Nga María Belén Arroyo-Vistazo.com

Policia italiane arrestoi të martën, më 16 qershor, 8 persona që bënin pjesë në një rrjet të trafikut të drogës. Ky operacion në Itali konfirmon atë që në Ekuador konsiderohet prej kohësh një sekret i njohur: mafiet kalabreze ‘Ndrangheta dhe Camorra kanë vepruar në koordinim me grupin kriminal ‘Los Choneros’.

Hetimi, i drejtuar nga Drejtoria Distriktuale Antimafia (DDA) i Prokurorisë së Romës, nisi disa muaj më parë. Një nga momentet kyçe të këtij procesi ndodhi në fund të muajit maj, kur autoritetet italiane zbuluan se Camorra kishte vjedhur rreth 10 kilogramë kokainë, me vlerë afro 350 mijë dollarë, nga një rrjet i Amerikës së Jugut. Për ta realizuar këtë, organizata kriminale simuloi një operacion policor, i cili në fakt rezultoi të ishte një fasadë.

Pjesë e këtij hetimi ishte edhe zbulimi i lidhjeve të drejtpërdrejta mes mafias italiane dhe ‘Los Choneros’. Gjatë operacioneve të zhvilluara në fund të majit, u arrestua një pjesë e drejtuesve të kësaj strukture kriminale ndërkombëtare.

Sipas dosjes hetimore, kokaina transportohet me anije që nisen nga portet e Guayaquilit, duke përdorur eksporte produktesh të regjistruara ligjërisht. Megjithatë, me ndihmën e punonjësve portualë dhe bashkëpunëtorëve të tjerë brenda kompanive, pakot me drogë hidhen në det të hapur. Më pas ato rikuperohen duke përdorur koordinata satelitore.

U kryen tetë arrestime

Ndërkohë, mediat italiane raportuan për tetë arrestimet që janë pjesë e të njëjtit proces hetimor.

Sipas hetimeve, grupi kishte bazën e tij në Romë dhe në bregdetin verior të rajonit të Lacios. Ai kishte lidhje të ngushta me organizatat mafioze ‘Ndrangheta dhe Camorra, si edhe me grupin kriminal ekuadorian Los Choneros në Amerikën e Jugut.

Raportet e cituara nga shtypi italian tregojnë se rrjeti trafikonte rreth 800 kilogramë drogë në vit. Kjo veprimtari gjeneronte një qarkullim financiar prej afërsisht 30 milionë dollarësh amerikanë, ndërsa fitimi neto përllogaritej në rreth një të pestën e kësaj shume.

Kodet që përdornin për t’iu shmangur përgjimeve

Hetimi në Itali zbuloi se anëtarët e grupit përdornin kode dhe terma të ndryshëm për të shmangur përgjimet telefonike. Kokaina quhej me emrin e koduar ‘Borëbardha’ (Biancaneve), ndërsa kur flisnin për gjendjen dhe pastërtinë e saj, përdornin termat ‘e gatuar’ ose ‘e papërpunuar’.

Mes personave të arrestuar të martën kishte edhe shtetas me origjinë kolumbiane dhe dominikane.

I pari prej tyre, i njohur me nofkën ‘Presidenti’, dyshohet se ishte personi që koordinonte kontaktet për furnizimin me drogë, si për dërgesat që vinin nga Amerika e Jugut, ashtu edhe për transportin e saj në Spanjë.

Si vepron mafia italiane në Ekuador

Raporte të inteligjencës, të siguruara nga revista Vistazo, zbulojnë se grupet kriminale shqiptare dhe italiane janë aleate në trafikun e kokainës nga portet e Guayaquilit dhe El Oro-s. Megjithatë, në raste të tjera ato kanë vepruar edhe si rivale.

Këto struktura kriminale janë ndërtuar prej më shumë se 15 vitesh. Në Ekuador, rrjetet përfshijnë kontrollin e rrugëve të trafikut, logjistikën, krijimin e kompanive për pastrimin e parave dhe eksportin e mallrave. Gjithashtu, ato mbështeten në bashkëpunimin operacional të bandave lokale dhe në praninë e operatorëve të padukshëm brenda strukturave shtetërore.

Mafia shqiptare mbërriti në Ekuador përmes mafias italiane

Shqipëria qëndroi për dekada pas ‘Perdes së Hekurt’. Midis viteve 1945 dhe 1990, kufijtë e saj mbetën të mbyllur dhe kontaktet me botën e jashtme ishin shumë të kufizuara. Me pak investime dhe një infrastrukturë të dobët, ekonomia shqiptare konsiderohej ndër më të dobëtat e bllokut komunist. Kjo theksohet në raportin ‘Tentakulat Transnacionale: Pikat e Hyrjes së Grupeve Kriminale të Ballkanit’, të studiuesit Ëalter Kemp, i mbështetur nga Global Initiative Against Transnational Organized Crime.

