Pas më shumë se tre vjet lufte, Ukraina ka rënë dakord me një propozim të SHBA për një armëpushim të menjëhershëm. Armëpushimi 30-ditor do të hyjë në fuqi nëse Rusia nënshkruan të njëjtat kushte, sipas një deklarate të përbashkët nga qeveritë ukrainase dhe amerikane.
Skica e një marrëveshjeje pasoi tetë orë bisedime në Jeddah, Arabinë Saudite, midis ekipeve duke përfshirë Sekretarin e Shtetit të SHBA, Marco Rubio dhe nga pala ukrainase, shefin e shtabit të Presidentit Volodymyr Zelenskyy, Andriy Yermak.
Duke shkruar në X, Zelenskyy shpjegoi se plani do të përfshinte “një armëpushim të përkohshëm të plotë 30-ditor, jo vetëm ndalimin e sulmeve me raketa, drone dhe bomba, jo vetëm në Detin e Zi, por edhe përgjatë gjithë vijës së frontit. Ukraina është e gatshme ta pranojë këtë propozim – ne e shohim atë si një hap pozitiv dhe jemi të gatshëm ta ndërmarrim atë. Tani, i takon Shteteve të Bashkuara të bindin Rusinë të bëjë të njëjtën gjë”.
Presidenti amerikan Donald Trump tha se do të flasë me liderin rus Vladimir Putin për pranimin e planit të armëpushimit. "Duhen dy për tango," tha ai.
Ja çfarë dimë deri tani:
1. Luftimet mund të ndalen menjëherë - nëse Rusia bie dakord
Ekipi i Trump thotë se tani, do ta çojnë planin për një armëpushim 30-ditor në Moskë. “Topi është tani në fushën e tyre”, tha Rubio. Rusia ka qenë e kënaqur nga qëndrimi i deritanishëm i Trump dhe armëpushimi nuk i imponon Kremlinit asnjë parakusht, me sa dihet, përveç një pauze në luftime.
Sipas planit të armëpushimit, pauza në luftime do të lejonte hapa humanitar, duke përfshirë shkëmbimin e robërve të luftës, lirimin e civilëve të ndaluar “dhe kthimin e fëmijëve ukrainas të transferuar me forcë”, thuhet në deklaratën e përbashkët.
2. A do të pajtohet Putin?
Përgjigja fillestare e Moskës nuk ishte saktësisht entuziaste. Duke folur për shërbimin shtetëror të lajmeve të Rusisë TASS, zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme Maria Zakharova tha: "Ne nuk përjashtojmë kontaktet me përfaqësuesit e SHBA gjatë ditëve të ardhshme".
Zyrtarët perëndimorë kanë qenë prej kohësh skeptikë nëse Putini është vërtet i interesuar për paqen afatgjatë, edhe nëse ai pranon një armëpushim 30-ditor. Rusia ka fituar terren në fushën e betejës, me ndihmën e vendeve të tjera, duke përfshirë Korenë e Veriut, Kinën dhe Iranin.
Putini ka paraqitur gjithashtu kërkesa për një marrëveshje të qëndrueshme që duket se është e pamundur të pranohet nga Ukraina, duke përfshirë ndalimin e paqeruajtësve evropianë dhe njohjen ndërkombëtare për territoret e pushtuara nga Rusia. A do të bëjë ai kompromis për këto kushte, vetëm sepse Trump e dëshiron atë?
3. SHBA po ndan sërish inteligjencën me Ukrainën
Pas ndërmarrjes së hapit radikal të ndërprerjes së furnizimit me pajisje ushtarake dhe inteligjencës në Kiev, SHBA-ja tani ka rënë dakord të rifillojë ndarjen e informacionit të saj sekret. Gjithashtu do të rifillojë “ndihmën për sigurinë”.
4. Kjo nuk është një marrëveshje paqeje
Kushtet e propozimit janë për një armëpushim të përkohshëm që mund të zgjatet, nëse të dyja palët bien dakord. Pasi të ndërpriten luftimet, negociatat do të fillojnë menjëherë për kushtet e një paqeje të përhershme. Si SHBA ashtu edhe Ukraina kanë premtuar të emërojnë ekipet e tyre negociuese, sa më shpejt të jetë e mundur.
5. Kjo nuk është një marrëveshje mineralesh
Trump e ka bërë të qartë se ai dëshiron qasje në rezervat e Ukrainës të mineraleve kritike, si litium, urani dhe titan. Zelenskyy pritej të nënshkruante një lloj marrëveshjeje për të drejtat e zhvillimit të mineraleve për kompanitë amerikane kur ai vizitoi Shtëpinë e Bardhë dy javë më parë, por kjo u shpërbë gjatë një mosmarrëveshjeje të ashpër publike me Trump dhe zëvendëspresidentin e tij JD Vance.
Pas njoftimit të planit të armëpushimit të martën, Trump u tha gazetarëve se do ta ftonte Zelenskyy të kthehej në Shtëpinë e Bardhë.
6. Ukraina ende nuk ka hequr dorë nga asnjë territor
Përpara bisedimeve, Rubio paralajmëroi Kievin se do t'i duhej të bënte lëshime, duke përfshirë territorin. Por gjatë tetë orëve të diskutimeve në Jeddah të martën, tema e cedimit të territorit as që u ngrit, sipas një zyrtari ukrainas. Megjithatë, çështja është e sigurt që do të diskutohet nëse fillojnë negociatat thelbësore për një zgjidhje të përhershme.
7. Trump nuk ka pranuar të japë garanci sigurie
Presidenti amerikan e ka bërë të qartë se nuk është i prirur të garantojë “shumë” sigurinë e ardhshme të Ukrainës, duke e parë këtë si një punë për Evropën, jo për Amerikën. Asgjë në deklaratën e përbashkët të së martës, nuk sugjeron se kjo ka ndryshuar.
8. Evropa duhet 'të përfshihet'
Deklarata thoshte se ukrainasit dëshironin që "partnerët evropianë" të përfshiheshin në procesin e paqes. Megjithatë, nuk ishte e qartë se pala amerikane ishte dakord me atë pikë. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen dhe kryeministri britanik, Keir Starmer ishin të dy të shpejtë për të përshëndetur përparimin drejt paqes në bisedime.
9. Çfarë më pas?
Starmer do të thërrasë një takim të liderëve evropianë dhe të tjerë të shtunën. Ai ka punuar me presidentin francez, Emmanuel Macron për të mbledhur një "koalicion të vullnetarëve" - vende që janë të përgatitura të dërgojnë trupa si paqeruajtës ose të ofrojnë mbështetje tjetër për një mision ndërkombëtar, për të mbështetur një armëpushim të përhershëm.
Shtetet e Bashkuara nuk janë pjesë e këtyre diskutimeve, pasi qeveria e Trump ka sinjalizuar se nuk do të ketë çizme amerikane në terren. Shumë do të varen nga fakti nëse koalicioni i Starmer dhe Macron është mjaft i fortë për të bindur ukrainasit se do të ndalojë sulmin e Rusisë dhe mjaftueshëm neutral për të bindur Putinin se nuk është një kërcënim./ Përshtati @Syri.Net - Politico.
© SYRI.net