'Pjesë e mjeteve tona biologjike': Foshnjat e porsalindura mund të parashikojnë ritmin e muzikës

Studiuesit kanë zbuluar se foshnjat e porsalindura mund të parashikojnë ritmin në pjesë muzikore, duke ofruar njohuri mbi një tipar themelor njerëzor.

Foshnjat në barkun e nënës fillojnë t’i përgjigjen muzikës rreth moshës tetë ose nëntë muajsh, siç tregohet nga ndryshimet në rrahjet e zemrës dhe lëvizjet e trupit, tha Dr. Roberta Bianco, autorja e parë e hulumtimit, e cila bën pjesë në Institutin Italian të Teknologjisë në Romë.

“Hulumtimet e mëparshme kanë treguar gjithashtu se aspekte të kujtesës muzikore mund të kalojnë nga barku i nënës deri në lindje”, shtoi ajo.

Megjithatë, nuk ishte e qartë se sa thellë përpunoheshin aspekte të ndryshme të muzikës nga truri kaq i ri. Studimi hedh dritë mbi këtë, duke sugjeruar se të porsalindurit mund të zbulojnë dhe parashikojnë modele që lidhen me ritmin, por jo melodinë.

Bianco tha se studimet e mëparshme sugjeronin se majmunët makakë, treguan gjithashtu një ndjeshmëri më të madhe ndaj modeleve ritmike sesa atyre melodike.

“Ritmi duket se është ndërtuar mbi aftësi dëgjimore shumë të lashta që i ndajmë me primatët e tjerë, ndërsa melodia duket se varet nga specializimet e trurit të njeriut që formohen nga të mësuarit pas lindjes”, tha Bianco.

“Me fjalë të tjera, ritmi mund të jetë pjesë e mjeteve tona biologjike, ndërsa melodia është diçka në të cilën rritemi. Kjo [mund] të ndihmojë në shpjegimin pse meloditë ndryshojnë kaq shumë nëpër kultura, ndërsa ritmi tenton të ndjekë modele më universale.”

Duke shkruar në revistën Plos Biology, Bianco dhe kolegët e saj përshkruajnë se si përdorën elektroencefalografinë (EEG) për të mbledhur të dhëna për aktivitetin e trurit nga të porsalindurit në gjumë të pajisur me kufje.

Foshnjave iu luajtën, në rend të rastësishëm, pjesë muzikore origjinale të kompozuara nga Bahu, si dhe versione ku lartësitë dhe kohëzgjatja e notave përziheshin.

Bianco tha se ekipi përdori modele kompjuterike për të vlerësuar se sa e habitshme ishte secila notë në një pjesë, bazuar në strukturën ritmike ose melodike paraprake të muzikës.

Pastaj ata analizuan sinjalet EEG nga 49 të porsalindur, për të parë nëse surprizat reflektoheshin në aktivitetin e trurit të tyre.

Ekipi zbuloi se ky ishte vërtet rasti për surprizat në ritëm në pjesët origjinale, duke sugjeruar që foshnjat mund të gjurmojnë dhe parashikojnë modelet ritmike në muzikën e vërtetë. Megjithatë, surprizat në melodi nuk u reflektuan në aktivitetin e trurit.

Për më tepër, aktiviteti i trurit të të porsalindurve nuk pasqyronte surpriza në ritëm ose melodi në muzikën e përzier.

Bianco tha: “Meqenëse rendi i lartësive të toneve dhe intervalet kohore u randomizuan brenda një pjese, truri nuk mund të nxjerrë rregullsi për të ndërtuar pritjet mbi të.”

Bianco tha se gjetjet sugjerojnë që truri i njeriut është i sinkronizuar biologjikisht për të bërë parashikime kur dëgjon muzikë, veçanërisht në lidhje me ritmin.

“Është e rëndësishme të theksohet se këto parashikime shkojnë përtej parashikimit të thjeshtë të një intervali të rregullt: ato përfshijnë zbulimin e modeleve në muzikë dhe të mësuarit se si këto modele shpalosen me kalimin e kohës”, shtoi ajo.

Bianco tha se aftësi të tilla tek të porsalindurit, ndoshta i kanë rrënjët në përvoja shumë bazike biologjike dhe shqisore. “Para lindjes, mjedisi fetal dominohet nga ritme të rregullta, të tilla si rrahjet e zemrës së nënës dhe lëvizja e përsëritur që shoqërohet me ecjen e saj”, tha ajo, duke vënë në dukje se ritme të tilla mund t’i japin trurit një ndjesi të hershme të kohës dhe parashikueshmërisë.

Dr. Giovanni Di Liberto i Trinity College Dublin, i cili nuk ishte i përfshirë në punim, e vlerësoi studimin, por tha se nuk e merrte plotësisht parasysh nëse nënat u luanin muzikë foshnjave të tyre para se të lindnin, megjithëse ai tha se studimi hapi mundësinë e hulumtimit të kësaj.

Bianco vuri në dukje se foshnjat mund të dëgjonin muzikë në mitër gjatë tremujorit të fundit, duke shtuar se ndërsa meloditë ishin të shtrembëruara, struktura ritmike mbetej relativisht e paprekur.

Prof. Usha Goswami e Universitetit të Kembrixhit tha se përfundimet e studimit përputheshin me punën e saj me foshnjat, e cila sugjeronte se përvetësimi i gjuhës fillonte me ritmin e të folurit.

“Dallimet individuale në përpunimin e të folurit të fëmijëve, duket se varen nga perceptimi i ritmit të të folurit dhe jo nga perceptimi i strukturës së lartësisë së tonit, dhe ky punim gjithashtu propozon një perspektivë evolucionare mbi këtë”, tha ajo./ Guardian.