Merz dhe Starmer peshojnë veprimet e Izraelit pasi Macron rrit presionin

U shtua presioni mbi Mbretërinë e Bashkuar dhe Gjermaninë për të ashpërsuar qëndrimet e tyre ndaj Izraelit, pasi Emmanuel Macron tha se Franca do ta njihte shtetin palestinez.

Udhëheqësit në Londër dhe Berlin tani po e shqyrtojnë seriozisht veprimin e tyre thelbësor, pavarësisht sfondit të presioneve të brendshme kontradiktore - me një të katërtën e popullsisë në Gaza që përballet me kushte të ngjashme me urinë, sipas një  zyrtari të Programit Botëror të Ushqimit të OKB-së .

“Ka ardhur koha për t’i dhënë fund luftës në Gaza”, thanë udhëheqësit e Mbretërisë së Bashkuar, Francës dhe Gjermanisë në një deklaratë të përbashkët të premten. “Nevojat më themelore të popullsisë civile, duke përfshirë qasjen në ujë dhe ushqim, duhet të përmbushen pa asnjë vonesë të mëtejshme.” Një telefonatë e pritur midis tre udhëheqësve të premten u shty deri në fundjavë.

Por, ndërsa janë të bashkuar mbi nevojën urgjente për një armëpushim, çdo koordinim më i ngushtë mbetet i vështirë. Keir Starmer i Britanisë dhe Friedrich Merz i Gjermanisë deri më tani kanë refuzuar të ndjekin shembullin e tyre për njohjen e shtetit të Palestinës - megjithëse të dy po kërkojnë mënyra të reja për të ushtruar presion mbi Izraelin. 

Një mënyrë që qeveria e Merz të rrisë presionin mbi Izraelin do të ishte një rivlerësim i bllokimit të propozimeve të BE-së për të pezulluar Marrëveshjen e Asociimit BE-Izrael, e cila parashikon lidhje të ngushta në tregti dhe fusha të tjera të bashkëpunimit.

Zëdhënësi i kancelarit u tha gazetarëve të premten, se ai është “i përgatitur të rrisë presionin, nëse nuk arrihet përparim [në çështje të tilla si armëpushimi dhe ndihma humanitare]”.

Mbretëria e Bashkuar ka vendosur tashmë sanksione ndaj anëtarëve të qeverisë izraelite, por Starmer po përballet me kërkesa në rritje - përfshirë ato nga një grup ndërpartiak prej mbi 200 deputetësh - për t'u bashkuar me Francën në mbështetjen e njohjes së Palestinës.

Disa besojnë se kujdesi i Starmer lidhet me dëshirën e tij për të ruajtur marrëdhënie të mira me Presidentin e SHBA-së Donald Trump, i cili do të mbërrijë në Skoci të premten për një vizitë në dy nga fushat e tij të golfit. SHBA-të i kanë ofruar mbështetje të gjerë ushtarake, financiare dhe diplomatike Izraelit gjatë gjithë luftës.

Ndërsa Berlini tregoi se mund të jetë gati të ndjekë masa konkrete kundër Izraelit për herë të parë dhe Starmer kërkon të tërheqë vëmendjen e Trump, mbetet pyetja nëse kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu do t'i kushtojë vëmendje ndonjërit prej këtyre levave diplomatike. 

Izraeli nisi sulmin e tij ndaj Gazës në tetor 2023, pas një sulmi nga militantët e Hamasit në territorin izraelit që vrau mbi 1,000 njerëz. Sipas autoriteteve lokale shëndetësore, gati 60,000 njerëz janë vrarë në Gaza që nga fillimi i luftës Izrael-Hamas.

Leva gjermane

BE-ja ka luftuar për të pasur ndikim që nga fillimi i konfliktit, por nëse Gjermania vendos të ndërmarrë hapa më të guximshëm, kjo mund të zhbllokojë masat më të forta të bllokut deri më tani kundër Izraelit.

Merz tashmë i ka kritikuar veprimet izraelite në terma jashtëzakonisht të ashpër për një udhëheqës gjerman, por tani po përballet me kërkesa për ta përputhur retorikën e tij me veprime, përfshirë edhe nga partneri i tij i vogël i koalicionit, Partia Social Demokratike (SPD) e qendrës së majtë. Dy ligjvënës të lartë të SPD-së këtë javë i bënë thirrje qeverisë së Merz-it të ndalojë eksportet e armëve në Izrael, dhe të bashkohet me përpjekjet evropiane për të pezulluar marrëveshjen e asociimit të BE-së me vendin.

Në një takim në Bruksel të mërkurën, ambasadorët e BE-së diskutuan krizën në Gaza dhe katër vende - përfshirë Gjermaninë dhe Italinë - përsëritën kundërshtimin e tyre ndaj ndërmarrjes së veprimeve nëpërmjet marrëveshjes së asociimit.  

