Lufta në Iran rrit çmimet e prezervativëve, ndikim në zinxhirët e furnizimit

Karex, prodhuesi më i madh i prezervativëve në botë, thotë se ndërprerjet e transportit dhe rritja e kostove të prodhimit të shkaktuara nga lufta e Iranit po rrisin çmimet.

Prodhuesi më i madh i prezervativëve në botë, kompania malajziane Karex, ka thënë se do të duhet të rrisë çmimet e saj me 20% deri në 30%,  nëse vazhdojnë ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit të shkaktuara nga lufta në Iran.

Kompania ka parë një rritje të kërkesës për prezervativë pasi kostot e transportit dhe vonesat në dërgesa kanë varfëruar rezervat e klientëve, tha CEO i Karex, Goh Miah Kiat, për agjencinë e lajmeve Reuters në një intervistë.

Karex prodhon më shumë se pesë miliardë prezervativë çdo vit dhe eksporton në mbi 130 vende në mbarë botën. Ajo furnizon disa nga markat më të mëdha të prezervativëve, duke përfshirë Durex dhe Trojan.

Ato gjithashtu furnizojnë Shërbimin Kombëtar Shëndetësor (NHS) të Mbretërisë së Bashkuar dhe organizata shëndetësore si Fondi Global për Luftën kundër AIDS-it, Tuberkulozit dhe Malaries, dhe Fondi i Kombeve të Bashkuara për Popullsinë.

 “Situata është padyshim shumë e brishtë, çmimet janë të larta. Nuk kemi zgjidhje tjetër veçse t’ua transferojmë kostot tani klientëve”, tha Goh.

Dërgesat që janë në rrugën e tyre për në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara po zgjasin pothuajse dy muaj për të mbërritur, ndërsa të tjerat kanë ngecur në anije që nuk janë në gjendje të arrijnë në destinacionin e tyre, tha kompania.

Si prodhohen prezervativët?

Që nga fillimi i luftës në shkurt të vitit 2026, Karex ka parë rritje të kostove për gomën sintetike dhe nitrilin e përdorur në prodhimin e prezervativëve, materialeve të paketimit dhe lubrifikantëve si fletë alumini dhe vaj silikoni, tha Goh.

Shumica e prezervativëve janë bërë nga goma natyrale, lëngu i pemëve të gomës. Variantet jo-lateks shpesh bëhen me nitril dhe poliuretani.

Zinxhirët e furnizimit për derivatet petrokimike janë prekur nga ndërprerjet e transportit të lidhura me ndikimin e konfliktit, në rrjedhat përmes Ngushticës së Hormuzit.

Furnizuesit e aluminit dhe naftës - materiale të përdorura në paketimin e prezervativëve - kanë raportuar gjithashtu ndërprerje.

Mungesa globale e prezervativëve

Tregu global i prezervativëve po përjetonte tashmë mungesa për shkak të shpërbërjes së Agjencisë së Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID), e cila ishte donatori më i madh dypalësh për planifikimin familjar global dhe shëndetin riprodhues.

Agjencia siguroi 35% të kontraceptivëve brenda zinxhirëve globalë të furnizimit me planifikim familjar dhe furnizoi me mallra 23 vende.

Vendet në Afrikë dhe Lindjen e Mesme, përfituesit kryesorë të USAID-it, kanë raportuar mungesa të produkteve të shëndetit seksual që kur agjencia ndërpreu punën e saj.

Nigeria raportoi një rënie prej 55% në shpërndarjen e prezervativëve meshkuj midis dhjetorit 2024 dhe marsit 2025, sipas Programit të Përbashkët të Kombeve të Bashkuara për HIV/AIDS.

Sipas Goh, Karex ka furnizime të mjaftueshme për muajt e ardhshëm dhe po kërkon të rrisë prodhimin për të përmbushur kërkesën në rritje./ Euronews.