Kancelari gjerman Friedrich Merz ka pranuar akuzat e SHBA-së se Evropa po bënte shumë pak për të financuar mbrojtjen dhe sigurinë e saj, por tani beson se janë në të njëjtën linjë.

"E dimë që duhet të bëjmë më shumë vetë dhe në të kaluarën kemi bërë shaka," i tha ai programit Today të BBC-së, "ata po na kërkojnë të bëjmë më shumë dhe ne po bëjmë më shumë."

Merz ishte në Mbretërinë e Bashkuar për të forcuar lidhjet e mbrojtjes me Gjermaninë, si pjesë e një traktati historik miqësie që synon gjithashtu të trajtojë migracionin e parregullt dhe të promovojë shkëmbimet e të rinjve.

Lufta e Rusisë me Ukrainën ka qenë një element që ka ndikuar në javët e para të mandatit të tij si kancelar, ashtu si edhe kërcënimi i Presidentit të SHBA-së Donald Trump për të vendosur tarifa importi prej 30% mbi eksportet e Bashkimit Evropian nga 1 gushti.

Merz i tha Nick Robinson, në intervistën e tij të parë televizive në Mbretërinë e Bashkuar si kancelar, se ai e kishte takuar Trumpin tre herë dhe se ata kishin marrëdhënie të mira bisede: "Mendoj se Presidenti Trump është në të njëjtën linjë; ne po përpiqemi ta çojmë këtë luftë drejt fundit."

"Jemi në telefon një herë në javë; po koordinojmë përpjekjet tona. Një çështje është lufta në Ukrainë, dhe e dyta janë debatet dhe tarifat tona tregtare."

Merz ishte një mbështetës i zëshëm i Ukrainës gjatë fushatës zgjedhore dhe vizitoi Kievin muaj përpara se t’i çonte Kristian Demokratët e qendrës së djathtë të Gjermanisë drejt fitores në zgjedhjet e shkurtit.

Katër ditë pasi u betua në fillim të majit, ai ishte në një tren për në Kiev, në një shfaqje solidariteti me kryeministrin Sir Keir Starmer dhe presidentin Emmanuel Macron të Francës.

"Po shohim një kërcënim të madh dhe kërcënimi është Rusia. Dhe ky kërcënim nuk është vetëm për Ukrainën. Është për paqen tonë, për lirinë tonë, për rendin politik të Evropës", paralajmëroi ai.

Në prag të zgjedhjeve gjermane, zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance tronditi një audiencë në Konferencën e Sigurisë në Mynih, me një listë akuzash kundër aleatëve evropianë, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar.

Duke reflektuar mbi vërejtjet, Merz tha se qeveria "duhej të nxirrte pasojat e saj nga kjo". Mesazhi nga "mënyra shumë e hapur" e Vance, me fjalë të tjera, ishte dëgjuar me zë të lartë dhe qartë.

Merz po fliste me Nick Robinson të BBC-së në intervistën e tij të parë në Mbretërinë e Bashkuar si kancelar.

Canan Atilgan i Fondacionit Konrad Adenauer në Londër, i cili është i lidhur ngushtë me partinë e Merz, beson se kjo pati një ndikim të thellë te kancelari i ardhshëm: "Mendoj se në Mynih ai mendoi se i humbëm amerikanët - duhet të kujdesemi për veten tonë - dhe pastaj ndodhi Zelensky në Zyrën Ovale."

Edhe para se të betohej, kancelari drejtoi një ndryshim në kushtetutën gjermane për të mundësuar një rritje të madhe të shpenzimeve të mbrojtjes, duke thënë se rregulli tani për mbrojtjen gjermane ishte të bënte çfarëdo që duhej.

"Ne nuk jemi mjaftueshëm të fortë, ushtria jonë nuk është mjaftueshëm e fortë, prandaj po shpenzojmë shumë para", tha ai në intervistën e tij për BBC-në.

Së bashku, Mbretëria e Bashkuar, Gjermania dhe Franca po punojnë për një aleancë trekëndore të fuqive të mëdha evropiane, të quajtur E3, e cila, sipas Merz, do të përqendrohet jo vetëm në siguri dhe politikë të jashtme, por edhe në rritjen ekonomike.

Kancelari tha se tani ishte "shumë i afërt me Keir Starmer" dhe me presidentin francez gjithashtu. Macron do ta vizitojë atë në Berlin javën e ardhshme.

