Katër bankat e mëdha të Australisë lëvizin për të anashkaluar ndërmjetësit e hipotekave ndërsa fitimet ulen

Bankat më të mëdha të Australisë po intensifikojnë përpjekjet për të reduktuar varësinë e tyre nga ndërmjetësit e hipotekave në tregun vendas të kredive për shtëpi prej 1.6 trilion dollarësh, ndërsa përballen me presion në rritje mbi marzhet e fitimit nga normat më të ulëta të interesit, kostot gjithnjë e më të larta dhe konkurrencën e ashpër.

Sipas vlerësimeve të UBS, ndërmjetësit e hipotekave tashmë gjenerojnë rreth 80% të kredive të reja për shtëpi në Australi — një rritje e ndjeshme nga 50% vetëm gjashtë vjet më parë — duke e bërë vendin një nga tregjet më të varura nga ndërmjetësit në botë.

Kjo temë ishte në qendër të strategjive të Westpac, NAB dhe ANZ gjatë publikimit të rezultateve të tyre vjetore, ndërsa bankat kërkojnë të rrisin pjesën e tyre në një treg të dominuar nga Commonwealth Bank of Australia (CBA), huadhënësi më fitimprurës i “Katër të Mëdhenjve” dhe e vetmja bankë që jep shumicën e kredive për shtëpi përmes kanaleve të veta.

Të tre bankat — ANZ, NAB dhe Westpac — njoftuan plane për të punësuar më shumë bankierë me synim forcimin e kreditimit përmes kanaleve të brendshme. CEO i NAB, Andrew Irvine, tha se kreditimi përmes kanaleve pronësore sjell kthime 20%–30% më të larta se kreditimi përmes ndërmjetësve.

Shtytja drejt eliminimit të ndërmjetësve vjen në një kohë kur fitimet e bankave po dëmtohen nga normat e ulëta të interesit, kostot e litigacioneve dhe ristrukturimeve, si dhe konkurrenca e ashpër në rifinancimin e hipotekave. Marzhi neto i interesit për “Katër të Mëdhenjtë” u rrit vetëm me 2 pikë bazë në vitin 2025, në 1.8%, pas një rënieje të vitit të kaluar.

Në Australi, përdorimi i ndërmjetësve mbetet i lartë, duke u krahasuar me 90% të hipotekave të ndërmjetësuara në Mbretërinë e Bashkuar dhe 40%–45% në Kanada, Francë dhe Gjermani. Ekspertët thonë se bankat australiane po shqyrtojnë seriozisht reduktimin e këtij raporti për të shmangur komisionet dhe për të forcuar marrëdhënien direkte me klientët.

Huadhënia për shtëpi përbën deri në 65% të libra-kredive të bankave kryesore dhe është bërë shtylla kryesore e fitimeve, teksa institucionet financiare janë tërhequr nga bizneset e menaxhimit të pasurisë dhe operacionet jashtë vendit. Banking-u me pakicë tani sjell rreth 45% të fitimit total të “Katër të Mëdhenjve”.

Megjithëse CBA dhe bankat e tjera regjistruan fitime të kombinuara prej afro 30 miliardë dollarësh australianë në vitin 2025, rezultati shënon një rënie prej 4.5% nga viti i kaluar, pasi marzhet e fitimit vazhdojnë të ngushtohen në segmentet kryesore të huadhënies.