në këtë shkallë do të kishte një efekt frenues që tejkalon gjysmën e rritjes vjetore të Japonisë", tha ai.

Shqetësimet për një goditje të tillë shkaktuan një rënie të aksioneve të ndjeshme ndaj turizmit në Tokio, me operatorin e dyqaneve Isetan Mitsukoshi që ra me 11.3%, ndërsa Japan Airlines hoqi dorë me 3.7%./ Reuters.