Udhëheqësi francez nënshkroi një traktat të gjerë me Gjermaninë në Aachen në vitin 2019, dhe javën e kaluar ai ra dakord për një pakt më të thellë mbrojtjeje gjatë një vizite shtetërore në Mbretërinë e Bashkuar, kështu që traktati i miqësisë Britani-Gjermani plotëson një trekëndësh të lidhjeve dypalëshe.

Të dy udhëheqësit nënshkruan traktatin në muzeun Victoria dhe Albert, rreth një milje larg ambasadës gjermane.

Merz tha se traktati dypalësh ripërtëriu angazhimin e dy aleatëve për të mbrojtur njëri-tjetrin - gjë që nuk është vetëm pjesë e traktatit të NATO-s, por ishte gjithashtu më parë pjesë e aleancës së tyre kur Mbretëria e Bashkuar ishte në BE.

Firmat britanike dhe gjermane tashmë bashkëpunojnë në prodhimin e produkteve të tilla si avionët luftarakë Typhoon Eurofighter dhe automjetet e blinduara Boxer, dhe të dy qeveritë kanë rënë dakord të nisin fushata të përbashkëta eksporti që Doëning Street beson se mund të tërheqin miliarda paund.

Ata po zhvillojnë gjithashtu një raketë me një rreze veprimi prej 2,000 km (1,250 milje) dhe kancelari më vonë tha në një konferencë për shtyp se Ukraina së shpejti do të merrte mbështetje të konsiderueshme shtesë në "zjarr me rreze të gjatë veprimi".

Merz, 69 vjeç, konsiderohet si një besimtar i fortë në aleancën transatlantike dhe e njeh mirë SHBA-në nga vitet e tij jashtë politikës, duke punuar për një firmë amerikane investimesh.

Megjithatë, natën e fitores së tij zgjedhore, ai deklaroi se administrata Trump ishte "kryesisht indiferente ndaj fatit të Evropës", një vërejtje që në atë kohë u pa si jodiplomatike për një kancelar në pritje.

I pyetur nëse kishte ndryshuar mendje që atëherë, ai tha se nuk e kishte bërë, pasi Trump "nuk ishte aq i qartë dhe aq i përkushtuar sa ishin ish-presidentët amerikanë, ish-administratat amerikane".

Ai vërejti se amerikanët po largoheshin nga Evropa dhe po i drejtoheshin Azisë, dhe për këtë arsye ishte e rëndësishme të shihej një pavarësi më e madhe nga mbrojtja amerikane.

Mbretëria e Bashkuar i ka shpëtuar kryesisht turbulencave rreth tarifave të SHBA-së mbi eksportet e saj, por Bashkimi Evropian po përballet me një afat më pak se dy javë larg dhe kërcënimin e tarifave prej 30% për të gjitha mallrat e saj.

Negociatori tregtar i BE-së, Maroš Šefčovič, udhëtoi për në Uashington këtë javë në kërkim të një marrëveshjeje që do t'i kursente të 27 shtetet anëtare nga një rritje e taksave të importit të SHBA-së.

Merz i sheh tarifat e larta si të papranueshme dhe duke shkatërruar industrinë eksportuese të Gjermanisë.

"Vëzhgimi im është se vetë presidenti po i sheh sfidat dhe se është i gatshëm të arrijë një marrëveshje. Ai e kupton."

Një element tjetër i rëndësishëm i traktatit Britani-Gjermani është marrëveshja e Berlinit për të ndryshuar ligjin për të kriminalizuar kontrabandistët që ruajnë anije të vogla në Gjermani për t'u përdorur në kalimet e paligjshme të Kanalit. Magazinimi i anijeve në Gjermani u zbulua nga një hetim i BBC vitin e kaluar.

Kancelari tha se qeveria e tij do të "bëjë detyrat e shtëpisë menjëherë" dhe priste që nuk do të duhej shumë kohë për ta çuar atë në parlament pas pushimeve të verës.

Ekzistojnë gjithashtu plane për një lidhje të drejtpërdrejtë hekurudhore nga Londra në Berlin, dhe që studentët britanikë dhe gjermanë të marrin pjesë në shkëmbime, të cilat kanë rënë që nga Brexit.

Merz tha se shpresonte shumë që njerëzit e parë që mund të shihnin një ndryshim praktik nga traktati i miqësisë do të ishin studentët, në mënyrë që brezi i ri të mund të nxiste marrëdhëniet midis dy aleatëve në të ardhmen./ BBC.