Qindra milionë fonde të Bashkimit Evropian janë përdorur në projekte që shkelin të drejtat e komuniteteve të margjinalizuara, pretendon një raport, i cili përmend iniciativa të tilla si strehimi i ndarë për romët, institucionet rezidenciale për fëmijët me aftësi të kufizuara dhe qendrat e pritjes për azilkërkuesit.
Raporti, bazuar në informacionin e mbledhur nga tetë OJQ nga e gjithë Evropa, shqyrton 63 projekte në gjashtë vende. Së bashku, këto projekte besohet se kanë marrë mw shumw se 1 miliard euro fonde nga Bashkimi Evropian, duke zbuluar një "kuptim të ulët" në dukje të të drejtave themelore në të gjithë bllokun, sipas njërit prej autorëve të raportit të financuar nga BE-ja.
Ndërsa raporti u përqendrua në gjashtë vende, ata që fshiheshin pas analizës sugjeruan se projekte të ngjashme, ishin ndoshta të përhapura në të gjithë BE-në. “Kjo është vetëm maja e ajsbergut”, tha Ines Bulic e Rrjetit Evropian për Jetë të Pavarur, duke e përshkruar si “të papranueshme” që fondet e ofruara nga qytetarët evropianë mund të jenë përdorur për të amplifikuar diskriminimin dhe ndarjen e komuniteteve, që tashmë renditeshin ndër më të margjinalizuarat e bllokut.
Ajo përmendi si shembull një shkollë në Greqi për persona me aftësi të kufizuara dhe nevoja të veçanta, e cila kishte qenë pjesë e një investimi më të gjerë të BE-së në shkollat profesionale speciale. “Ajo që do të donim të shihnim është investimi në arsimin gjithëpërfshirës, i cili është shumë i nevojshëm në të gjithë BE-në, siç janë shkollat e aksesueshme, investimet në mësuesit mbështetës dhe shërbime të tjera që u lejojnë fëmijëve të ndjekin shkollat e rregullta”, tha ajo.
Një shembull tjetër që ajo dha ishte ai i një institucioni për fëmijë me aftësi të kufizuara në Rumani, i cili kishte marrë 2.5 milionë euro fonde, ku fëmijët dërgoheshin të jetonin në vend që t'u ofrohej mbështetje për të qëndruar me familjet e tyre. "Kjo është shumë shqetësuese. Është një e drejtë e të gjithë fëmijëve, me aftësi të kufizuara apo jo, të rriten në familjet e tyre."
Shembuj të tjerë të theksuar në raport përfshijnë ndërtimin e banesave sociale për romët në Rumani në periferi të një qyteti. Larg çdo shërbimi publik, shtëpitë janë ndërtuar nga kontejnerë të kantierit detar dhe nuk plotësojnë kërkesat minimale për izolim termik ose akustik dhe kanalizime, vëren raporti. Disa qendra pritjeje për azilkërkuesit në të gjithë Greqinë u raportuan gjithashtu për vendndodhjet e tyre jashtëzakonisht të largëta dhe kushtet e këqija të jetesës.
Ata që qëndronin pas raportit përmendën disa arsye për të shpjeguar se si miliona euro kishin përfunduar, duke u ndarë për projekte të konsideruara si diskriminuese. Njëra ishte një "kuptim i ulët" në dukje i të drejtave themelore në disa qeveri dhe pjesë të BE-së, tha Andor Urmos i Bridge EU, organizata që kishte punuar me grupe të ndryshme të shoqërisë civile në të gjithë Evropën për të përgatitur raportin.
“Kjo është ajo që duhet të trajtojmë në të ardhmen”, tha ai. “Të kemi një pikëpamje të përbashkët, një kuptim të përbashkët se ndërtimi i një shkolle të ndarë për fëmijët romë është shkelje e të drejtave themelore, ashtu siç është ndërtimi i një institucioni rezidencial për personat me aftësi të kufizuara ose mbyllja e njerëzve në qendra pritjeje siç po ndodh në Greqi.”
