Nga shpejtësia te qëndrueshmëria: Si e ndryshon plakja mënyrën se si ecim

Arsyet pse ecja jonë bëhet më e ngadaltë dhe më lodhëse me kalimin e moshës janë zbuluar nga një studim i ri australian, i cili tregon se trupi sakrifikon gjithnjë e më shumë efikasitetin për të ruajtur ekuilibrin. Gjetjet janë publikuar në revistën Gait & Posture.

Studimi, i udhëhequr nga Flinders University dhe University of Canberra, zbulon se me kalimin e viteve trupi përvetëson një stil ecjeje me parimin “siguria mbi gjithçka”, duke i dhënë përparësi qëndrueshmërisë në kurriz të shpejtësisë dhe efikasitetit energjetik. Kjo ndihmon në shpjegimin e faktit pse të moshuarit lodhen më shpejt dhe përballen me një rrezik më të lartë për rrëzime.

Duke analizuar të dhënat e lëvizjes së 107 të rriturve të shëndetshëm, të moshës nga 26 deri në 86 vjeç, studiuesit identifikuan ndryshime të vogla, por të rëndësishme, në mënyrën se si kyçi i këmbës dhe muskujt përreth kontrollojnë çdo hap.

Autori kryesor i studimit dhe eksperti i teknologjisë së sportit dhe ushtrimeve fizike, Cody Lindsay, thotë se kyçi i këmbës luan një rol vendimtar si në ruajtjen e ekuilibrit ashtu edhe në lëvizjen përpara.

“Ndërsa plakemi, trupi fillon t'i japë përparësi qëndrueshmërisë mbi efikasitetin,” thotë dr. Lindsay nga Instituti FlindersCaringFutures.

“Kjo na ndihmon të qëndrojmë në këmbë, por gjithashtu e bën ecjen më të lodhshme.”

Studimi zbuloi se të moshuarit aktivizojnë gjithnjë e më shumë muskujt kundërshtarë rreth kyçit të këmbës në të njëjtën kohë, një model i njohur si bashkëtkurrje muskulore. Kjo e ngurtëson nyjën dhe përmirëson ekuilibrin kur këmba prek tokën.

Megjithatë, sipas Dr. Lindsay, kjo ka një çmim.

“Ngurtësimi i nyjës e bën ecjen më të sigurt, por do të thotë gjithashtu se muskujt punojnë më shumë pa prodhuar të njëjtën shtytje përpara,” shpjegon ai.

Hulumtimi tregoi gjithashtu se të moshuarit prodhojnë më pak fuqi shtytëse me çdo hap, gjë që rezulton në hapa më të shkurtër dhe një ritëm më të ngadaltë ecjeje.

Bashkautori i studimit, profesori i asociuarMaartenImmink, thotë se kjo pasqyron një ndryshim më të gjerë në mënyrën se si trupi kontrollon lëvizjen.

“Sistemi nervor përvetëson një qasje ku siguria vjen e para, duke kompensuar ndryshimet që lidhen me moshën përmes favorizimit të qëndrueshmërisë ndaj performancës,” thotë ai.

“Këto ndryshime mund të rrisin lodhjen dhe ta bëjnë më të vështirë ecjen në distanca të gjata, ndërsa njëkohësisht zvogëlojnë aftësinë për t’u rikuperuar pas pengesave ose rrëshqitjeve, një faktor kyç në rrëzimet e të moshuarve.”

“Sado graduale të jenë këto ndryshime, ato mund të ndikojnë te vetëbesimi dhe pavarësia. Njerëzit mund të vënë re se lodhen më shpejt ose ndihen më pak të sigurt në ecje, veçanërisht në terrene të pabarabarta.”

Si mund të ruhet lëvizshmëria me kalimin e moshës?

Sipas studiuesve, gjetjet tregojnë qasje të reja për ruajtjen e lëvizshmërisë në moshë të madhe.

Në vend që programet e ushtrimeve të përqendrohen vetëm te forca muskulore, ato duhet të synojnë gjithashtu ekuilibrin, koordinimin dhe mënyrën se si muskujt bashkëpunojnë gjatë çdo hapi.

“Për të moshuarit, veprime të thjeshta mund të bëjnë diferencën, duke përfshirë aktivitetin fizik të rregullt, ushtrimet për ekuilibrin si taichi, forcimin e pjesës së poshtme të këmbëve dhe aktivitetet që sfidojnë koordinimin,” thotë dr. Lindsay nga Kolegji i Shëndetit dhe Zhvillimit të Aftësive në Flinders.

“Të qëndrosh aktiv është një nga gjërat më të rëndësishme që mund të bëjë një person. Edhe ushtrimet e vogla, por të vazhdueshme, mund t'ju ndihmojnë të ruani vetëbesimin, lëvizshmërinë dhe pavarësinë për më gjatë.”

Studiuesit shpresojnë që këto gjetje të ndihmojnë në zhvillimin e strategjive më të mira për parandalimin e rrëzimeve dhe rehabilitimin, duke mbështetur një plakje më të shëndetshme dhe më aktive. / Medical xpress – Syri.net