Shumica e njerëzve konsumojnë shumë kripë, mesatarisht rreth nëntë gramë në ditë, dhe marrja e tepërt e saj bën që trupi të mbajë ujë të tepërt, gjë që rrit presionin e gjakut.
Ulja e konsumit ditor të kripës mund të ndihmojë në ruajtjen e presionit të gjakut dhe shëndetit të përgjithshëm të zemrës. Konsumimi i më pak kripës mund të ulë presionin e gjakut dhe të zvogëlojë rrezikun e sëmundjeve të zemrës dhe goditjes në tru, veçanërisht tek njerëzit që janë të ndjeshëm ndaj kripës.
Shumica e njerëzve konsumojnë shumë kripë, mesatarisht rreth nëntë gramë në ditë, dhe marrja e tepërt e saj bën që trupi të mbajë ujë të tepërt, gjë që rrit tensionin e gjakut. Edhe pse ulja e konsumit të kripës mund të ndihmojë, efektet mund të ndryshojnë nga personi në person, shkruan Health.com.
Më pak mbajtje uji
Natriumi luan një rol kyç në ruajtjen e ekuilibrit të ujit dhe elektroliteve në trup, i cili është i nevojshëm për funksionimin normal të qelizave. Megjithatë, shumë natrium e inkurajon trupin të mbajë ujë të tepërt në enët e gjakut. Kjo rrit vëllimin e gjakut, duke krijuar presion më të madh në zemër dhe arterie, raporton Index.hr.Ulja e konsumit të natriumit mund të zvogëlojë vëllimin e gjakut, gjë që nga ana tjetër ndihmon në uljen e presionit të gjakut.
Rënie e presionit të gjakut
Kur veshkat nuk mund ta përpunojnë natriumin e tepërt, ai qëndron në enët e gjakut, duke rritur presionin në muret e arterieve dhe duke rritur presionin e gjakut. Ulja e marrjes së kripës është një nga strategjitë më efektive për uljen e presionit të gjakut dhe njerëzit me presion të lartë të gjakut që kanë vuajtur më parë përfitojnë më shumë.Një përmbledhje e hulumtimeve të vitit 2021 zbuloi se zvogëlimi i marrjes së natriumit me 1,000 miligramë në ditë uli presionin sistolik të gjakut me rreth 2.4 mmHg dhe presionin diastolik të gjakut me 1 mmHg. Përmirësime edhe më të mëdha u vunë re tek njerëzit me hipertension.
Ndjeshmëria ndaj kripës nuk është e njëjtë për të gjithë
Disa njerëz janë më të ndjeshëm ndaj kripës, që do të thotë se tensioni i gjakut ndryshon ndjeshëm me ndryshimin e marrjes së kripës. Kjo gjendje, e njohur si tensioni i gjakut i ndjeshëm ndaj kripës (SSBP), prek rreth 25 përqind të popullsisë së përgjithshme.Kjo përqindje rritet në më shumë se 50 përqind tek njerëzit me presion të lartë të gjakut. Shumë faktorë të tjerë mund të ndikojnë në reagimin e trupit ndaj kripës, siç janë mosha, gjenetika, rregullimi hormonal dhe prania e sëmundjeve kronike.
Rrezik i reduktuar i sëmundjes
Marrja e tepërt e kripës shoqërohet me një rrezik në rritje të sëmundjeve kardiovaskulare, hipertensionit, goditjes në tru dhe vdekjes që lidhet me goditjen në tru. Një studim i vitit 2025 zbuloi se çdo 1,000 miligramë shtesë natriumi në ditë shoqërohej me një rrezik 4 për qind më të lartë të sëmundjeve kardiovaskulare dhe një rrezik 6 për qind më të lartë të goditjes në tru.
Nga ana tjetër, marrja e ulët e natriumit shoqërohej me një rrezik 17% më të ulët të vdekjes nga sëmundjet e zemrës, një rrezik 26% më të ulët të vdekjes nga goditja në tru dhe një rrezik 12% më të ulët të vdekjes nga çdo shkak.
