Trump i jep Iranit 3-5 ditë kohë për t'i dhënë fund luftës dhe për t'u rikthyer në bisedimet e paqes

Presidenti Trump po u jep fraksioneve ndërluftuese të Iranit një dritare të shkurtër për t'u bashkuar pas një kundër-oferte koherente - ose armëpushimi që ai zgjati të martën do të përfundojë, thanë tre zyrtarë amerikanë për Axios.

"Trump është i gatshëm të japë edhe tre deri në pesë ditë armëpushim për t'u lejuar iranianëve të mblidhen", tha një burim amerikan i informuar mbi këtë çështje. "Nuk do të jetë pa fund."

Negociatorët e Trump besojnë se një marrëveshje për t'i dhënë fund luftës dhe për të adresuar atë që ka mbetur nga programi bërthamor i Iranit, është ende e arritshme. Por ata gjithashtu shqetësohen se mund të mos kenë askënd në Teheran të autorizuar për të thënë po.

Udhëheqësi Suprem Mojtaba Khamenei mezi po komunikon. Gjeneralët e IRGC-së që tani kontrollojnë vendin dhe negociatorët civilë të Iranit, kanë hapur mosmarrëveshje për strategjinë.

“Ne pamë se ka një përçarje absolute brenda Iranit midis negociatorëve dhe ushtrisë - me asnjërën palë që nuk ka qasje te udhëheqësi suprem, i cili nuk është i përgjegjshëm”, tha një zyrtar amerikan.

Zyrtarët amerikanë filluan t’i shihnin përçarjet për herë të parë pas raundit të parë të bisedimeve në Islamabad, kur u bë e qartë se komandanti i IRGC-së, gjenerali Ahmad Vahidi dhe zëvendësit e tij, kishin hedhur poshtë shumë nga ato që kishin diskutuar negociatorët e Iranit.

Përçarja shpërtheu hapur të premten e kaluar. Kur Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi njoftoi rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, IRGC refuzoi ta zbatonte atë dhe filloi ta sulmonte publikisht.

Në ditët që pasuan, Irani nuk dha asnjë përgjigje thelbësore ndaj propozimit të fundit të SHBA-së, dhe refuzoi të angazhohej për një raund të dytë bisedimesh në Pakistan.

Përçarja është pjesërisht pasojë e vrasjes së Ali Larijani-t nga Izraeli në mars, ish-sekretarit të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit.

Larijani kishte autoritetin dhe peshën politike për të mbajtur të bashkuar vendimmarrjen e Iranit.

Zëvendësuesi i tij, Mohammad Bagher Zolghadr — puna e të cilit është të koordinojë midis IRGC-së, udhëheqjes civile dhe udhëheqësit suprem — nuk është efektiv, tha një zyrtar amerikan.

48 orët e fundit kanë qenë jashtëzakonisht frustruese për Shtëpinë e Bardhë - veçanërisht për Zëvendëspresidentin Vance, i cili i kishte përgatitur valixhet për në Islamabad për të udhëhequr një raund të dytë bisedimesh për paqe.

Në vend të kësaj, ai e gjeti veten duke pritur që gjeneralët e IRGC-së, të cilët tani kontrollojnë Iranin, t’i lejonin Kryetarit të Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, dhe Araghchi-t të udhëtonin për në Pakistan për ta takuar.

Të hënën në mbrëmje, iranianët duket se u kishin dhënë ndërmjetësve pakistanezë dritën jeshile për bisedime. Deri të martën në mëngjes, ky sinjal ishte zhdukur, i zëvendësuar nga një kërkesë që SHBA-të të hiqnin bllokadën detare.

Dy Forca Ajrore qëndruan për orë të tëra në pistë në Bazën e Përbashkët Andrews, gati për t'u nisur — derisa u bë e qartë se udhëtimi nuk do të ndodhte.

Të dërguarit e Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, të cilët ishin gati të fluturonin nga Miami për në Islamabad, hipën në një aeroplan qeveritar për në Uashington.

Të martën pasdite, Trump u takua me ekipin e tij të sigurisë kombëtare: Vance, Witkoff, Kushner, Sekretarin e Shtetit Marco Rubio, Sekretarin e Mbrojtjes Pete Hegseth, Drejtorin e CIA-s John Ratcliffe, Kryetarin e Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë, Gjeneral Dan Caine dhe zyrtarë të tjerë të lartë.

Duke hyrë në këtë proces, disa nga këshilltarët e Trump nuk e dinin se nga po anonte ai: një sulm masiv ndaj infrastrukturës energjetike të Iranit, apo më shumë kohë për diplomaci. Në fund të fundit, ai zgjodhi të dytën.

"Shkalla e përçarjes u bë e qartë në ditët e fundit dhe pyetja ishte: a ka kuptim të shkosh në Islamabad në atë mënyrë?" tha një zyrtar amerikan. "Pra, vendimi ishte t'u jepej pak më shumë kohë përpjekjeve diplomatike."

Disa zyrtarë amerikanë dhe bashkëpunëtorë të Trump, nxorën të njëjtin përfundim: presidenti mendon se SHBA-të kanë arritur gjithçka që munden ushtarakisht, dhe duan nga lufta gjithnjë e më jopopullore. Ai nuk do ta rifillojë atë, derisa të ketë shteruar çdo mundësi tjetër.

“Sigurisht që duket sikur Trump nuk dëshiron të përdorë më forcën ushtarake dhe ka marrë vendimin për t’i dhënë fund luftës”, tha një burim amerikan pranë Trump.

Po, por: Nëse ndërmjetësuesit pakistanezë nuk mund ta sigurojnë pjesëmarrjen iraniane brenda dritares së Trump, opsioni ushtarak është përsëri në tryezë.

Zyrtarët amerikanë dhe ndërmjetësit pakistanezë po presin që Khamenei të thyejë heshtjen e tij brenda një ose dy ditësh, dhe t'u japë negociatorëve të tij një direktivë të qartë për t'u rikthyer në tryezën e bisedimeve, sipas një burimi rajonal të njohur me përpjekjet e ndërmjetësimit dhe një burimi izraelit me njohuri mbi diskutimet.

Zgjatja e armëpushimit i kushtoi Trumpit disa ndikime. Ai beson se bllokada detare që ai mbajti në fuqi do ta kompensojë më shumë seç duhet këtë, duke pretenduar se iranianët "po vuajnë nga mungesa e parave" dhe nuk mund të paguajnë as ushtrinë dhe policinë e tyre.

Në një postim në Truth Social të martën në mbrëmje, Trump e bëri të qartë se bllokada është leva e tij kryesore. "Irani nuk dëshiron që Ngushtica e Hormuzit të mbyllet, ata duan që ajo të hapet në mënyrë që të fitojnë 500 milionë dollarë në ditë", shkroi ai. "Ata thonë vetëm se duan që ajo të mbyllet sepse unë e kam BLLOKUAR plotësisht (MBYLLUR!), kështu që ata thjesht duan të shpëtojnë fytyrën."

“Njerëzit më kontaktuan katër ditë më parë, duke më thënë: ‘Zotëri, Irani dëshiron ta hapë Ngushticën, menjëherë’”, shtoi Trump. “Por nëse e bëjmë këtë, nuk mund të ketë kurrë një marrëveshje me Iranin, përveç nëse e shkatërrojmë pjesën tjetër të vendit të tyre, përfshirë udhëheqësit e tyre!”/ Axios.