'Më puthi, iku dhe nuk u kthye më': Familjet përgatiten të varrosin 10 viktima të gjenocidit të Srebrenicës

Mediha Dozic kujtoi herën e fundit që e pa të atin, ndërsa familjet u mblodhën të enjten në Varrezat Përkujtimore të Potoçarit për të marrë eshtrat e 10 viktimave të gjenocidit të Srebrenicës përpara varrimit të tyre gjatë ceremonive që shënuan 31-vjetorin e masakrës.

"Ai më puthi, iku dhe nuk u kthye më kurrë", tha Dozic ndërsa qëndronte pranë arkivolit të babait të saj, Muhidin Osmanoviç, një nga 10 viktimat, eshtrat e të cilit u pritën me lutje dhe lot para një ceremonie varrimi të premten.

Dozic, e cila ishte vetëm 5 vjeçe kur e pa për herë të fundit babanë e saj para rënies së zonës së sigurt të Srebrenicës të shpallur nga OKB-ja, tha se familja e saj priti me vite për ta varrosur atë derisa të gjendeshin mbetje të tjera mortore.

"Ata gjetën disa nga eshtrat e tij vite më parë, por kjo nuk mjaftoi. Pritëm derisa u gjetën më shumë nga eshtrat e tij. Këtë vit, u gjetën disa eshtra të tjera dhe tani më në fund mund ta varrosim", u tha ajo gazetarëve.

Arkivolet, të mbështjella me pëlhura të gjelbra funerale, përmbajnë eshtrat e 10 civilëve boshnjakë të vrarë gjatë gjenocidit.

Ata u transportuan në ish-fabrikën e baterive përballë varrezave, ku do të qëndrojnë gjatë natës përpara se të transferohen në varreza për lutjet mortore dhe ceremoninë e varrimit të së premtes që shënon 31-vjetorin e masakrës.

Më herët, konvoji i funeralit u nis nga qyteti qendror boshnjak i Visoko-s, duke kaluar nëpër kryeqytetin Sarajevë, përpara se të mbërrinte në Potoçari.

Familjet presin dekada për lamtumirën e fundit

Një tjetër viktimë që do të varroset është Muriz Barakovic, i cili ishte 22 vjeç kur u vra.

Gruaja e tij, Nezira Barakovic, tha se kishte pritur më shumë se 30 vjet për varrimin.

"Është shumë e vështirë. Po varros burrin tim. E pashë për herë të fundit më 11 korrik. U ndamë atë ditë dhe nuk u pamë më kurrë," tha ajo.

"Ishte jashtëzakonisht e vështirë të vendosja ta varrosnim sepse u gjet vetëm koka e tij. Kjo më shkakton dhimbje të madhe. Por vendosëm ta varrosnim që unë të paktën të dija se ku është varri i tij dhe të isha në gjendje të vija dhe të recitoja suren El-Fatiha. Kjo është ajo që ka më shumë rëndësi për mua", tha ajo, duke iu referuar kapitullit të parë dhe më të përsëritur të Kuranit.

10 viktima do të varrosen

Eshtrat do të varrosen pas lutjeve mortore në Varrezat Përkujtimore të Potoçarit më 11 korrik.

Viktima më e re që u varros është Senad Jusiç, i cili ishte 20 vjeç kur u vra. Më i vjetri është Ramo Dautoviç, i cili ishte 56 vjeç.

10 viktimat që do të varrosen janë Senad Jusiç, Muriz Barakovic, Hamed Music, Ramo Aliç, Muhidin Osmanovic, Huso Cerimovic, Nuko Nukic, Ahmet Guster, Asim Kunic dhe Ramo Dautovic.

Çfarë ndodhi në Srebrenicë?

Pasi forcat serbe të Bosnjës, nën komandën e Ratko Mlladiç, pushtuan zonën e sigurt të Srebrenicës të shpallur nga OKB-ja më 11 korrik 1995, mijëra civilë boshnjakë që kishin kërkuar strehim te paqeruajtësit holandezë të OKB-së iu dorëzuan më vonë forcave serbe.

Ndërsa gratë dhe fëmijët u lejuan të arrinin në territorin e kontrolluar nga qeveria boshnjake, të paktën 8,372 burra dhe djem boshnjakë u vranë sistematikisht në pyje, fabrika dhe depo përpara se të varroseshin në varre masive.

Në vendimin e saj të vitit 2007, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND), bazuar në provat e përcaktuara nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë, i klasifikoi mizoritë e kryera në dhe përreth Srebrenicës si gjenocid.

Që nga fundi i luftës, viktimat, eshtrat e të cilëve janë nxjerrë nga varret masive dhe janë identifikuar përmes analizës së ADN-së, janë varrosur çdo vit më 11 korrik në Varrezat Memoriale të Potoçarit.

Deri më tani, 6,772 viktima të gjenocidit janë varrosur në varrezat përkujtimore, ndërsa 250 të tjera u varrosën në varrezat lokale me kërkesë të familjeve të tyre. Më shumë se 1,000 viktima të gjenocidit të Srebrenicës mbeten të zhdukur.

Mbetjet mortore të identifikuara të viktimave të gjenocidit janë gjetur në 150 vende të ndryshme, përfshirë 77 varre masive.

Pas varrimeve të këtij viti, numri i viktimave të gjenocidit të varrosura në Varrezat Përkujtimore të Potoçarit do të rritet në 6,782./AA