Këshilli i Evropës: Profilizimi racor është ende i përhapur në të gjithë BE-në

Teknologjitë e reja si njohja e fytyrës mund ta përkeqësojnë problemin, kanë sugjeruar ekspertët.

Zyrtarët e zbatimit të ligjit në të gjithë Evropën vazhdojnë të përdorin profilizimin racor, ka paralajmëruar organi monitorues i të drejtave të njeriut i Këshillit të Evropës (ECRI).

Në një raport të publikuar të mërkurën, ECRI tha se praktika — e cila i detyron zyrtarët të veprojnë bazuar në prejardhjen etnike, ngjyrën e lëkurës, fenë ose shtetësinë në vend të provave objektive — vazhdon si në policimin me ndalime dhe kontrolle ashtu edhe në kontrollet kufitare.

“Kemi vënë re se asnjë shtet anëtar i Këshillit të Evropës nuk është vërtet imun kur bëhet fjalë për profilizimin racor”, tha për Euronews, Bertil Cottier, kryetar i Komisionit Evropian kundër Racizmit dhe Intolerancës (ECRI).

Shqetësime për teknologjitë e reja

Ekspertët janë të shqetësuar për planet e agjencive të zbatimit të ligjit për të përdorur gjerësisht teknologjinë e njohjes së fytyrës. Ata thonë se së pari duhet të futen masa mbrojtëse të përshtatshme.

Pavarësisht kornizës strikte evropiane të përcaktuar në Aktin e Inteligjencës Artificiale, i cili hyri në fuqi në gusht 2024, praktikat ndryshojnë në shtete të ndryshme anëtare.

Policia franceze, për shembull, ka përdorur rregullisht njohjen e fytyrës në rrugë për shumë vite, dhe Belgjika po shqyrton mundësinë e futjes sistematike të teknologjisë kontraverse për "gjurmimin e shkelësve të dënuar dhe të dyshuar".

Këshilli i Evropës vuri në dukje hulumtimet që tregojnë se një teknologji e tillë rrezikon të identifikojë gabimisht individët.

"Është një shqetësim për ne. Teknologjitë e reja janë gjithmonë problem kur bëhet fjalë për çështjet e diskriminimit", tha Cottier. "Kemi frikë se nëse abuzohet me teknologjitë e reja, atëherë kjo do ta përkeqësojë problemin."

Për këtë arsye, ECRI mbikëqyr teknologjitë në zhvillim.

Këshilli i Evropës ka miratuar një konventë kornizë mbi inteligjencën artificiale dhe të drejtat e njeriut.

“Një komitet i Këshillit të Evropës po merret me çështjet e antidiskriminimit dhe po përgatit një rekomandim specifik në fushën e inteligjencës artificiale dhe diskriminimit”, tha Cottier.

Këshilli i Evropës thotë se vendet dështojnë në trajtimin e profilizimit racor të policisë

Raporti i ECRI-t nuk citon situata në vende specifike.

Megjithatë, në të kaluarën, organi ka publikuar raporte specifike për vendin.

Në Francë, për shembull, ECRI ka rekomanduar prej kohësh që autoritetet të prezantojnë një sistem efektiv të regjistrimit të verifikimeve të identitetit nga oficerët e zbatimit të ligjit.

Vitin e kaluar, Këshilli i Evropës organizoi një tryezë të rrumbullakët me autoritetet franceze, forcat policore dhe OJQ-të për të diskutuar rekomandimin.

"Franca është një vend shqetësues kur bëhet fjalë për profilizimin racor", tha Cottier.

"Por megjithatë, me trishtim, vumë re disa muaj më parë se rekomandimi ynë për luftimin e profilizimit racor - në veçanti për gjurmimin e oficerëve të policisë që (gabimisht) ndaluan njerëzit - është injoruar deri më tani", shtoi Cottier.

Gjykata më e lartë administrative e Francës vendosi në vitin 2023 se shteti po dështonte të trajtonte praktikën e dokumentuar gjerësisht të profilizimit racor nga policia.

OJQ-të kanë paralajmëruar se kjo praktikë dëmton marrëdhënien midis policisë dhe publikut . Njësoj si edhe ECRI, e cila tha në raportin e saj se "profilizimi racor gjeneron një ndjenjë poshtërimi dhe padrejtësie në shoqëri".

“Praktika të tilla rrezikojnë punën e zyrtarëve të zbatimit të ligjit që zbatojnë ligjin dhe standardet e etikës policore dhe që janë të përkushtuar ndaj luftës kundër racizmit dhe diskriminimit racor”, shkruan ekspertët e ECRI-t.

Qeveria italiane kundërshton studimin

Italia është një tjetër vend shqetësues.

"Gjatë vizitës sonë në Itali vumë re disa raste të profilizimit racor brenda forcave policore. I bëmë një rekomandim qeverisë italiane që ta marrë seriozisht këtë çështje", vuri në dukje Cottier.

Këtu, profilizimi racor nga forcat e ligjit synon veçanërisht komunitetin rom dhe njerëzit me prejardhje afrikane.

Një raport i tetorit 2024 i kërkoi Italisë të kryente një studim të pavarur për të vlerësuar nivelin e profilizimit racor brenda forcave të saj policore.

Megjithatë, qeveria italiane e kundërshtoi këtë.

Kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, mbrojti “burrat dhe gratë që, çdo ditë, punojnë me përkushtim dhe vetëmohim për të siguruar sigurinë e të gjithë qytetarëve, pa dallim”.

Ndërkohë, zëvendëskryeministri Matteo Salvini e quajti ECRI-në “një organ të padobishëm”.

Cottier shpreh keqardhje për këtë përgjigje. "Ata patën përshtypjen se ne e denoncuam Italinë dhe policinë italiane duke thënë se ata kryen profilizim racor. Në fakt, ne thjesht i kërkuam qeverisë italiane të vlerësonte problemin", tha ai.

Mbetet një çështje delikate, pranoi kryetari i ECRI-t. "Ne nuk duam t'i kundërvihemi policisë. Ne e dimë se kemi nevojë për të dhe duam t'i besojmë. Kjo është arsyeja pse ndonjëherë është shumë e vështirë t'i bësh shtetet të vetëdijshme për këtë çështje", përfundoi Cottier.

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Vala e të nxehtit në Itali lë 5 të vdekur, 17 qytete në alarm të kuq
• Trump: Irani po bën lëshime shumë të mëdha
• Rubio: Grupi teknik për Iranin do të ritakohet javën e ardhshme