Kjo do të thoshte se do të kishte një “pakicë bllokuese” të aftë për të parandaluar miratimin e çdo mase ndëshkuese, në një votim të përfaqësuesve të vendeve të BE-së në Bruksel. 

Rreth 10 vende, përfshirë Belgjikën, Irlandën, Spanjën dhe Luksemburgun, folën në favor të pezullimit të paktën të pjesshëm të marrëveshjes me Izraelin në takimin e së mërkurës, sipas një diplomati të BE-së të cilit i është ofruar anonimiteti për të folur sinqerisht. 

Diplomati tha se një vendim i mundshëm nga Gjermania për të lejuar pezullimin e disa masave sipas marrëveshjes së asociimit do të ishte “i madh” dhe do ta anonte balancën në favor të veprimit. 

“Nëse Gjermania do të shqyrtonte mundësinë e ndryshimit të qëndrimit të saj sadopak, kjo do të ishte vendimtare”, shtoi i njëjti person, jo vetëm sepse Italia ka të ngjarë të ndiqte të njëjtën gjë, dhe sepse Berlini ka qenë një aleat i fortë i Izraelit deri më tani. 

 "Nëse shoku/shoqja juaj më e mirë ju thotë se jeni në rrugën e gabuar, kjo ka një ndikim shumë më të madh sesa ta thotë një i panjohur." 

Starmer nën zjarr

Anëtarët e kabinetit të Starmer thuhet se i këkruan atij të mbështeste njohjen këtë javë, në të njëjtën kohë kur një letër ndërpartiake që i bënte thirrje qeverisë të jepte njohjen u nënshkrua nga më shumë se 200 deputetë.  

Një deputet i lartë i Partisë Laburiste pretendoi se ai është “shumë më i kujdesshëm se pothuajse kushdo tjetër në parti”, ndërsa një tjetër tha se ishte gjithnjë e më “i izoluar” mbi këtë temë. 

Dy figura të larta në qarqet diplomatike thanë se ai tani ishte gjithashtu në kundërshtim me zyrën e tij të jashtme, ku zyrtarët nga sekretari i jashtëm e poshtë kanë arritur në përfundimin privatisht se është koha për të marrë një qëndrim. 

Ngurrimi i Starmer duket se nxitet pjesërisht nga mospëlqimi i tij ndaj çdo gjëje që mund të ringjallë akuzat për antisemitizëm të Partisë Laburiste, dhe dyshimi i tij i rrënjosur për çdo gjë që mund të përshkruhet si "politikë gjesti". 

Mbajtja e marrëdhënieve të mira me Trump do të jetë gjithashtu në krye të agjendës së Downing Street, sipas Peter Ricketts, ish-këshilltarit të sigurisë kombëtare të Mbretërisë së Bashkuar.  

Ai sugjeroi që Starmer nuk do të vepronte me vendosmëri përpara se të takohej me Trumpin, i cili zbret në Skoci të premten për të vizituar dy nga fushat e tij të golfit, dhe nuk ka gjasa të japë mbështetjen e tij të plotë për shtetësinë deri pasi Trump të bëjë vizitën e tij shtetërore në shtator. 

Kjo mund ta lërë derën hapur që Britania të njohë Palestinën në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së më vonë atë muaj.  

Një ish-diplomat i dytë i lartë britanik u pajtua se kryeministri nuk do të donte t’i “bezdiste” amerikanët vetëm përpara një audience me Trumpin, pas një viti përpjekjesh të përbashkëta për të ndërtuar marrëdhënie të mira me Shtëpinë e Bardhë.  

Emily Thornberry, një deputete e Partisë Laburiste dhe kryetare e komitetit të punëve të jashtme të Mbretërisë së Bashkuar, i tha POLITICO-s: “Ka një listë të gjatë gjërash për të cilat duhet të flasim me të, por nëse kemi ndonjë kapital në Shtëpinë e Bardhë, duhet ta shpenzojmë atë për këtë.” 

Macron rrit nivelin

Ndërkohë, Franca i ka përqendruar përpjekjet e saj në rritjen e mbështetjes për njohjen e shtetit të Palestinës.

Macron ka kohë që flirton publikisht me njohjen, por koha e njoftimit të së enjtes duket se i ka zënë në befasi establishmentet politike dhe diplomatike franceze. 

“Edhe nëse nuk flasim për kushte, ne gjithmonë kemi thënë se duam ta bëjmë këtë në një dinamikë kolektive me vendet e tjera që po bëjnë gjeste në favor të një afrimi me Izraelin - edhe nëse është padyshim e komplikuar për momentin - dhe vende të tjera që gjithashtu do të njoftonin njohjen e Palestinës”, tha një diplomat francez i rangut të lartë. 

I pyetur të premten në lidhje me njoftimin e Macron, Trump e quajti presidentin francez "një djalë shumë të mirë", por shtoi se "ajo që thotë ai nuk ka rëndësi" dhe se "deklarata e tij nuk ka asnjë peshë"./ Politico.