A jeni ndër ata që bezdisen nga përtypja, frymëmarrja, trokitja e dikujt? Është një gjendje kronike në të cilën njerëzit kanë reagime emocionale shqetësuese ndaj disa shkaktarëve të zërit dhe quhet mizofonia. Mizofonia fjalë për fjalë do të thotë "urrejtje ndaj tingujve", quhet edhe sindroma e ndjeshmërisë selektive ndaj tingujve.

Tingujt shkaktarë janë shpesh përsëritës dhe shoqërohen me veprime njerëzore, të tilla si përtypja, frymëmarrja, pastrimi i fytit, gumëzhitja ose trokitja. Shembuj të tjerë përfshijnë pikimin e ujit, shkrimin në tastierë, klikimin me topth dhe fëshfërimën e letrës. Disa studime kanë treguar gjithashtu se shkaktarët vizualë, të tillë si lëkundja e këmbës, mund të shkaktojnë mizofoninë tek individët e prekur. Reagimet e njerëzve ndaj këtyre shkaktarëve përfshijnë përgjigje intensive emocionale të tilla si zemërimi, neveria, bezdia, acarimi, paniku ose turpi, shkruan Shoqata Amerikane e Psikiatrisë në faqen e saj të internetit .

Njerëzit mund të përjetojnë gjithashtu simptoma fizike si djersitje, rrahje të shpejta të zemrës ose tension muskulor. Misofonia mund t'i bëjë njerëzit të përpiqen të shmangin vendet ose situatat ku mund të hasin shkaktarë, të mbulojnë veshët, të largohen ose t'u kërkojnë me forcë të tjerëve të ndalojnë së prodhuari ato tinguj . Njerëzit me mizofoni gjithashtu mund të imitojnë veprimin e personit që prodhon shkaktarin dhe një studim zbuloi se kjo ofron njëfarë lehtësimi nga ankthi.

Misofonia nuk njihet zyrtarisht si një çrregullim neurologjik ose psikiatrik. Megjithatë, "ekspertët ende e njohin atë", sipas tekstit të Shoqatës Mjekësore Amerikane të vitit 2024. Edhe pse shumë njerëz mund të shqetësohen nga tinguj të caktuar dhe të shkaktojnë reagime negative, mizofonia përfshin reagime ekstreme dhe agjitacion që ndikojnë ndjeshëm në jetën e një personi.Misofonia shoqërohet me vështirësi në marrëdhëniet me njerëzit e tjerë , ndërveprimet shoqërore, si dhe në shkollë ose punë. Mund të jetë shumë izoluese për individët, pasi ata mund të shmangin situatat ku tingujt shkaktarë janë të zakonshëm, siç janë vaktet familjare, transporti publik ose tubimet shoqërore.

Studimi, i udhëhequr nga Andrew Giles Guzik, Ph.D., i Universitetit të Pensilvanisë, shqyrtoi mizofoninë tek adoleshentët. Studiuesit gjetën një ndikim të rëndësishëm në cilësinë e jetës së adoleshentëve. Kjo ishte veçanërisht e theksuar tek ata që kanë më shumë shkaktarë, sepse ata mund të përjetojnë ankth më të madh dhe të jenë më të kujdesshëm në pritje të takimit me ta. Disa studime kanë treguar se ndjeshmëria më e madhe dhe një reagim më i fortë ndaj shkaktarëve të mizofonisë shoqërohet me aftësi më të dobëta të rregullimit të emocioneve - domethënë, një aftësi të reduktuar për të kontrolluar gjendjet emocionale dhe ndjenjat si trishtimi, ankthi ose zemërimi, shkruan Psychiatry.org .

Si të përballeni me mizofoninë

Për të luftuar mizofoninë, ekspertët rekomandojnë që njerëzit të jenë të vetëdijshëm për shkaktarët e tyre dhe të identifikojnë ose krijojnë hapësira ku mund të jenë të lirë prej tyre. Përdorimi i mbrojtjes nga zhurmat, siç janë tapat e veshëve ose kufjet që anulojnë zhurmën, dhe dëgjimi i diçkaje të këndshme ose shpërqendruese mund të ndihmojë gjithashtu.

Përveç kësaj, mund të jetë e dobishme të trajtohen çdo problem i lidhur me shëndetin mendor me ilaçe ose psikoterapi. Teknikat e vetëdijes dhe relaksimit mund të jenë të dobishme në përballimin e stresit dhe ankthit. Guzik dhe kolegët e tij theksojnë gjithashtu rëndësinë e përmirësimit të mirëqenies së përgjithshme dhe kënaqësisë me jetën si pjesë e një qasjeje gjithëpërfshirëse të trajtimit.