Në mesin e viteve 1960 u krijua një kanal i rëndësishëm i tregtisë së paligjshme: kontrabanda e cigareve nga Amerika e Veriut drejt Italisë dhe Evropës, përmes Shqipërisë. Kontrabandistët kishin lidhje me mafian italiane, veçanërisht me organizatën kriminale ‘Nuova Camorra Organizata’.

Regjimi i kohës krijoi një zonë të lirë tregtare për hyrjen e këtij produkti. Sipas studiuesit Kemp, duke përfituar rreth nëntë dollarë për çdo paketë të trafikuar, qeveria e asaj periudhe mund të ketë siguruar rreth 35 milionë dollarë të ardhura ndërmjet viteve 1968 dhe 1991.

Në këtë mënyrë, shpjegon studiuesi Ëalter Kemp, Deti Adriatik, i quajtur dikur ‘kufiri blu’, u shndërrua në një portë hyrëse drejt Lindjes për grupet kriminale italiane. ‘Në këmbim, regjimi shqiptar fitoi rrjete kontaktesh dhe valutë të huaj; kështu u hap ajo që njihet si Rruga Ballkanike’, shprehet ai. Rajoni i Ballkanit përfshin vendet e ish-Yugoslavia.

Shqipëria nuk ishte pjesë e Jugosllavisë së atëhershme, por mbeti e lidhur ngushtë me bllokun komunist. Edhe pse nuk u përfshi drejtpërdrejt në luftërat që shpërthyen në fund të viteve 1980 dhe gjatë viteve 1990 në ish-Jugosllavi, ajo ndjeu pasojat e tyre.

Po në atë periudhë, në fund të viteve 1990, rreth dy të tretat e popullsisë shqiptare investuan kursimet e tyre në skema piramidale. Fitimet e këtyre strukturave, të cilat ishin fitimprurëse por të paqëndrueshme dhe të paligjshme, arritën të përfaqësonin afërsisht gjysmën e Prodhimit të Brendshëm Bruto të vendit.

Ky sistem u shemb në mënyrë dramatike në vitin 1997, duke shkaktuar një krizë të thellë sociale. Popullsia u armatos dhe, sipas Kemp, në vend qarkullonin rreth 600 mijë armë, pothuajse gjysma prej tyre pushkë automatike AK-47. U krijuan komitete vetëmbrojtjeje dhe të paktën 2 mijë civilë humbën jetën.

Konflikti i Kosovës në fund të dekadës solli një tjetër sfidë. Rreth gjysmë milioni kosovarë u zhvendosën në Shqipëri, duke krijuar presion të madh social dhe ekonomik, pasi popullsia shqiptare në atë kohë nuk arrinte as dy milionë banorë. Autoritetet e kohës identifikuan 23 grupe të krimit të organizuar që vepronin në vend.

Me fillimin e shekullit të ri, më shumë se 10 mijë shqiptarë emigruan drejt Itali. Ky fenomen i diasporës shqiptare bëri që Shqipëria të ketë një nga normat më të larta të emigracionit në botë. Sot, më shumë se 1.5 milionë shqiptarë jetojnë në Evropë, ndërsa remitancat që ata dërgojnë përbëjnë afërsisht 12 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto të vendit.

Trafikimi i njerëzve drejt Belgjikë, France, Itali dhe Britaninë e Madhe filloi të intensifikohej, përmes rrjeteve që kishin gjithashtu lidhje me trafikun e heroinës dhe kanabisit.

Mbretëria e Bashkuar pranoi shumë shqiptarë si refugjatë, megjithëse një pjesë e tyre paraqiteshin si kosovarë që po largoheshin nga konflikti në Kosovë. Sipas studiuesit Ëalter Kemp, deri në vitin 2000, grupet kriminale shqiptare kishin arritur të kontrollonin një pjesë të rëndësishme të tregut të kokainës në Britani.

Megjithëse shqiptarët ishin aktivë që nga vitet 1990 në trafikimin e njerëzve drejt Italisë, përpara se të përfshiheshin gjerësisht në trafikun e drogës, ndikimi i tyre në aktivitetet kriminale ndërkombëtare u zgjerua ndjeshëm me kalimin e viteve.