Sa kripë na duhet vërtet?
Natriumi është i nevojshëm për ekuilibrin e lëngjeve, rregullimin e presionit të gjakut dhe funksionin e nervave dhe muskujve. Megjithatë, shumë natrium mund të rrisë presionin e gjakut dhe të rrisë rrezikun e sëmundjeve të zemrës. Një gram kripë përmban afërsisht 400 miligramë natrium. Një person mesatar konsumon rreth 9 gramë kripë në ditë, që korrespondon me 3600 miligramë natrium.
Shoqata Amerikane e Zemrës (AHA) rekomandon kufizimin e marrjes suaj në 2,300 miligramë natriumi në ditë, që është ekuivalenti i rreth një lugë çaji kripë (rreth 6 gramë). Edhe pse shumica e njerëzve konsumojnë shumë kripë, është e rëndësishme të theksohet se sasia e pamjaftueshme e kripës mund të shkaktojë probleme të tilla si presioni i ulët i gjakut, marramendja, lodhja, dhimbjet e kokës dhe ngërçet muskulore.
Si ta zvogëloni lehtësisht konsumin e kripës
Shumë ushqime përmbajnë natyrshëm natrium, dhe prodhuesit shpesh e shtojnë atë për të përmirësuar shijen, për ta ruajtur atë dhe për të zvogëluar rrezikun e baktereve. Rreth 70 përqind e natriumit vjen nga ushqimet e përpunuara dhe ushqimet në restorante. Duke lexuar deklaratat dhe duke zgjedhur produkte me përmbajtje të ulët natriumi ose pa kripë të shtuar, mund ta zvogëloni ndjeshëm marrjen e tij.
Kontrolloni me kujdes etiketat e vlerave ushqyese. Disa produkte të etiketuara si "natrium i reduktuar" mund të përmbajnë ende sasi të mëdha të tij, thjesht më pak krahasuar me versionin standard. Mishrat e përpunuar, supat e gatshme, mishrat e ftohtë dhe ushqimet e konservuara shpesh përmbajnë më shumë kripë. Zgjidhni ushqime që përmbajnë më pak se 5 përqind të vlerës së rekomanduar ditore të natriumit për porcion.
Gatuaj në shtëpi sa herë që të jetë e mundur. Ushqimi në restorante shpesh përmban shumë më tepër kripë, dhe duke përgatitur vetë vaktet tuaja mund ta kontrolloni më lehtë marrjen e saj. Shpëlani ushqimin e konservuar. Ushqimet e konservuara si fasulet dhe bishtajoret janë të përshtatshme dhe ushqyese, por shpesh përmbajnë shumë natrium. Zgjidhni versione me pak natrium dhe shpëlajeni gjithmonë me ujë të rrjedhshëm para përdorimit.
Hiqeni kriporen nga tavolina. Rreth 10 deri në 15 përqind e natriumit merret duke kriposur ushqimin gjatë gatimit ose në tavolinë. Shumë e bëjnë këtë nga zakoni, pa e provuar më parë. Duke hequr kripën nga tavolina, do të zvogëloni marrjen e saj dhe sythat e shijes do të përshtaten me kalimin e kohës. Përdorni erëza në vend të kripës. Për të përmirësuar shijen e ushqimit, përdorni bimë dhe erëza të ndryshme në vend të kripës.
Mbani mend se nuk ka të bëjë vetëm me kripën. Presioni i gjakut ndikohet gjithashtu nga dieta e përgjithshme, aktiviteti fizik dhe pesha e trupit. Zbatimi i dietës DASH - një qasje ushqyese për të ndaluar hipertensionin - ushtrimet e rregullta dhe mbajtja e një peshe të shëndetshme mund të ndihmojnë gjithashtu në ruajtjen e presionit të shëndetshëm të gjakut.
© SYRI.net