Studimi: Venecia kërcënohet nga rritja e nivelit të detit. A do të detyrohen qytetarët të zhvendosen?

Banorët e Venecias mund të detyrohet të zhvendoset në të ardhmen, ndërsa shkencëtarët përpiqen ta shpëtojnë atë nga kërcënimi i përmbytjeve.

Një studim i ri, i botuar në revistën Scientific Reports, ka vlerësuar strategjitë ekzistuese dhe të mundshme të përshtatjes për qytetin italian kundrejt parashikimeve të rritjes së nivelit të detit nga Raporti i Gjashtë i Vlerësimit i Panelit Ndërqeveritar të OKB-së për Ndryshimet Klimatike (IPCC).

Venecia, një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s brenda Lagunës Veneciane, ka përjetuar përmbytje në rritje gjatë 150 viteve të fundit. Verën e kaluar, stuhi të fuqishme përfshiu rajonin, duke mbingarkuar sistemet e kullimit dhe duke i kthyer rrugët në lumenj me rrjedhë të rrëmbyeshme.

Në vitin 2019, përmbytje të mëdha shkaktuan dy vdekje dhe dëme me vlerë qindra miliona euro, përfshirë edhe pikën turistike të Bazilikës së Shën Markut . Barrierat prej qelqi dhe një plan restaurimi prej 3.3 milion eurosh u zbuluan në vitin 2023 për të mbrojtur kishën 900-vjeçare, e cila mbetet në mëshirën e baticave dhe zbaticave.

Shkencëtarët kanë përshkruar tani tre strategji të mundshme përshtatjeje për Venecian, duke paralajmëruar se veprimi i shpejtë është “thelbësor”. Autori i studimit thotë se Venecia ilustron sfidat me të cilat do të përballen shumë zona bregdetare të ulëta për shkak të rritjes së nivelit të detit gjatë shekujve të ardhshëm, duke përfshirë Maldivet dhe Holandën.

A do të zhvendoset Venecia?

Autorët parashikojnë se digat mund të jenë të nevojshme përtej 0.5 metrave të rritjes së nivelit të detit, gjë që mund të ndodhë deri në vitin 2100, edhe nëse emetimet mbahen të ulëta, me një kosto të vlerësuar prej 500 milionë deri në 4.5 miliardë euro.

Këto janë diga të projektuara, të cilat zakonisht bëhen nga dheu, rëra ose shkëmbi, të cilat ndërtohen përgjatë vijave bregdetare ose lumenjve për të vepruar si një barrierë kundër përmbytjeve të mundshme.

Mbyllja e lagunës me një “super digë” (një argjinaturë e gjerë e përforcuar) mund të jetë gjithashtu e realizueshme përtej 0.5 metrave të rritjes së nivelit të detit dhe mund ta mbrojë qytetin nga rritja e nivelit të detit deri në 10 metra. Megjithatë, kostoja fillestare për këtë mund të kalojë 30 miliardë euro.

Si zgjidhje e fundit, studimi thotë se zhvendosja e qytetit, banorëve të tij dhe monumenteve historike mund të jetë e nevojshme përtej 4.5 metrave të rritjes së nivelit të detit – e cila parashikohet të ndodhë pas vitit 2300 – me një kosto deri në 100 miliardë euro.

Autorët paralajmërojnë se ndërtimi i ndërhyrjeve në shkallë të gjerë, siç janë barrierat e përhershme, mund të zgjasë midis 30 dhe 50 vjetësh, që do të thotë se planifikimi i hershëm është thelbësor.

“Analiza jonë tregon se nuk ka një strategji optimale për Venecian “, thotë profesori Robert Nicholls i Qendrës Tyndall për Kërkime mbi Ndryshimet Klimatike në Universitetin e Anglisë Lindore.

“Çdo qasje e ndërmarrë duhet të balancojë faktorë të shumtë, duke përfshirë mirëqenien dhe sigurinë e banorëve të Venedikut, prosperitetin ekonomik, të ardhmen e ekosistemeve të lagunës, ruajtjen e trashëgimisë dhe traditat e kulturën e rajonit”, shtoi ai.

Nicholls thotë se të gjitha zonat bregdetare me popullsi të ulët duhet ta njohin sfidën e rritjes afatgjatë të nivelit të detit dhe “të fillojnë të marrin në konsideratë implikimet e përshtatjes tani”.

Pse po rritet niveli i detit në Venecia?

Venecia është tashmë në rrezik gjatë baticave të larta të pranverës për shkak të pozicionit të saj në një lagunë bregdetare të cekët.

Sipas Muzeumeve Mbretërore të Greenwich, erërat sezonale siroko mund të shkaktojnë gjithashtu ‘valë stuhish’, duke e çuar ujin përmes Detit Adriatik në lagunë dhe drejt qytetit. Kur përplasen baticat dhe valët e larta të stuhive, përmbytjet mund të jenë ekstreme.

Ngrohja globale po përshpejton gjithashtu rritjen e nivelit të detit në të gjithë botën, për shkak të një kombinimi të shkrirjes së akullnajave dhe zgjerimit termik të ujit të detit ndërsa ai ngrohet.

Për ta përkeqësuar situatën, niveli i tokës në qytetin e Venedikut aktualisht po ulet me rreth 1 mm në vit për shkak të zhvendosjeve natyrore të tokës. Kjo është përkeqësuar nga aktiviteti njerëzor, siç është pompimi i ujërave nëntokësore nga poshtë lagunës. Megjithatë, kjo tani është e ndaluar.