Faturat e energjisë në të gjithë Evropën: Çfarë pjese të kostos përbëhet nga taksat?

Vendet evropiane ndjekin politika të ndryshme tatimore për çmimet e energjisë, duke rezultuar në ndryshime të mëdha në pjesën e taksave dhe TVSH-së në faturat e energjisë elektrike dhe gazit për konsumatorët. Këto politika ndikojnë drejtpërdrejt në barrën financiare të familjeve, veçanërisht në një periudhë kur çmimet e energjisë janë rritur ndjeshëm pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

Megjithëse çmimet janë stabilizuar, kostot mbeten të larta për shumë familje evropiane. Taksat përbëjnë një përqindje të rëndësishme të çmimit final që paguajnë konsumatorët, dhe kjo përqindje varion gjerësisht midis vendeve. Disa shtete ofrojnë subvencione për të zbutur ndikimin e çmimeve të larta, ndërsa të tjera ruajnë nivele të larta tatimore për të inkurajuar tranzicionin drejt energjive të rinovueshme.

Sipas Indeksit të Çmimeve të Energjisë Familjare (HEPI), i përpiluar nga Energie-Control Austria, MEKH dhe VaasaETT, në prill 2024 pjesa mesatare e taksave në çmimin e energjisë elektrike për familjet në kryeqytetet e BE-së ishte 22%. Kjo përfshinte 8% si taksë mbi energjinë dhe 14% si TVSH. Niveli më i ulët u regjistrua në Amsterdam (-26%) për shkak të një kredie tatimore që tejkalon shumën e taksës, ndërsa niveli më i lartë u pa në Kopenhagen (49%).

Në qytete si Luksemburgu, taksat e energjisë janë gjithashtu negative, si pjesë e politikave për të stabilizuar çmimet dhe për të mbështetur konsumatorët. Ndërkohë, në qytete të tjera si Brukseli, Berlini, Oslo dhe Helsinki, taksat përbëjnë mbi 30% të çmimit total të energjisë elektrike.

Për gazin natyror, taksat janë edhe më të larta. Pjesa mesatare e taksave në çmimet e gazit në kryeqytetet e BE-së është 28%, me një nivel maksimal prej 49% në Amsterdam dhe më të ulët prej vetëm 5% në Zagreb. Në Berlin, banorët paguajnë 40% të çmimit të gazit në formë taksash, ndërsa në Londër kjo shifër është vetëm 11%.

Sipas ekspertëve të HEPI-t, ndryshimet reflektojnë politika të ndryshme kombëtare, që lidhen me qëllime mjedisore dhe struktura të tregut. Danimarka, për shembull, përdor taksat e larta si mjet për të mbështetur energjinë e gjelbër dhe për të promovuar efikasitetin energjetik. Holanda, nga ana tjetër, i ka ulur taksat për energjinë elektrike për të nxitur largimin nga përdorimi i gazit.

Sidoqoftë, pjesa e taksave në faturë nuk duhet ngatërruar me shumën reale të paguar. Për shembull, edhe pse taksa në Romë dhe Budapest është 21%, kostoja absolute është shumë më e lartë në Romë për shkak të çmimit bazë më të lartë të energjisë.

Sipas të dhënave të prillit 2025, çmimet e energjisë elektrike varionin nga 9.1 c€/kWh në Budapest në 40.4 c€/kWh në Berlin, ndërsa për gazin, çmimet varionin nga 2.5 c€/kWh në Budapest në 34.1 c€/kWh në Stokholm. Për të bërë krahasime të drejta mes vendeve, është e rëndësishme të merren në konsideratë edhe standardet e fuqisë blerëse.

Ndërkohë që Europa përballet me pasojat ekonomike të krizës energjetike dhe të tranzicionit të gjelbër, balancimi i kostove për konsumatorët dhe qëllimeve mjedisore mbetet sfidë për politikat publike.

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Vala e të nxehtit në Itali lë 5 të vdekur, 17 qytete në alarm të kuq
• Trump: Irani po bën lëshime shumë të mëdha
• Rubio: Grupi teknik për Iranin do të ritakohet javën e ardhshme