Malta fajtore për skemën e 'pasaportës së artë', që lejonte blerjen e shtetësisë së BE-së

Skema kontroversiale e pasaportës së artë të Maltës, që u mundësonte të huajve të blejnë shtetësinë e BE-së në këmbim të investimeve që arrinin deri në 690,000 euro, u shpall e paligjshme nga Gjykata e Lartë e BE-së të martën.

Komisioni i BE-së ndërmori veprime ligjore vite më parë, duke argumentuar se skema e pasaportës së artë shkelte detyrën e Maltës për të bashkëpunuar sinqerisht. Ajo ofronte mundësinë për individët që të fitonin shtetësinë malteze, dhe nga ana tjetër, të kishin të drejtën të punonin në të gjithë BE-në, edhe nëse nuk kishin lidhje familjare apo shtëpi në këtë vend.

Gjykata e BE-së ra dakord me Komisionin, duke gjetur se një skemë e tillë “përbën tregtimin e dhënies së statusit të shtetarit të një shteti anëtar dhe, për pasojë, shtetësinë e Bashkimit, e cila është e papajtueshme me konceptimin e atij statusi themelor që buron nga Traktatet e BE-së”.

Gjykata vlerësoi se pagesat apo investimet ishin baza e skemës malteze, duke shtuar se “nuk mund të merret parasysh që qëndrimi aktual në atë territor të konsiderohej nga Republika e Maltës si një kriter thelbësor për dhënien e shtetësisë nën këtë skemë”.

Gjykata shpalli se, duke krijuar dhe operuar skemën e pasaportës së artë, Malta nuk ka përmbushur detyrimet e saj nën traktatet e BE-së dhe urdhëroi që Malta të paguajë shpenzimet e çështjes.

Ky vendim ishte në kundërshtim me një raport jo-detyruese të avokatit të përgjithshëm Anthony Collins, i cili në tetor të vitit të kaluar i kishte hedhur poshtë shqetësimet e Komisionit të BE-së, duke thënë se skema nuk dëmtonte integritetin e Bashkimit Evropian.

“Shqiptarët kanë vendosur se është për secilin prej tyre të përcaktojnë se kush ka të drejtë të jetë shtetas i tyre dhe, si pasojë, kush është qytetar i BE-së”, kishte sugjeruar mendimi i Collins.

Gjykatësit e Gjykatës së Drejtësisë nuk janë të detyruar të ndjekin opinionet e Avokatit të Përgjithshëm, megjithatë, në shumicën e rasteve ata i ndjekin ato.

Skema malteze ishte e fundit mbetur në BE, pas heqjes së procedurës në Qipro në vitin 2020 dhe në Bullgari në vitin 2022. Vendet e tjera ofrojnë “viza të arta”, një sistem më të ngushtë që ofron leje qëndrimi për ata që janë të gatshëm të paguajnë, megjithatë këto janë gjithashtu nën vëzhgim.

Portugalia e ka zvogëluar skemën e vizave të arta vitin e kaluar, duke hequr kushte investimi në pasuri të paluajtshme për të ulur spekulimet me pasuri. Holanda ka ndjekur të njëjtin shembull, duke mbyllur skemën e vizave të arta në janar të vitit 2024, dhe Spanja gjithashtu ka premtuar të heqë vizat e arta për ata që investojnë në pasuri të paluajtshme.

Këto skema kanë ngritur shqetësime të mëdha për sigurinë dhe pastrimin e parave, sidomos pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, pasi blerja e një pasaporte apo leje qëndrimi të BE-së mund të lejojë rusët e pasur të shmangin sanksionet.

Në vitin 2022, deputetët e Parlamentit Evropian kërkuan rregulla më të rrepta për vizat e arta dhe një ndalim të shtetësisë përmes investimeve, duke thënë se kjo ishte “e papranueshme nga një këndvështrim etik, ligjor dhe ekonomik”.

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Vala e të nxehtit në Itali lë 5 të vdekur, 17 qytete në alarm të kuq
• Trump: Irani po bën lëshime shumë të mëdha
• Rubio: Grupi teknik për Iranin do të ritakohet javën e ardhshme