Test i thjeshtë nga pështyma premton diagnostikim më të shpejtë të endometriozës

Gratë nuk do të duhet më të presin me vite për një diagnozë të endometriozës, pasi autoritetet shëndetësore kanë dhënë dritën jeshile për teste të reja që mund të kryhen edhe përmes mjekut të përgjithshëm.

Instituti Kombëtar për Shëndet dhe Kujdes Klinik në Britani, NICE, ka bërë të ditur se testet EndoSure dhe Endotest mund të përdoren në kuadër të NHS, me qëllim uljen drastike të vonesave në diagnostikim.

Me Endotest, pacientja jep një mostër pështyme, e cila më pas dërgohet në laborator për të kontrolluar disa shënues të vegjël biologjikë të quajtur microRNA. Prania e tyre mund të tregojë endometriozë.

Ndërsa EndoSure funksionon duke matur sinjale elektrike në zorrë, përmes sensorëve që vendosen në pjesën e barkut. Gratë duhet të agjërojnë gjashtë deri në tetë orë para testit dhe më pas të pinë ujë për 45 minuta gjatë procedurës.

Endometrioza është një gjendje e dhimbshme ku qeliza të ngjashme me ato të shtresës së brendshme të mitrës rriten në pjesë të tjera të trupit.

Kjo sëmundje prek rreth një në dhjetë gra në moshë riprodhuese në Britani. Megjithatë, sipas NICE, koha mesatare për të marrë një diagnozë është më shumë se nëntë vjet.

Testet miratohen për përdorim fillestar trevjeçar

Rekomandimi i ri paraprak i miraton këto dy teste për përdorim në NHS për një periudhë trevjeçare. Gjatë kësaj kohe do të mblidhen prova shtesë për të vlerësuar sa të sakta dhe efektive janë ato në praktikë. Pas kësaj periudhe, mund të jepet miratimi përfundimtar.

Asnjëri prej testeve nuk është menduar të përdoret si mjet i vetëm diagnostikues, por ato pritet të ndihmojnë që gratë të marrin më shpejt diagnozën dhe trajtimin e duhur.

Në një anketë me më shumë se 10 mijë gra, të kryer nga grupi parlamentar për endometriozën, më shumë se gjysma raportuan se kishin vizituar mjekun e përgjithshëm mbi dhjetë herë para se të merrnin diagnozën.

Po ashtu, më shumë se gjysma e grave të anketuara thanë se kishin përfunduar në urgjencë për shkak të simptomave.

Vonesat në diagnostikim mund të ndodhin për arsye të ndryshme, përfshirë mungesën e përvojës së mjekëve në përdorimin e ultrazërit transvaginal, si dhe pritjet e gjata për shërbimet gjinekologjike spitalore.

Aktualisht, testet për endometriozën përfshijnë ultrazërin, rezonancën magnetike ose laparoskopinë, një procedurë ku një kamerë futet përmes një prerjeje të vogël në bark.

NICE: Mund të ndryshojë jetën e shumë grave

Dr. Anastasia Chalkidou, drejtoreshë e programit të teknologjisë shëndetësore në NICE, tha se për disa gra, diagnostikimi i endometriozës mund të zgjasë pothuajse një dekadë.

“Mesatarja në Britani është nëntë vjet e katër muaj, ndërsa për gratë nga komunitetet etnike të ndryshme kjo periudhë rritet deri në 11 vjet”, tha ajo.

“Shtyrja e diagnozës do të thotë të jetosh me dhimbje kronike të legenit, që ndikon në jetën e përditshme, marrëdhëniet personale dhe punën.”

Sipas saj, këto teknologji kanë potencialin ta ndryshojnë këtë realitet, duke u dhënë profesionistëve të kujdesit parësor mjete më të mira dhe jo-invazive për të identifikuar më herët endometriozën.

“Udhëzimi ynë paraprak pasqyron përkushtimin për t’i sjellë sa më shpejt inovacionet premtuese te pacientët, duke u siguruar njëkohësisht që provat për përdorimin e tyre më të gjerë të ndërtohen në mënyrë rigoroze”, shtoi ajo.

Me Endotest, rezultati laboratorik i kthehet mjekut të përgjithshëm ose profesionistit shëndetësor për të vendosur hapat e mëtejshëm në diagnostikim dhe kujdes. Ndërsa rezultatet e EndoSure janë të disponueshme sapo testi përfundon.

Sipas NICE, këto teste janë të destinuara për gratë te të cilat endometrioza vazhdon të dyshohet, edhe pse ekzaminimi klinik është normal dhe rezultatet e imazherisë janë negative ose të paqarta, ose në rastet kur imazheria ende nuk është përdorur.

Rasti i Simran: “Diagnoza ishte lehtësim i madh”

Simran Chavda nisi të përjetonte dhimbje të forta të legenit që në moshën 13-vjeçare, por vizitat e përsëritura te mjeku i përgjithshëm dhe në urgjencë nuk arritën të zbulonin shkakun.

15-vjeçarja nga Huddersfield tha se marrja e diagnozës ishte një lehtësim i jashtëzakonshëm.

“Të merrja diagnozën, sinqerisht, ishte ndjesia më e mirë në botë”, tha ajo.

“Të gjithë më thoshin se mund të ishte sindroma e zorrës së irrituar. Më dërguan disa herë në spital dhe pastaj më kthyen në shtëpi.”

“Kur më në fund e kuptova çfarë ishte, u lehtësova shumë, sepse tani e dija cili ishte hapi i radhës.”

Ajo shtoi se vetë testi ishte shumë i thjeshtë.

“Nuk ishte aspak i dhimbshëm. Thjesht piva ujë dhe u monitorova. Shumë e lehtë.”

Simran tha se tashmë po ndihet më mirë pas operacionit.

“E di që nuk do të zhduket kurrë plotësisht, por e di se nuk do të jem gjithë kohën me dhimbje, dhe kjo do të thotë gjithçka për mua.”

Mjekët: Testet mund të jenë revolucionare

Dr. Gail Busby, gjinekologe konsulente në Manchester University NHS Foundation Trust, tha se endometrioza mund të ketë ndikim shkatërrues në jetën e vajzave dhe grave të reja.

“Si gjinekologe që punoj me të rritura dhe adoleshente, kam parë nga afër se si endometrioza mund t’ua shkatërrojë jetën të rejave, duke i bërë të humbin shkollën, të luftojnë me provimet dhe të mos përjetojnë momente të rëndësishme të viteve të formimit”, tha ajo.

“Së tepërmi pacientëve u është thënë për vite të tëra se dhimbja e tyre është normale, kur në fakt nuk është.”

Sipas saj, këto teste janë një ndryshim i madh, sepse japin përgjigje shumë më herët dhe pa nevojën për kirurgji invazive.

“Kjo do të thotë se mund ta nisim trajtimin e duhur më shpejt. Një diagnozë më e hershme nuk ndryshon vetëm jetën e një personi, por liron edhe termine dhe salla operacioni për të gjithë ata që presin kujdes”, shtoi ajo.

Emma Cox, drejtoreshë ekzekutive e Endometriosis UK, e mirëpriti miratimin e testeve, por theksoi se qasja në to duhet të shoqërohet me edukim më të mirë të mjekëve të përgjithshëm dhe infermierëve të praktikës.

Sipas saj, vetëm kështu mund të sigurohet që gratë që kanë nevojë për këto teste t’i marrin ato në kohë dhe që dhimbjet e simptomat e tyre të mos neglizhohen më.