Gjetjet përputhen me një sërë raportesh të kohëve të fundit. Këtë javë, Këshilli i Evropës tha se segregacioni në shkolla po rezultonte në arsim me cilësi më të ulët për romët, duke vënë në dukje se përqendrimi i lartë i fëmijëve romë në shkolla të caktuara "duket të jetë rezultat i segregacionit në vendbanime, por edhe i praktikave të vazhdueshme nga autoritetet shkollore për të edukuar fëmijët romë në klasa ose ndërtesa të ndara".
Vitin e kaluar një agjenci e BE-së zbuloi se numri i personave me aftësi të kufizuara që jetonin në mjedise të ndara, ndonjëherë të dëmshme, ishte rritur në shumë shtete anëtare të BE-së, ndërsa organizatat e shoqërisë civile kanë akuzuar vazhdimisht qendrat e refugjatëve të financuara nga BE-ja për shkelje të të drejtave të njerëzve.
Kur u kontaktua, Komisioni Evropian tha se ishte në dijeni të gjetjeve të raportit të kësaj jave dhe po e shqyrtonte atë.
“Është e rëndësishme të theksohet se komisioni nuk financon asnjë organizatë që nuk i respekton plotësisht të drejtat dhe vlerat themelore”, tha një zëdhënës. “Në rast të shkeljes së kushteve në fuqi, ne kemi mjete për të ndërprerë bashkëpunimin dhe për të rikuperuar paratë, sipas nevojës.”
Raporti renditi projekte që ishin nën menaxhim të përbashkët, që do të thotë se komisioni mbështetej te autoritetet kombëtare për të siguruar ligjshmërinë dhe rregullsinë e operacioneve, tha ai. “Si BE-ja ashtu edhe shtetet anëtare të saj duhet të sigurojnë vazhdimisht që projektet që janë të papajtueshme me vlerat evropiane ose ndjekin një agjendë të paligjshme, të mos marrin mbështetje nga qeveria dhe fondet evropiane”, shtoi zëdhënësi.
Raporti nxori në pah mangësi serioze në mënyrën se si po menaxhohen dhe monitorohen fondet e BE-së, tha Steven Allen i Fondacionit Validity, një organizatë për të drejtat e personave me aftësi të kufizuara që kontribuoi gjithashtu në dokument.
“Mund të shohim se si shtetet anëtare të BE-së, ashtu edhe Komisioni Evropian, po dështojnë të parandalojnë që paratë e taksapaguesve të BE-së të lehtësojnë dhe financojnë shkelje të rënda të të drejtave të popullatave të shumta të margjinalizuara”, tha ai.
Publikimi i raportit u caktua me kujdes në kohën e duhur, përpara se të bëhet planifikimi për buxhetin e ardhshëm të BE-së, i cili do të hyjë në fuqi në vitin 2028. Gjetjet e tij e bënë të qartë se zërat e atyre, që shpesh nuk dëgjohen duhet të përfshihen në vendimmarrje, tha Allen.
Kjo mund të ndihmojë në zhbllokimin e fuqive transformuese të financimit të BE-së, duke ofruar potencialin për të ndërtuar sisteme arsimore gjithëpërfshirëse ose për të rishikuar fusha të tilla si strehimi publik, ku ankesat janë lidhur me rritjen e së djathtës ekstreme.
“Fondet e BE-së kanë potencialin të jenë një mjet i fuqishëm dhe të ofrojnë përfitime reale dhe të prekshme të projektit të BE-së për popullatat më të margjinalizuara në kontinent sot”, tha ai. “Dhe ato me të vërtetë mund të përdoren si një antidot kundër rritjes së nacionalizmit në rritje dhe politikës ekstremiste të ekstremit të djathtë. Fondet duhet të synohen më mirë.”/ The Guardian.
© SYRI.net