Sipas të dhënave të cituara nga Kemp, në vitin 2020 ndodheshin rreth 2.300 shtetas shqiptarë në burgjet italiane, një tregues i pranisë së konsiderueshme të grupeve kriminale shqiptare në Itali dhe i lidhjeve të tyre me rrjetet e krimit të organizuar në Evropë.

Kanali i mbërritjes së mafias shqiptare në Amerikën e Jugut ishte lidhja e saj me rrjetet italiane të përfshira në trafikun e drogës.

Raporte nga ky vend identifikojnë të paktën pesë organizata të mëdha kriminale. Sipas studimit ‘Tentakulat Transnacionale’, operatorët shqiptarë ishin ‘bashkëpunëtorë juniorë’ të italianëve.

Mafia ‘Ndrangheta’, e cila dominon rajonin italian të Kalabrisë, i siguron të ardhurat nga trafiku i paligjshëm i drogës dhe armëve. Ajo pastron kapitalet përmes kompanive fiktive. Rreth vitit 2007, ajo qarkullonte rreth 50 miliardë dollarë amerikanë, që përbënte rreth 3.5% të PBB-së së Italisë. Furnizuesit e saj kryesorë të drogës, veçanërisht kokainës, janë grupet kriminale kolumbiane. Sipas një raporti të përbashkët të United Nations Office on Drugs and Crime dhe Europol, që nga vitet 1990 kjo organizatë kishte lidhje me Kartelin e Kalit në Kolumbi.

Gazetarja Cecilia Anesi ka hartuar rrjetin e ‘Ndrangheta-s. Sipas kërkimeve të saj, shqiptarët fillimisht vepronin si shoferë dhe ndihmës të trafikantëve italianë; ata punonin në portet e Amsterdamit dhe Roterdamit, ku mbërrinin ngarkesat e mëdha të kokainës.

Gjërat, megjithatë, ndryshuan kur shqiptarët kuptuan se mund të hynin vetë në këtë biznes dhe të kontrollonin të gjithë zinxhirin, duke arritur deri te furnitorët direkt në Amerikën Latine, konkretisht në Kolumbi dhe Ekuador. Me shqiptarët u shfaqën edhe grupe të tjera kriminale nga Ballkani, mes tyre serbët dhe kroatët.

Ekuadori ishte terren i favorshëm për mafiet

Vendimi për të dërguar operatorë nga Shqipëria dhe Ballkani u nxit nga disa faktorë që e bënin Ekuadorin një mjedis shumë të përshtatshëm.

Së pari, një Kushtetutë që nga viti 2008 shpalli konceptin e Qytetarisë Universale, duke hapur gjerësisht dyert për vizitorët, pa kërkesë për vizë.

Së dyti, një dekret ekzekutiv në vitin 2010 i kaloi kontrollin migrator Ministrisë së Brendshme të asaj kohe, e cila mbikëqyrte policinë.

Si pasojë, filtrat e hyrjes në vend nuk përbënin më pengesë për persona të kërkuar nga Interpol për shkak të precedentëve penalë. Një gjeneral i policisë, i intervistuar për këtë raport, pranoi se zyrtarët civilë që merreshin me kontrollin migrator regjistronin vizitorët me pamje evropiane, që nuk flisnin anglisht, si ‘rusë’. Vetëm nga viti 2021, kontrolli policor u forcua sërish dhe u rikthye përdorimi i sistemeve biometrike, si dhe bashkëpunimi me policitë e specializuara të vendeve të tjera.

Anëtarët e mafias shqiptare gjetën gjithashtu lehtësi për të blerë identitete të rreme. Në një hetim lokal u identifikuan rreth gjashtë shtetas nga Ballkani që kishin marrë në mënyrë të paligjshme shtetësinë ekuadoriane, përmes pagesave në rrjete falsifikimi dokumentesh.

Kështu, duke u paraqitur si qytetarë ekuadorianë, ata u vendosën lehtësisht në portin e Guayaquilit, nën maskën e biznesmenëve të suksesshëm, të padukshëm për autoritetet e kontrollit.

Sipas të dhënave të Nënsekretariatit të Migracionit, revista Vistazo identifikoi se nga viti 2016 deri në muajt e parë të vitit 2022, në vend kanë hyrë 991 shtetas me origjinë shqiptare.

Vetëm në vitin 2016 hynë 180 vizitorë nga Shqipëria, në shumicën dërrmuese meshkuj dhe kryesisht mbi moshën 18 vjeç.

Si një tregues i qartë i ndryshimit të qasjes së vendit, nga viti 2022 Ekuadori filloi të kërkojë vizë hyrjeje për shtetasit e Shqipërisë dhe disa vendeve të tjera.