Arrestimi i avokatit Ulian Bajrami/ GJND: I papajtueshëm me profesionin e pavarur ligjor të avokatit, të merren masa!

Teksa për herë të parë u shënua një rast i paprecedentë në venin tonë me arrestimin e avokatit, Ulian Bajrami në sallën e gjyqit, ka reaguar për herë të parë edhe Komisioni Ndërkombëtar i Juristëve pranë Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, (GJND), i cili e konsideron si të papajtueshëm me një profesion të pavarur ligjor, siç është avokatia.

“Është detyrë e avokatëve të mbrojnë me zell të drejtat e njeriut të klientëve të tyre; gjatë kryerjes së kësaj detyre, avokatët mund të thirren për të sfiduar me forcë sjelljen e autoriteteve dhe duhet të jenë në gjendje ta bëjnë këtë pa frikë apo favorizim”, tha Temur Shakirov, Drejtor i GJND-së për Evropën dhe Azinë Qendrore.

Ai vijon më tej, duke shtuar se: “Arrestimi dhe ndalimi i një avokati, me sa duket vetëm për të folur në gjykatë në mbrojtje të një klienti, është qartësisht i papajtueshëm me një profesion të pavarur ligjor”.

Artikulli:

Komisioni Ndërkombëtar i Juristëve (GJND) dënon arrestimin dhe ndalimin e avokatit mbrojtës Ulian Barjami në Elbasan, Shqipëri, më 18 tetor 2025 dhe bën thirrje për lirimin e tij të menjëhershëm. Arrestimi dhe ndalimi i tij - siç thuhet si hakmarrje për njoftimin e qëllimit të tij për t'u ankuar kundër prokurorit dhe oficerëve të policisë,  ndërsa përfaqësonte një klient në gjykatë - përbëjnë ndërhyrje të papërshtatshme në përmbushjen e funksioneve të tij profesionale si avokat nga Ulian Barjami dhe shkelin të drejtën e klientit të tij për një gjykim të drejtë.

“Është detyrë e avokatëve të mbrojnë me zell të drejtat e njeriut të klientëve të tyre; gjatë kryerjes së kësaj detyre, avokatët mund të thirren për të sfiduar me forcë sjelljen e autoriteteve dhe duhet të jenë në gjendje ta bëjnë këtë pa frikë apo favorizim”, tha Temur Shakirov, Drejtor i GJND-së për Evropën dhe Azinë Qendrore. “Arrestimi dhe ndalimi i një avokati, me sa duket vetëm për të folur në gjykatë në mbrojtje të një klienti, është qartësisht i papajtueshëm me një profesion të pavarur ligjor”.

Sipas informacionit të disponueshëm publikisht, Barjami u arrestua pas një seance dëgjimore më 17 tetor 2025, në të cilën ai kundërshtoi kërkesën e prokurorisë për vazhdimin e paraburgimit të klientit të tij dhe deklaroi se do të ngrinte një padi penale në lidhje me sjelljen e prokurorit dhe oficerëve të policisë të përfshirë në këtë rast. Raportet tregojnë se Ulian Barjami u arrestua dhe u ndalua gjoja për kërcënime ndaj zyrtarëve në lidhje me kryerjen e detyrës së tyre.

Dhoma Kombëtare e Avokatëve e përshkroi arrestimin e Ulian Barjamit si arbitrar dhe njoftoi një bojkot mbarëkombëtar të seancave gjyqësore nga 20 deri më 25 tetor.

GJND-ja kujton se sipas Nenit 14 të Paktit Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike dhe Nenit 6 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, e drejta për një gjykim të drejtë përfshin të drejtën për t'u mbrojtur nga një avokat i zgjedhur prej dikujt. Nga ana tjetër, kjo e drejtë kërkon që avokatët të jenë në gjendje të kryejnë detyrat e tyre profesionale në mënyrë të pavarur dhe pa frikë se do të sanksionohen vetëm për përmbushjen e këtyre detyrave.

Parimet Bazë të OKB-së mbi Rolin e Avokatëve, për shembull, parashikojnë që avokatët “nuk duhet të vuajnë, ose të kërcënohen me, ndjekje penale ose sanksione administrative, ekonomike ose të tjera për çdo veprim të ndërmarrë në përputhje me detyrat, standardet dhe etikën e njohur profesionale”, dhe se ata “do të gëzojnë imunitet civil dhe penal për deklaratat përkatëse të bëra me mirëbesim në deklaratat me shkrim ose me gojë ose në paraqitjet e tyre profesionale para një gjykate” (Parimet 16 dhe 20).

GJND-ja u bën thirrje autoriteteve shqiptare të sigurojnë lirimin e menjëhershëm të Ulian Barjamit, të ndërpresin procedurat penale kundër tij dhe të marrin masa efektive për të mbrojtur të gjithë avokatët nga ndërhyrjet, ngacmimet ose hakmarrjet për kryerjen e funksioneve të tyre profesionale.

Sfondi

Më 13 tetor 2025, policia në Elbasan arrestoi disa individë të dyshuar se kishin poseduar armë. Njëri prej tyre, Maksim Suçi (i njohur edhe si Maks Lika), u përfaqësua nga Ulian Barjami. Gjatë seancës dëgjimore të 17 tetorit para Gjykatës së Rrethit të Elbasanit, Barjami kundërshtoi pretendimet e prokurorisë dhe njoftoi qëllimin e tij për të ngritur një padi kundër prokurorit dhe oficerëve të policisë. Raportet tregojnë se, të nesërmen, ai u arrestua dhe u ndalua gjoja për kërcënime ndaj zyrtarëve në lidhje me kryerjen e detyrës së tyre.

Dhoma Kombëtare e Avokatëve, së bashku me Dhomën e Avokatëve të Vlorës dhe Shoqatën e Avokatëve Penalistë, e denoncuan arrestimin si një sulm ndaj profesionit ligjor dhe njoftuan bojkotimin e seancave dëgjimore.

Ligji dhe standardet ndërkombëtare të zbatueshme

Neni 14(3)(d) i ICCPR-së: “Në përcaktimin e çdo akuze penale kundër tij, kushdo ka të drejtë… të mbrohet personalisht ose nëpërmjet ndihmës ligjore të zgjedhur prej tij”.

Neni 6(3)(c) i KEDNJ-së: “Çdokush i akuzuar për një vepër penale ka të drejtë… të mbrohet personalisht ose nëpërmjet ndihmës ligjore të zgjedhur prej tij.”

Parimet Bazë të OKB-së mbi Rolin e Avokatëve (Parimet 16 dhe 20):

“Qeveritë duhet të sigurojnë që avokatët… të jenë në gjendje të kryejnë të gjitha funksionet e tyre profesionale pa frikësim, pengim, ngacmim ose ndërhyrje të papërshtatshme… dhe nuk duhet të vuajnë ose të kërcënohen me ndjekje penale… për çdo veprim të ndërmarrë në përputhje me detyrat, standardet dhe etikën e njohur profesionale.”

“Avokatët gëzojnë imunitet civil dhe penal për deklaratat përkatëse të bëra me mirëbesim në deklaratat me shkrim ose me gojë ose në paraqitjet e tyre profesionale para një gjykate.”/ ICJ.org